Feb 25, 2024 | Hennie van Deventer se Blog, Vars Blog
Fyner mense met sagter oë vir hul medemens en ‘n eleganter lewenswyse as die jintelman Danie Krynauw (95), ontslape oud-uitvoerende hoof van Nasionale Tydskrifte en oudste lewende Nasperser, tref jy nie sommer op aarde aan nie.
Sy stem het ek die goue oue van Naspers nooit hoor verhef nie en in sy bestuurstyl was niks dominerend nie, tog het hy as kaptein die talentvolle span van Naspers se tydskrifte-empire in die 80’s en 90’s van verowering tot verowering gelei.
Die spangees was fenomenaal. Van redakteurs en hoofbestuurders het hul kranige kaptein net die hoogste lojaliteit en respek geniet, omdat sy oordeel so gesond was en sy insigte so vlymskerp oor wat sal werk en wat nie.
Op sy dag self ‘n uithaler-advertensiebemarker, was hy sterk gesteld op verhoudinge met die reklamebedryf en in daardie geledere het hy ‘n vriendekring opgebou wat die Tydskrifte-afdeling jare der jare ten goede bly strek het.
Danie was my buurman op die 18de verdieping van die Perssentrum in die Heerengracht. Hy was reeds hoof van Tydskrifte toe ek in 1992 hoof van Koerante word. Vir sy mentorhand in die vreemde nuwe bestuurswêreld het die oud-redakteur net die grootste waardering.
Danie het my soms verras met openhartige uitsprake oor sekere persoonlikhede. Hy het nie ‘n aptyt gehad vir ‘n opgeblase ego of oordrewe selfbeeld nie.
Ja, met gelote deure kon hy op sy beskaafde manier nogal brutaal eerlik wees, dié kollega. Mettertyd het ek agtergekom Danie was selde verkeerd in sy oordeel oor mense. Hy kon hulle haarfyn raak takseer – seker een van die redes waarom hy die uitsonderlike Kathleen, dogter van ‘n politikus uit die ou Federasie van Rhodesie en Njassaland, in Oktober 1989 as bruid gekies het. Sy het hom tot die einde in die aarde in bederf, en hy het na meer as 35 jaar jaar nog die grond aanbid waarop sy loop.
Meer as een keer het ek in sy kantoor ingewals om oor, noem dit maar, die eienaardige optrede van dié of daardie koerantekollega te gesels”. . Hy het altyd gereageer met ‘n kenmerkende Krynauw-kwinkslag. Dan lag ons saam in ons moue.
Danie was in verskeie opsigte bewonderenswaardig. Ek het sy talent beny om selfs in die uitdagendste omstandighede koel en kalm te bly. Na die uwe se eerste paar direksievergaderings het ek aan hom gebieg hoe ek sidder dat ‘n bepaalde direkteur my (wat geen MBA was nie!) oor geldsake sou vasvra. Sy advies was pront: moet nooit dat hulle agterkom dat jy nie weet nie; ‘n ingeligte raaiskoot is altyd beter as ‘n erkenning van onkunde.
Ek het sy raad een keer op die proef gestel. Later het ek ontdek my raaiskoot was ver van die kol. Dit verklaar seker die verwarde uitdrukkling op die betrokke direkteur se gesig. Hy was ‘n skrander man wat met syfers kon toor en deur kafpraatjies kon sien. Hy was seker maar die jongeling Absalom genadig!
Ná Danie se aftrede het hy soms op die 18de verdieping kom inloer vir ‘n vinnige: “Haai, hoe gaan dit?” In 1997, aan die vooraand van my eie aftrede, was Danie weer op besoek. Ons is na die kafeteria vir koffie en hy het vertel van sy en Kathleen se salige leefwyse: somer op Hermanus, winter in die Laeveld.
‘n Vrugbare saadjie is daardie dag geplant. Kort daarna was die Van Deventers die trotse eienaars van ‘n eiendom in Sabiepark by die Krugerhek, ‘n plekkie wat diep in ons harte gekruip het. Dankie, Danie, jy was vader van die gedagte. Ek onthou altyd in dankbaarheid jou rol as ek by Tarlehoet ‘n vuurtjie aansteek.
