JAARBRIEF UIT MELKBOS

Tokkie, Hennie, Rina en Herman – ‘n kwarteeu later.

Liewe leser

Van 5 Maart tot 15 April was ek en Tokkie by ons Sabieparkse bosplek, Tarlehoet, om ons heuglike verbintenis van 25 jaar saam met bosvriende met vonkelwyn en braaivleis te vier. Dit was een   hoogtepunt van ‘n goeie jaar.

 ‘n Kwarteeu gelede op 15 Maart 1998 was ons plus kollega Herman le Roux en sy vrou, Rina, saam in Tarlehoet se swembad. Op Woensdag 15 Maart 2023 was ons vier weer vrolik saam in die water om die kwarteeufees te gedenk.

‘n Nuwe dimensie is bygevoeg wat genoem kan word: wys my joune, dan wys ek jou myne. Herman en Tokkie was nie min breëbors nie oor hul onderskeie hartpasaangeërs by hul linkersleutelbene.  Tokkie het hare in Januarie ryker geword. Dit werk nog klopdisselboom.

Hennie, kunstenaar Danie Marais en “Elke dag ‘n mooi nooi en ‘n moord”

Stof tot dankbaarheid het die jaar weer onverdiend opgehoop. Dat ons kinders en kleinkinders in die feesjaar tyd saam met ons in Sabiepark kon deurbring, was byvoorbeeld vir ons baie spesiaal.

In Mei het Hennie se 22ste boek en sewende koeranteboek, Elke dag ‘n mooi nooi en ‘n moord – ‘n Joernaal van scoops en skandes, by Naledi verskyn; werklik die allerlaaste uit die HvD-stal.  Die treffende voorblad – geskoei op ‘n skildery van Danie Marais – het van wyd en syd komplimente gekry.

In Oktober is ons Bultfontein toe vir Tokkie en haar mede-’63-modelle se viering van hul matriek-plus-60. Op die gesellige kuier op haar dorp van herkoms het ons kennis gemaak met seker die grootste badkamer in ‘n gastehuis in die land. So groot soos ‘n dubbelmotorhuis!

Agter my lessenaar saam met hoofredaksielede Piet Theron en Sarel Venter.

Die seldsame Vrystaatse besoek het die geleentheid geskep vir ‘n eerste besoek aan die unieke Volksbladkamer in die letterkundemuseum NALN in Bloemfontein. Vir ‘n trotse ou Volksbladder was dit – om die geykte inleiding tot vele toesprake te gebruik – werklik ‘n “biezondere eer en vooreg” om in die teenwoordigheid van gewaardeerde oud-kollegas weer agter sy deftige ou lessenaar in te skuif.

Op Melkbos het Hennie as roterende voorsitter by die Probusklub  kragte ingegooi. Teen die einde van die jaar kan die klub terugkyk op dinamiese herlewing. Danksy oopstelling vir vroulike lede en doelgerigte werwing staan die ledelys nou op 22: die gesondste posisie in jare.

‘n Melkbosse gebruik wat veel plesier verskaf, is die gereelde middagetes by lekker kontrei-restaurants saam met Basie en Lena Smit.

Tokkie, Johan en Mariza op die Sinfonia.

Saam met Johan en Mariza het ons vanjaar op die MSC Sinfonia na Walvisbaai gevaar. Op die einste Sinfonia het ons op haar eerste vaart in SA waters van Kaapstad na Durban in 2009 ons eerste avontuurlike “solovaart” met die tweeling-kleinseuns, Jacob en Thomas Claassens, onderneem. Hulle was toe vyf. Nou’s hulle 19.  Met die sierlike skip het ons daarna byna ‘n sentimentele verhouding opgebou. Minstens vier vaarte is op  haar onderneem.

Johan, Mariza en Migael het in die jaar van George na Oudtshoorn verhuis en “plaas” opgesit. Op hul grondjie neffens die Grobbelaarrivier word vir ‘n vale ge-“boer”. Die skapies moet bottel kry en die hoenders gevoer word. Die olyf- en granaatboompies kom mooi aan. So ook die groentetuin. ‘n Turksvylaning is geplant. Ontbyt se roereier kom uit ‘n stewige eie hok.

