Jul 14, 2021 | Hennie van Deventer se Blog, Vars Blog
Johan en Novo in die 80’s
Kritiek reën op die polisie oor die swak vertoning rondom die die massahisterie in KwaZulu-Natal en Gauteng. Ek wil graag ‘n positiewe polisiestorie uit die 80’s in herinnering roep. Dit gaan oor ons seun Johan wat op ses maande met diabetes mellitus gediagnoseer is – waarskynlik die jongste ter wêreld.
Terwyl hy in Bloemfontein gestudeer het, het hy vir sakgeld ná sy klasse by ‘n drankwinkel gewerk. Ná sy skof in die drankwinkel was dit ‘n vinnige aandete. Daarna het hy en sy staffie, Novo, gaan draf.
Een aand het hy nie op die gewone tyd teruggekeer nie. ‘n Kragonderbreking het die noordelike stadsgebiede in ‘n pikswarte duisternis gehul en my vrou, Tokkie het skielik ‘n nare voorgevoel gekry dat iets fout is. Sy bel toe die Bayswater-polisie en meld an dat haar kind weg is. “Hoe lank al, mevrou?” “n Halfuur.” “Hoe oud is hy?” “Negentien”. Die polisieman was stom verbaas.
Toe Tokkie verduidelik van diabetes en insulien en insulien-reaksies wat verlies aan bewussyn kan meebring, het die polisieman dadelik gesnap dat dit nie ‘n grappie is nie. Weet sy plus-minus waar hy gewoonlik gaan draf, wou hy weet. Sy kon die presiese roete verstrek.
Die polisieman het onverwyld tot aksie oorgegaan. “Bly jy by jou telefoon, mevrou. Ons ry dadelik.”
‘n Ruk later lui ons telefoon. Dis die polisie. Johan is opgespoor waar hy op ‘n sypaadjie omgekap het. ‘n Motor se ligte het geval op die staffie wat ontsteld by sy basie op en af spring. Toe sien die insittendes die bewustelose seun daar lệ.
Novo is aggressief en wil niemand naby Johan toelaat nie. Maar moenie bekommerd wees nie. Die ambulans is ontbied en is op pad.
Tokkie is met ‘n vaart na die toneel, het die hond gekalmeer en Johan – wie se gesig sopnat was soos die hond hom gelek het – se kake oopgebeur. Hy is vinnig met glukose volgepomp om sy bloedsuikervlak reg te kry. .Redelik gou was die drama iets van die verlede.
Novo was sy geskenk toe Johan ‘n rukkie tevore op sy nuwe nuwe Novo-insulien geplaas is. Daardie aand het Novo sy hond hom gered soos Novo die insulien elke dag. Maar natuurlik was die polisie se begrip, snelheid van reaksie en daadwerklike ingryping ewe onontbeerlik.
Dié dat iemand wat ‘n kind met die polisie wil bang maak, vinnig met Tokkie te doen kry. Leer kinders om op die polisie te vertrou en hulle as vriende te sien, glo sy vas tot vandag toe.
- Johan is in September 50 – ‘n volle 49 en ‘n half jaar daarvan op insulien.
Jul 8, 2021 | Hennie van Deventer se Blog, Vars Blog
Oor Afrikaanse koerante se rol in die oorgangspolitiek van die jare 80 en 90 word vurige debatte steeds veral op sosiale media gevoer. Die onwilligheid van die Nasionale Pers om by die WVK (Waarheids-en-Versoeningskommissie) van Desmond Tutu kollektief te gaan boete doen oor die “sondes” van ons koerante in die ou bedeling bly by van die jonger garde ‘n teer punt.
Op die oomblik kry ‘n TV-program gestalte waarin die kwesssie weer sterk ter sprake kom. Gesprekke word onder andere gevoer met van leiersfigure van die 127 Jong Turke om teen die wense van Ton Vosloo, van myself, wat uitvoerende hoof: koerante was, en van die Naspers-direksie wel te gaan getuig.
Ek weet ek steek my nek uit en sal daaroor opnuut getrap kan word, maar die waarheid kan tog nie ontken word nie. Die 127 se optrede, was vir my, om dit sag te stel, ‘n teleurstelling. Destyds het ek dit beskou as idealisme wat op loop gesit het. Vandag het ek meer begrip daarvoor.
In ‘n persoonlike voorlegging aan die WVK slaan ek geheel ‘n ander koers in. Die Afrikaanse koerante se sware stryd om regverdigheid en ‘n demokratiese bestel aan regse Afrikaner-gemeenskappe te “verkoop”, was my perspektief.