Feb 20, 2024 | Hennie van Deventer se Blog, Vars Blog
As ‘n koerante- en papiermens in hart en niere is dit vir my ‘n genoegdoening om oor wat steeds die waardevolste sleutel tot heeldag-genot op die Queen Mary 2 is, te rapporteer. Reg geraai, dis ‘n papier-“koerantjie”. Hoe anders gaan jy, arme drommel, uit die daaglikse dis van 100 of meer aanbiedings slim kies? Onmoontlik.
Die “koerantjie” is die nog keuriger as tevore volkleur-dagprogram, wat saans voor slaaptyd saam met die slaapsjokoladetjie op jou kopkussing kom – ses bladsye (so diep soos ‘n A4 en halfpad so wyd) vol prikkelende spesiale aanbiedinge om vir die volgende dag te oorweeg: die tyd, plek, posisie op die skip en aard volledig aangedui – ook met kleurkodes.
Blou is vir vermaak, geld vir “Cunard insights”, rooi vir iets nuuts leer, bruin vir sosiale byeenkomste, groen vir speletjies en pers vir “iets spesiaal”.
Vermaak behels o.m. konserte, musiekuitvoerings en sterrekykery in die planetarium; “Cunard insights” is ‘n lesingsprogram oor aktuele onderwerpe deur kenners, “iets nuuts” leer sluit in kuns, tale, handwerk en dans; sosiale byeenkomste is vir alleenlopers, kerkgenootskappe en liefhebbers van allerlei stokperdjies (ook LGBTQ’s); “iets spesiaal” is van die “afternoon tea” in die Queens Ballroom elke middag tot nuwe rolprente soos die Oscarwenner “Oppenheimer”.
Die program word ook op ’n spesiale TV-kanaal toegelig, maar hoe onthou ‘n gewone sterfling die duisternis inligting of maak jy nota’s op ‘n skerm?
Ons eie daaglikse skedule is voor slaaptyd versigtig uit die “koerantjie” saamgestel. Tussen lang ontbyte, avontuurlike middagetes, die spoggerige “afternoon teas” en gourmet-aandetes deur, is ons dae gewy aan musiek (onder meer flamencokitaar), sterre kyk, boeiende sprekers, son soek, skemerkelkies saam met harp, strykkwartet of klavier, biblioteekbesoeke, aandvermaak op die verhoog en, natuurlik, ’n bietjie niksdoen op ’n dek. Die verloklike net-reg-hout-dekstoele is ’n Cunard-handelsmerk.
Die gesaghebbende en inderdaad insiggewende “insights” spruit uit die dae van die ou Queen Mary. Die tradisie is met welslae eers op die QE2 en toe later ook op die QM2 oorgeplant. By die tiende verjaardag van die QM2 in 2014 het die Cunard-mense, wat lief is vir statistieke, hieroor sommetjies gemaak. Op 419 vaarte van die nuwe Queen is in die dekade amper 8 000 lesings aangebied, het hulle bereken – die ekwivalent van ’n jaar se radio-uitsendings sonder onderbreking!
Op elke vaart is ’n stuk of ses glanspersoonlikhede met ’n sak vol stories oor uiteenlopende onderwerpe. Op die vaart na Mauritius is lesings aangebied oor onder meer verskeie kulture, die wildlewe, Kaaps-Hollandse boukuns op wynlandgoedere, Nelson Mandela en seks. Ja, ‘n geleerde dame het diegene met ambisies in daardie rigting voorgelig oor oudag-tegnieke.
Die bestemming vir elke dag se porsie skemermusiek was saans ’n vername punt vir bespreking. Op grond van wie waar optree, is vir ‘n skemerdrankie om die beurt afgesit na die elegante Chart Room, die deftige Commodoreklub, die jolige Lion’s Pub of waar ook al.