Tokkie en Migael gee die skapies melk.

Die beste van als: Migael is in sy element. Soos hy tevore op George lorries gewas het, pak hy die nuwe roetines met mening. Hy verkoop selfs al eiers in die buurt.

Maar hokaai eers. Natuurlik word die begrippe ”plaas” en “boer” hier bra hiperbolies en romantiserend ingespan. Alles geskied op klein skaal. Tog is die naam “Ons Plasie” in die kol. As jy so ‘n tinteling deur jou lyf voel gaan, moet jy weet dis jou plaas-gene wat so gestimuleer word.

Terug op Melkbos moes benieude vriende teen wil en dank geregte uit volstruiseier begin tower. Vir Tokkie was daardie groot, swaar eiers ‘n onweerstaanbare geskenkidee.

Jacob en Thomas word 19. Saam met Marisa, Brent en Christoher in die Fat Butcher.

In die Claassens-geledere is die groot nuus dat Jacob en Thomas hul eerste jaar op universiteit met goeie gevolg agter die rug het.  Hulle het Maties in murg en been geword en is so lief vir hul koshuise, Eendrag (Thomas) en Helshoogte (Jacob), soos hul oupa vir Kollege was.

Met hul 19de verjaardag is ons op geleide toere deur die koshuise.  Dat Jacob nou kitaar speel, was een ontdekking. Oupa moes erken dat die koshuiskultuur – veral die respek vir tradisie – hom imponeer. Hy moes ook erken dat Stellenbosch se Victoriastraat met sy erewag van akkerbome in hersfkleed ‘n skouspel is, die US met sierlike geboue kan spog en die skolebuurt langs die Eersterivier buitengewoon indrukwekkend voorkom.

Dan die Fat Butcher in Van Riebeeckstraat – ‘n biefrestaurant soos ons laas in Boston mee kennis gemaak het. Voortreflik met ‘n wonderlike atmosfeer. Net twee dinge: jy moet lank vooruit bespreek en nie sensitief wees vir pryse nie! (Gelukkig was skoonseun, Brent, twee keer die gasheer.)

In Welgemoed ontluik Christopher, nou ‘n Stellenberger, as ‘n al hoe kranige fietsryer. Brent en Marisa moet net bontstaan soos hy sy bakens verskuif. Hulle moes selfs al gaan waterbottels aangee op Brits in Noordwes by die nasionale kampioenskapsbyeenkoms vir skole. Die sing van die speke in die Kaapse fietstoer het tot 2 000 km ver in Sabiepark weerklink. Die Van Deventers was nie min trots nie op Christopher en Brent met hul ramkat-debute in die moordende marathon.

Die speke sing by die Argus.

Ná ‘n besige jaar wag op die gesin ‘n salige vaart op die MSC Splendida na Mauritius oor Nuwejaar. Die oumense bly nie agter nie. In Februarie is ons ook op pad na Mauritius op die QM 2. So word ‘n droom bewaarheid wat al tien jaar lank ná ons eerste kennismaking met daardie manjifieke skip in ons sluimer.  In Maart bestyg ons die Splendida saam met Basie en Lena Smit vir ‘n vaart na Walvisbaai.  Dalk die laaste.

Aan die debietkant is die onstuitbare ouerword en gepaardgaande onvermydelikhede soos toenemende vergeetagtigheid en verlies aan beweeglikheid. Ook kom ernstige siekte en dood al hoe meer in die spreekwoordelike eie bos voor.  Ons harte gaan uit na vriende wat swaarkry met veeleisende behandelings soos chemo, of wat rou oor geliefdes.

Finale groet.

Finale groet.

Ons het in die jaar talryke gedenkdienste bygewoon – te veel.  Onder die sterfgevalle was vriende en kollegas en hul gades.  Een was mentor en vriend Wiets Beukes, oud-redakteur van Die Burger. Hennie het die huldeblyk gelewer. Eers daarna het die besef deurgedring dat die tyd om nog ‘n streep te trek, vir hom aangebreek het. Op 82 raak die staan ‘n probleem. Daardie huldeblyk – een van sowat 20 – was sy laaste. Gelukkig kan sy vingers darem nog tik.