My standpunte daaroor was aanvanklik net vir Ton se oë bedoel terwyl gesprekke gevoer is oor hoe Naspers die WVK-turksvy moet hanteer. Ton het die gedagte uitgespreek dat dit goedskiks as ‘n selfstandige voorlegging op sy eie bene kan staan. Ek het my nie twee keer laat nooi nie. Toe pos ek dit dadelik – voordat hy of die direksie dalk anders begin dink. My sienswyses was nogal omstrede maar ek hetself het baie sterk daaroor gevoel.
‘n Monitor-onderhoud hieroor met ‘n siedende Chris Louw van die SAUK staan my nog helder voor die gees. Volgens Louw het ek my oor die rol van Afrikaanse koerante uitermate aan “romantisering” besondig. Hy het my oor die eter so bevlieg dat in Rapport ‘n spotprentjie deur Lou Henning daaroor verskyn het. Dit hang tussen ander spotprente teen my studeerkamer. Dit is al voorheen hier gepubliseer. Maar hier is dit weer.
Hoekom ek daardie geskiedenis vandag weer oprakel? Nie omdat ek rusie soek nie. Op my oudag soek ek vrede. Sê dan maar om historiese redes. Daardie oorspronklike dokument wat ek op 25 Junie 1995 afgestuur het, was lank “iewers” , maar waar? Al waarop ek en andere kon steun, was die Sapaverslag wat op die internet beskikbaar is. Nou het kollega Tobie Wiese, een van die 127, my dokument in een van sy leggers raakgevat. Hoe dankbaar is ek nie!
Dit – en die Sapaverslag -verskyn op my webblad by die volgende skakel https://hennievandeventer.co.za/my-storie-by-wvk/ Gaan loer gerus as jy wil sien wat ‘n Afrikaanse redakteur van daardie era vir homself te sệ gehad het in 1995.
Jun 30, 2021 | Hennie van Deventer se Blog, Vars Blog
‘n Klompie gryse Kollegemanne oefen die stembande in die bos. Van links is Piet Henning, Manie Steyn, Vos Grey, die uwe, Pierre le Roux en Cas Jacobs.
Wyle Piet Henning van Makhado/Louis Trichardt het ‘n indrukwekkende repertorium oneerbiedige rugby songs van St. John’s College in Johannesburg saamgebring na Tukkies se Kollegethuis toe waar ons in 1958 saam eerstejaars was. ‘n Lewenslange vriendskap is daar aangeknoop.
Van Piet se songs weerklink soms by my bosplek Tarlehoet as ‘n klompie Kollegemanne soos vanouds saamkuier. Net, nousedae gaan dit darem heelwat stigteliker! Omdat baie van die woorde in die vergetelheid geraak het, klink dit meermale soos ‘n minder harmonieuse neuriekoor.
.Van die een van die liedjies het ek vanoggend op Facebook vertel n.a.v. Horatio Nelson se stoflike(?) oorskot wat in ‘n vaatjie gevul met brandewyn op ‘n lang skeepsreis bewaar is: And when I die, and when I die, don’t bury me at all, don’t bury me at all, just pickle my bones, just pickle my bones, in alcohol, in alcohol. (Kyk In ‘n vaatjie brandewyn)
‘n Gewilde Piet-lied, The Ball at Kerriemuir, lui so: Four and twenty virgins came down from Inverness, and when the ball was over, there were four and twenty less… Oor daardie deel struikel die “kampvuursangers” soms.
My ervaring is egter dat hulle die akrobatiese doen en late van ene Mrs McGinty in dieselfde lied uitstekend onthou: Mrs McGinty, she was there; she kept us all in fits, by jumping off the mantle piece and bouncing off her t**s.
Nog ‘n lied met ‘n sterk vroulike dimensie handel oor die meisies van Rodean High, St. John’s se buurskool in Houghton, Johannesburg: We are the girls from Rodean High, we take pride in our virginity, we take precautions by having abortions, we are the girls from Rodean High.
Ons sing ook graag nog Way down in Arizona where the doggies shovel coal, a doggie shovels shovels up another doggie’s hole. ‘n Tweede strofe kan selfs (baie) verlangs op ‘n “bostema” aanspraak maak: Way down in Arizona where the birdies pick up grass, a birdie picks a feather from another birdie’s a**e.
Voëls maak ook hul buiging in die “koor” van die ietwat weemoedige Quarter Master Stores: My eyes are dim, I cannot see, I haven’t brought my specs with me… …And now ladies and gentlemen, we come to the kee-kee bird … the ostrich … the ooh ah bird… Dan word o.m. uitgewei met watter moeite elke soort haar eiers lê.