’n Fokuspunt van vermaak is die Royal Court-teater met sy 1094 sitplekke. Sangers, musikante, dansers, towenaars en komediante bied saans twee glanskonserte aan. Nie elke aand se kunstenaars het, in alle eerlikheid, die lang wag hierdie keer vir hierdie tradisionele vroegslaper eweredig die moeite werd gemaak nie. Ek sal ridderlik nie name uitsonder nie.
In die Illuminations-teater se planetarium kan jy in sagte stoele op jou rug na die sterre en planete in die eindelose hemelruim teen die reuse-koepelskerm in die dak of na fiktiewe ruimteskouspele tuur.
In die sonnige Clarendon-galery (die grootste kunsgalery ter see) word gereeld uitstallings gehou. Bywoning is soms dalk meer om die halsbandjie as die hondjie. Die gratis Franse sjampanje (nie vonkelwyn nie, hoor!) het op eerste aande gevloei.
Wat nie op ons program was nie weens oorwegings van eie smake, voorkeure, belangstellings en aktiwiteitsvlakke (soms ook begroting!) was onder meer uitgebreide spa- en salon-besoeke, asook fiksheidsklasse en gesondheidsprogramme oor pof-oë, donker kringe en plooie; gewigsbeheer en meditasie.
Ons het dans- en waterverfklasse vermy, asook veerpyltjie- en ander sportkompetisies, brugtoernooie, triviasessies, blommerangskikking-demonstrasies, kunsseminare, kooroefeninge (vir die skip se eie passasierskoor) of die daaglikse brei- , hekel- en naaldwerkklasse (ja, werklik!), nogal in die Veuve Cliquot-sjampanjekamer. Elke diertjie het tog maar sy eie plesiertjie.
Vir die tyd dat ek in ons kajuit “geïsoleer” was weens ‘n lastige maagvirus het ons die TV-aanbod deeglik leer ken. Onder die sowat 30 kanale is BBC News, Sky News, Sky Sports News en Fox News. Koning Charles se kankerdiagnose het juis in daardie tyd uitvoerige aandag geniet.
Hiermee dan oor uit. Dankie aan elkeen wat die afgelope paar dae met kommentare, hartjies of duimpies in die lug, of dalk brommend (?) saamgereis het. Hoop ek kon die een kernboodskap oordra: Die QM 2 is waarlik weergaloos.
Feb 19, 2024 | Hennie van Deventer se Blog, Vars Blog
Wanneer ‘n passasier ‘n kwelling, ‘n vraag, ‘n paspoort-kwessie of wat het, geldjies wil omruil of met sy / haar rekening wil tred hou, is die weet-alles-span by die betaalmeester van die die Queen Mary 2 se lang toonbank die aangewese besoekpunt. Hulle is selde ledig.
‘n Besoek aan die betaalmeester bring jou in die sogenaamde “Grand Lobby”. ‘n asemrowende atrium-portaal wat oor vyf verdiepings strek. Hier is soveel mooi goed dat kameras sonder ophou flits: onder meer die elegante trappestel, ‘n spesiaal geweefde mat met ‘n ontwerp soos ‘n ster wat in ‘n bont kleurespel verskiet, ‘n skeepsklok wat telkens om 12:00 gelui word, ‘n swart vleuelklavier (een van 10 aan boord) en ‘n reuse-rangskikking wat taks om taks vervang word.
Die laaste paar dae van ons vaart na Mauritius was die rangskikking in die vorm van ‘n briljante pou met egte pouvere. Ek wonder of daar een vrou op die skip is wat nie by die pou afgeneem is nie.
Die portaal dien ook as netjiese ekstra sitkamer met lekker tafeltjies en stoele om by asem te skep. Dit grens op dek twee aan die casino en op dek drie aan die spoggerige Mayfairwinkels (met pryse wat pas) en die “Champagne Bar” waar altyd iets aan die gang is, tot vroegoggend-hekelklasse. As jy daar sit, voel jy deel van die aksie.
‘n Raaisel wat ek nie aan boord kon opklaar nie, was waarom die “Grand Lobby” vir my tegelyk so bekend en so vreemd lyk. Tuisgekom, het foto’s van ons vorige reis die antwoord gebied.