Uit Penguin Place 11 op die noot ons beste Kerswense vir een en almal.  Kom ons leef elke dag voluit, koester vriendskap, ondersteun mekaar en geniet mekaar se geselskap solank dit moontlik is.

Ons opregte Nuwejaarswense kom, soos verlede jaar, uit Psalm 72:

     Mag daar volop graan in die land wees,

     mag dit selfs bo-op die bergtoppe wuif,

     mag die oes so welig wees soos die Libanon,

     die graan so geil opskiet soos gras in die veld.

Hennie & Tokkie 

TERUG NA DIE PLEK WAAR ONS TROU GESWEER HET

Nou ook al amper 57 jaar gelede, op ‘n snikhete Oujaarsdag, 31 Desember 1966, is Jakob Hendrik van Deventer (25) en Gesina Susara van Wyk (20) op haar tuisdorp, Bultfontein, in die huwelik bevestig. Dis ‘n tipiese plattelandse NG kerk, ‘n netjiese, soliede siersteengebou met ‘n tradisionele hoë toring. Die klok lui elke halfuur.
Neffens die kerk is die ou begraafplaas waar Tokkie se vroeg gestorwe pa, Kotie, begrawe lê en waar later ook vir haar ma, Marietjie, ‘n mooi steentjie aangebring is. Die rye grafstene diens as dekor op verskeie van ons troufoto’s. Die plek lyk nou ongelukkig taamlik verwaarloos. Van die grafstene het omgeval. Party grafte het sleg ingesak
Nes sommige misdadigers, veral sosiapate, graag terugkeer na die misdaadtoneel om hulle te verlustig, is die egpaar Van Deventer verlede Sondag saam met ‘n klompie van die bruid se matriekmaats weer die steil trappies van daardie kerk op vir die oggend se erediens. Darem nie om ‘n “misdaadtoneel” te herbesoek nie, maar uit ‘n sentimentele drang.
Laat ek maar erken: ‘n roering van emosie in my 82-jarige hart was fisiek voelbaar toe my oog op die formele houtkansel val waar ek daardie middag, swetend in my houtskoolswart pak met die fyn wit strepies, angstig op my skone jong bruid staan en wag het. Tokkie (net 20) was vir my eteries mooi toe sy net ná 15:30 stralend aan die arm van haar weduweema, Marietjie, die kerk ingesweef kom.
Wyle Lenie Mostert kon die orrel ooptrek met Felix Mendelssohn se Troumars. My neef wyle Bertus du Plessis – ’n goeie man wat later ‘n leraar van die APK (Afrikaanse Protestantse Kerk) geword het en van wie tot my spyt ‘n politieke vervreemding was – kon sy spreke plegtig spreek.
Wyle Margot Luyt, stemkunstenaar, ‘n mede-Bultfonteiner, het in haar volryp stem vir die bruidspaar Psalm 121 (ou vertaling) voorgedra: “Ek slaan my oë op na die berge. Waar sal my hulp vandaan kom….” Ons het aan mekaar trou gesweer en mekaar die regterhand gegee. Ek het die bruid liggies gesoen.
In haar bruidsglorie het my Volksblad-kollega wyle Kas Dreyer, ‘n knap fotograaf, Tokkie gelukkig op pakke pragfoto’s verewig. Ek het pas weer met behae die spierwit trou-album uit sy boks gehaal. Die foto’s lyk so vars of dit gister geneem is. Hier is ‘n paar.
Ek het my vrou van 56 jaar en 9 maande ná Sondag se diens weer afgeneem by die breë stel trappe by die kerk se voordeur waar die trougaste op 31 Desember 1966 met hul hande vol konfetti op die verskyning van die bruidspaar gewag het. Dis die vars foto hierbo.
Om die NG kerk Bultfontein te herbesoek, het om meer as een rede vreugdevolle herinneringe gebring. As aflos-orrelis was Tokkie as skoolmeisie dikwels ook in daardie kerk agter die orrel, wat deur ‘n petrolenjin aangedryf is. Sy het ook daar belydenis van geloof afgele.
‘n Herinnering om oor te proes, is aan skoonma Marietjie se onderonsie met ‘n verdekselse meerkat in die jare 60. Soos ek dit het, was sy – ‘n diep gelowige kerkmens – in die gewyde stilte voor die begin van die diens diep in gedagte versonke toe sy ‘n ongewone gevroetel by haar voete ervaar. Toe sy afkyk, sien sy net waaierstert. Die kreet wat haar lippe ontsnap het, was ‘n hulpgeroep na Bo. Meerkat se kind het vreesbevange laat spat.
Later kon skoonma nie glo nie dat sy van alle mense – iemand in wie se woordeskat nie vir kragwoorde plek was nie – so groot kon skrik dat sy haar sulke oneerbiedige vrymoedigheid veroorloof het.