Laasgenoemde uiter na die verskriklike inspanning van die eierproduksie net “oee-aaa!”
Piet, my vriend, hoe mis ek jou nie as ek jou liedjies so in herinnering roep nie.
Jun 28, 2021 | Hennie van Deventer se Blog, Vars Blog
In die 90’s is die beeld van Petrus Stephanus (Fanie) de Villiers deur die media so blink gepoets soos die Kookaburras of Dukes waarmee hy sy blitsballe afgestuur en kolwers geterroriseer het.
Veral vir Afrikaanse media was hy ‘n goue seun: die krulkop Afrikaner wat skielik in ‘n “spel vir Engelse” sy stempel met mening afdruk. Vinnige Fanie is hy gedoop. In hoeveel hoofopskrifte die naam Vinnige Fanie in daardie dekade op sportblaaie geskitter het, sou ‘n interessante stukkie navorsing kon wees.
Soos Vinnige Fanie se reputasie as die suinigste blitsbouler in toetskrieket en as hardnekkige stertkantkolwer deur hom op die veld uitgekerf is, het krieketjoernaliste dit in kolomme en kolomme in hul koerante help doen. Die gesindheid tussen speler en sportskrywers was hartlik. Hulle het mekaar se geselskap opgesoek. ‘n Band van wedersyde vertroue was die kenmerk van ‘n konstruktiewe verhouding.
Toe, heel aan die einde van sy skitterloopbaan, skryf die Sunday Times se Colin Bryden, ‘n berig wat nie lekker in Vinnige Fanie se klere gaan sit nie. HY voel dat hy te na gekom is deur ‘n rasse-insident op sy brood te smeer waaraan hy onskuldig is. Wat eintlik gebeur het, is dat ‘n toeskouer vir kolwerprins Jacques Kallis iets lelik toegesnou het.
Daardie berig wat hom so ongelukkig gemaak het, is telkens daarna deur hom opgerakel. Nou weer in ‘n TV-gesprek met Kwêla se Hannes van Wyk in De Villiers se asemrowende herehuis wat hy uit sy krieketverdienste kon laat bou as ‘n monument vir sy gedenkwaardige loopbaan.
Van Wyk en De Villiers gesels lekker oor laasgenoemde se krieketprestasies. De Villiers vertel (weer) die storie hoe hy Alan Donald en André Nel uit hul begeerlike hotelkamer in Pakistan probeer verdryf het deur ‘n vis in die lugversorger weg te steek. Die reuk was liederlik. Die twee het later op die stoep gaan slaap. Maar hul kamer prysgee? Aikona.
Alles gesellig en gemoedelik. Dan buk De Villiers vorentoe . Hy kry ‘n verbete trek op sy gesig. Afgemete begin hy vertel van Bryden se berig. Toe sommer ‘n veeghou na alle koerante: Die berig wys presies presies hoe boos hulle kan wees.
Ek het gister na die heruitsending van Kwêla gekyk omdat ek in die ander gesprek met Gysie Pienaar graag ‘n foto wou sien wat aan die begin op die skerm flits. Dit is van Pienaar as onder-15-kannetjie by die Laerskool Wilgehof in Bloemfontein. Sy afrigter, netjies ge-pak en ge-das is niemand anders nie as my oorlede swaer, die wellewende Fanie van Wyk.
Nietemin, ek geniet toe ook die De Villiers-gesprek: tot op daardie ongelukkge moment. Dit steek my dwars in die krop. Kan ‘n mens werklk die hope lof wat jou oor tien jaar beskore was, so goedsmoeds vergeet en net aan een dwarsklap bly vasklou asof dit ‘n dekadelange verhouding met die pers identifiseer?
‘n Lewe by koerante het my sinies gemaak vir mooiweersvriende wat die ene glimlagte en skouerkloppe is waneer berigte in hul kraam val en tot hul voordeel is maar vinnig-vinnig hul rug op ou bondgenote keer as die wind ‘n slag teen hulle waai. Ongelukkig is dit ‘n gewoonte van meer bekendes as Petrus Stephanus (Fanie) de Villiers om koerante so te beoordeel: nie op grond van die positiewe 99.% tot hul voordeel nie maar op grond van die 1% negatiewe tot hul nadeel. Sulke windskewe reaksies strek die betrokkenes nie tot eer nie en vertel gewoonlik meer van hulle as van die koerante wat onverdiend in die algemeen so met ‘n teerkwas bygekom word.