In die groot oormaak van die skip in 2016 is ‘n klein deeltjie van die $132 miljoen bestee om twee koper-en-glaskas-hysbakke uit die portaal te verwyder. Of dit wins of verlies is, weet ek nie so seker nie. Was lekker om in hulle op en af te rits, ofskoon hulle nie juis funksioneel was nie. Die ruimte wat gewen is, skep aan die ander kant ‘n oopheid wat ‘n mens uitnooi om daar te kom uithang.
‘n Tweede raaisel bly onopgeklaar. Ek en Tokkie sit nog so toe die vleuelklavier neffens ons skielik begin speel: Rachmaninoff. Die wit en swart note woel op en af, maar die pianis se stoeltjie is dolleeg.
Seker die een of ander rekenaar-slimmigheid. ‘n Mens hou egter maar jou hart vas as die toekoms so digitaal begin raak dat dit kunstenaars van vlees en bloed met ‘n rekenaarprogram vervang.
Feb 19, 2024 | Hennie van Deventer se Blog, Vars Blog
Tot sesuur is slenterdrag in die haak. Ná ses is “smart attire” die vereiste in formele sit- en eetkamers. Op gala-aande, plus-minus elke derde aand, is dit wanneer die deftige tabberds en die strikdasse te voorskyn kom. Aanddrag is selfs te huur.
Nêrens elders op die Queen Mary 2 het ek die sesuur-metamorfose opnuut sterker beleef as in sy grootste restaurant, die Brittania, nie. Die ou wat jy netnou op dek sewe met oop sandale gesien het, daag op in ‘n Skotse rokkie met tossels en die streng dame met die ronde brilletjie met wie jy in die biblioteek skouer geskuur het, spog nou met avontuurlike veterbandjies en ‘n goue klont om die nek.
Ook nerens elders voel ‘n mens die romantiek van die glansryke jare 20 so tasbaar aan as in die yslike praalpaleis met sy 1 200 sitplekke en sy oorheersende art deco-styl wat doelbewus beklemtoon word nie. Van die reuse-materiaalafbeelding van die skip oor twee verdiepings as jy die Brittania betree, tot die koepeldak van gerookte glas, die swiepende mezzanine-balkon en die grasieuse dubbelstel “Gone-with-the-wind”- trappe verplaas jou vinnig in ‘n vergange era.
Tussen die keurig-gedekte tafels met linnetafeldoeke en –servette en silwer messegoed swerm die charismatiese kelners in swart formele drag en wit handskoene. Die bedrywige swartspan plus al die maitre d’s en sommeliers dra by tot die energie wat die ikoniese plek uitstraal. Die atmosfeer is prikkelend en opwindend. Jy vou die spyskaart met afwagting oop.
Van die 16 000 borde koningskos wat daagliks uit die QM2 se kombuise van vlekvrye staal kom, is die meeste vir die Brittania bestem. In die restaurant word ontbyt, middagete en aandete in twee sessies bedien.
Party tafels het plek vir tien. Die meeste vat vier. My en Tokkie se 487 was ‘n begeerlike tweemanstafel met ‘n onbelemmerde see-uitsig deur ekstra groot vensters. (Op ons Sydneyvaart 10 jaar gelede was dit 114, nader aan ‘n venster maar met twee tafelmaats.)
Die ontbyt-spyskaart is tradisioneel met varsgebak, elke denkbare eiergereg, drie soorte spek, worsies, southaring (kipper), skelvis, gerookte Noorweegse salm en wafels. Die ou man se kennismaking met ‘n “smoothie” was aangenaam.
Tipiese middagetegeregte was spaghetti carbonara, geroosterde swaardvismootjies, salm en Indonesiese rys.
Aandete is om oor huis toe te skryf. Dis ‘n vyfgangmaal met ‘n keuse uit iets soos ses voor-, tussen- en hoofgeregte (alles pure gourmet volgens my standaarde). Die beste biefstuk, skaap, eend en tongvis word opgedis. Een aand selfs springbokmedaljons. Garnale raak nie op nie.
Nageregte het eksotiese name soos dulche de leches. Jy kan darem Italiaanse roomys ook kies, of kaas en beskuitjies (‘n kleinerige porsie). Dan kom die koffie en petit fours.
Glutenvrye en vegetariese kos is elke ete beskikbaar, Vir skaalbeheptes word selfs die bose kalorie- en vetinhoud van bepaalde geregte brutaal uitgespel. En ‘n sterretjie by ‘n gereg bring ‘n onheilspellende boodskap dat dit dalk die draer van iets onheiligs kan wees (selfs vis en pluimvee).
Die eerste gala-aand van elke skof word glasies sjampanje met komplimente van die kaptein uitgedeel.
Na raakvatter-hoofkelner Petros en sy vroulike assistent Sai, albei vriendelike Filippyne, maak ek graag hier ‘n buiging. Hulle het hartlik, hulpvaardig en professioneel gebly al blink die sweet naderhand op die voorkop. ‘n Mens is spyt dat die treurige randwaarde ‘n rol moes speel in die paar-dollar-fooitjies wat na hulle kant toe is.
Feb 18, 2024 | Hennie van Deventer se Blog, Vars Blog
In ‘n keurposisie op dek agt, in die boeg met groot, diep vensters op die waters wat voor die statige skip oopkloof, is die Queen Mary 2 se beroemde biblioteek – ‘n karaktervolle boekeparadys met iets soos 10 000 titels in ses tale.
Moderne vakansieskepe spog graag met hul waterparke en nuwerwetse sentrums van verbeeldingryke vermaaklikheiden tydverdwrywe. Die ernstiger QM 2 maak geen geheim nie van sy trots op sy grootste biblioteek ter see.
Ook oor sy voorkeur-dienste aan sy passasiers draai hy nie doekies om nie. Toe hy in 2016 opgegradeer is – of ge-“remaster” is in die Cunard-idioom – is die casino met die helfte verklein, Net die Amerikaners sal daaroor spyt wees, is geredeneer.
Die biblioteek met sy rye blink gepoleerde okkerneuthoutkaste met glasdeure in ‘n sobere ruimte van 65 vierkante meter het onaangeraak gebly – soos die planetarium. (Die deure van die kaste is nie net vir dekorasie nie, maar om die boeke teen turbulensie en water te beskerm, is ons meegedeel.)
Tokkie is versot op wêreldkaarte. Met ons eerste kennismaking met die biblioteek tien jaar gelede is sy veral getref deur die grootste atlas wat ek nog gesien het. Dit het sy eie stewige tafel van hoek tot kant gevul. Vir Tokkie was min dinge so boeiend as om daarin te blaai.
Toe ons nou die eerste dag aan boord op die bilioteek afpyl, was daardie atlas voorop in haar visier. Gelukkig is sy nie deur ‘n ander “wereldreisiger” voorgespring nie. Sy het gestraal.
By die groot vensters met hul praguitsig is ’n ry smaakvolle gemakstoele. Genoeglik is dit om daar nes te skop met jou boek, net af en toe op te kyk oor die groot oseaan heen en waar te neem hoe die reuseboeg die waters klief.
Nog te meer as in die geval van die atlas is my vrou soms deur ander boekliefhebbers by haar gunstelingstoel voorgespring. Al raad is om tienuur saam met die bibliotekaresse by die deur op te daag.
‘n Boek is op hierdie skip ’n statussimbool. Trouens, soos woorde verslind word, is ’n openbaring. In die teaters voor vertonings, in dekstoele, langs swembaddens, in sitkamers en natuurlik in die biblioteek – oral is mense verdiep in hul boeke of met boeke onder die arm. Meermale is dit allemintige dik boeke. As daar ook Kindles en daardie klas digitale ding was, het hierdie waarnemer dit nie eintlik agtergekom nie.
Miskien het hierdie leeslus iets te make met die spyse wat Cunard vir die grysstof bied. Op sy skepe is dit nie net baldadigheid, bingo, blackjack en bordspeletjies nie. Op elke dag se program is ook ’n stewige intellektuele komponent, met voorlesings deur kenners, seminare en werkwinkels.