Iemand kan gerus hierdie stukkie vir Vinnige Fanie stuur. Ek hoop dat hy so vinnig soos hy veroordeel het, sal besef hoe onredelik en onbillik so ‘n veralgemening was. ‘n Mens verwag dat hy ewe vinnig verskoning sal aanbied daardie onskuldige krieketskrywers wat saam met hom die loopbaan help bou het wat aan soveel derduisende krieketliefhebbers soveel plesier verskaf het, en waarvan hy die vrugte nou pluk.
Jun 20, 2021 | Hennie van Deventer se Blog, Vars Blog
In ‘n onthutsende hoofstuk in sy e-boek, Kannie is (lankal) dood, lig kollega Piet Theron, veteraan-joernalis van die Vrystaat, die sluier oor hoe sy seun, Pieta, ná breinskade weens ‘n onverskillige operasie deur gewetenloses uitgebuit is. Watter skok vir sy ouers toe hulle uit die mond van ‘n prostituut moet verneem dat ‘n “belegging in ‘n meubelfabriek” weens ‘n gekonkel in ‘n bordeel gestort is.
In ‘n skrynende hoofstuk met die veelseggende titel Hiënas om ‘n gekweste bok ontmasker Piet ‘n hele reeks mooiweersvriende en opportuniste se verbysterende wandade jeens die goed vertrouende Pieta. Erge professionele argeloosheid en agtelosigheid kom aan die lig.
Kannie is (lankal) dood is Piet se memoires van ‘n veelbewoë lewe. Veral drie hoofelemente kom sterk na vore: die beproewende tog met Pieta, ‘n harde plaaslewe in die Wes-Vrystaat wat die Theron-familie gestaal het – onder meer in ‘n nare potjie met builespes – en sy kleurryke loopbaan as Volksblad-joernalis met top-stories op sy kerfstok.
‘n Hoofstuk Ongeluksvoëls, vertel van ‘n rits ongelukke, teenspoede en terugslae wat oorkom moes word. Die ergste dal waardeur hulle is, was ongetwyfeld die ontsettende lyding van Pieta nadat n doodgewone blindedermoperasie weens mediese onbeholpenheid skeefgeloop het. Pieta het ‘n ernstige epilepsielyer geword wat later n valhelm moes dra om hom teen kopbeserings te beskerm wanneer hy val. Tot veertien keer op ‘n dag het die stuiptrekkings hom platgetrek.
Hy het sy werk verloor, sy huwelik, sy kinders, mettertyd al hoe meer ook sy spraak en uiteindelik ook sy onafhanklikheid. Hy kon nie meer motor bestuur of in enige opsig die normale lewe van n man van sy jare lei nie. Pieta, die vader van twee, was skielik weer Piet en Petro se “groot baba” totdat hy op 38 oorlede is.
Die skuldige dokters moes ruim skadevergoeding betaal. Niks kon Pieta en sy ouers, Piet en Petro, egter vergoed vir die dekade van hel wat daarna vir hulle aangebreek het nie. Om die verhaal met al sy kronkelweë te volg, kan nie anders as om die leser ‘n beklemming om die hart te gee maar ook met groot deernis en bewondering te vervul nie.
Piet se loopbaan by Die Volksblad het half terloops begin. Hy – die amper onwaarskynlike joernalis – het tot topposte gevorder en as assistent-redakteur afgetree. Hy sonder as hoogtepunte uit: die Duiwelspiekramp tydens die Republiekfees in Mei 1971, die ineenstorting van die woonstelgebou Tempest in Welkom in 1976, die terreuraanval op Sasol in 1980 en die sogenaamde Brugberaad op die Zambezi in 1975.
Piet was daar, op die toneel of intens betrokke in die hitte van die stryd. Sy boeiende vertellings sal die drukkersink in die are van elke joernalis of oud-joernalis opnuut laat tintel.
HvD en Piet Theron, studentemaats, woonstelmaats en kollegas, op Melkbos se stoep.
In Kannie is (lankal) dood is ook verskeie juweeltjies en kamees, soos oor die ongewone blitsromanse met die spogatleet Petro du Plessis wat sy vrou geword het. Plek-plek in die boek lyk Piet soos ‘n bakleier; hy was klaarblyklik ook ‘n bobaas-vryer!
Bestel die e-boek by De Novo Boeke by die volgende skakel:
http://www.denovowebs.co.za/product/kannie-is-lankal-dood/ Dit kos R80.