Verskeie boeke-okkasies is gehou. So was daar op die skof na Mauritius Zelda la Grange se bekendstelling van haar boek oor Nelson Mandela. Die stapeltjie in die boekwinkel naas die biblioteek het elke dag ’n ent gesak.
Jammer my eie “Na verre hawens” (Naledi, 2019) is nie in een van die ses voorkeurtale nie. Ek kon dalk in besigheid gewees het.
Feb 17, 2024 | Hennie van Deventer se Blog, Vars Blog
As jy met die skuifelstappie van ‘n onfikse 80-plusser loop, is verkenning van die Queen Mary 2 se dekke nie kinderspeletjies nie. Wat tien jaar gelede tjoef-tjaf kafgedraf is, vereis nou gereelde verposings.
Gelukkig is veral op die Promenadedek, dek 7, vir die doel honderde net-reg-houtstoele in simmetriese rye met deftige donkerblou kussings waarop die embleem van Cunard-redery met goue draad geborduur is.
Van die boeg tot die agterstewe is die Queen se lengte 365 meter – so lank soos 41 Londense dubbeldekker-busse snoet aan snoet geparkeer. Die Eiffeltoring in Parys is 45 meter korter. Jy moet jou bene rek.
Ander syfers: Die vloere is 16 kilometer (10 myl) onder mat, die afstand van Melkbos tot in die hartjie van Bloubergstrand. In die binnegoed is 2 500 kilometer se elektriese kabel. Dis drie dae se stywe ritte per motor.
Meneer, mevrou, as jy dus gedink het die QE2, legendariese voorganger, was enorm – hier is vir jou ’n verrassing. Dié makroskip sou die QE2 twee keer volledig kon insluk. Drie van die veelgeroemde Titanic sou in haar pas. Glo dit maar. Dis die reine waarheid.
In los uurtjies het ons die ontsagwekkende skip verken. Dek vir dek waar die fikses streef om nog fikser te word, die swemmers swem, die speleriges speletjies speel en die luies net hul dae omsit.
Ons tog van herontdekking het ons nie net saam met ‘n falanks onvermoeide stappers rondom die skip op dek sewe geneem nie, maar ook op en af met ‘n verskeidenheid trappe tot daar waar die energiekes dekspeletjies speel en troeteldiere gehuisves word in ’n spoggerige dierehawe wat selfs ’n eie lamppaal en brandkraan het vir bedorwe honde om die been teen te lig!
Soos tevore was ‘n lekker selfbederfie die sogenaamde “scenic elevator”, ’n glaskas buite die skip wat jou van dek sewe tot by die observasiedek langs die brug op dek 12 bring. Passasiers is welkom, maar kan die komplekse kontroles en die bedrywige korps offisiere net deur ’n glasafskorting waarneem
Ons het dit in 2014 “ons hysbak” genoem. Tien jaar later was dit steeds “ons hysbak”.
Soos knoppie-versotte stout kinders is ons van vroeg tot laat daarin op en af. Dikwels was ons alleen. Min van die ander 2 600 passasiers het skynbaar vergelykbare erg gehad aan die panoramiese uitsigte wat die observasiedek bied.
Op dek elf het ons weer die gesellige buitekroeg die Terrace Pool Bar gaan opsoek waar jolige vertrekpartytjies aangebied word, kompleet met polsende orkesmusiek en kelners wat nie kan voorbly om sjampanje (die regte soort) aan te dra nie.
Oral is foto’s geneem, onder meer by die fiere rooi-en-swart skoorsteen met die naam Queen Mary 2 in sterk letters daaronder.
Op die dekke kon mev. TvD na hartelus haar stokperdjie beoefen – om mense dop te hou. Sy het my aandag op allerlei gevestig, onder meer op ‘n gryse dame – krom soos ’n boom wat skeefgegroei het –wat telkens op flinke pas by ons op dek sewe verby is. Hoeveel rondes? het ek gevra. Ses, was haar antwoord. Dit is op die kop twee myl of 3,2 km.
Ek hoop die foto’s is selfverklarend.