MATRIEKS VAN ’63 PLUK WEER DIE DAG

Rapport uit Bultfontein, Vrystaat – 1 130km van Melkbos – oor die matriek-plus-60-fees van Tokkie (‘n nooi Van Wyk) se matriekklas van 1963 deur ‘n ou wat maar grootlik in die hoekie gesit en sy bek gehou het. En het die 15-stuks nie gekuier nie, van Vrydagaand af, Saterdag heeldag deur. Bittereinders het nog die Iere teen die Skotte gaan aanmoedig.

Die voortreflike skool se leuse “carpe diem” is met die feestelikheid waarlik uitgeleef.

Verrasssing van die okkasie: die saamkuier van die 92-jarige Antonie Fivaz, een van hul onderwysers. Die man het stamina en ‘n humorsin soos min. Kwinklslae rol oor sy lippe.

Rede vir die klomp om bors uit te stoot: die voortreflike toestand van hul ou skool. Al die geriewe is van hoogstaande gehalte. Hierdie trotse Volkie van Potchefstroom erken dit met graagte. As alle plattelandse skole so sou lyk, was Suid-Afrika se saak gewonne.

Saterdagaand is skaap van die spit af geniet – meesterlik voorberei deur Sias van Rensburg, ‘n klasmaat , en sy flukse gesin, So murgsag het ek nog nie skaapvleis geproe nie!

‘n Biezondere voorreg is dit vir my  om  enkele foto’s vir die nageslag hier te verewig. Uit die hope en hope wat op duur, gesofistikeerde kameras, eenvoudiger kameras, Apple iphones, asook Samsung- en ander selfone gekiek is, het ek (met ‘n natuurlike vooroordeel ten gunste van mev. Van Deventer) op die volgende ses besluit:

‘n Spanfoto van plus-minus al die klasmaats wat teenwoordig was.

Asof hul al die antwoorde ken. Die hande skiet omhoog in ‘n klaskamer.

Die klomp staan tou om ‘n klasmaat in die hospitaal met boodskappies op te beur en vir haar uit volle bors “Geluk, liewe maatjie” te sing.

Hoofseun  Koot Muller met ‘n baadjie wat deur Nelson Mandela aan die skool geskenk is nadat ontdek is sy kleure en dié van die parlementêre rugbyspan is vinkel en koljander,

Tokkie  groet die hupse  Antonie Fivaz, wat so lekker gekuier het dat ‘n belangrike rolbal-afspraak in die slag gebly het.

Tokkie maak korte mette van ‘n ribbebeen van ‘n skaap wat deur  Sias van Rensburg geskenk en tot perfeksie op die spit gebraai is.

 

 

PAS OP – ‘n BOM OP NEW YORK!

Vir naastenby almal wat oud genoeg om te onthou, beteken die datum 11 September ‘n dag van verskrikking soos hulle op geen ander dag in hul leëeftyd beleef het nie. Presies 22 jaar gelede het alle hel in New York losgebars.
Die indrukwekkende tweelingtorings van die Wêreldhandelsentrum aan die voet van Manhattan is in ‘n ongekende tereur-aanval gelyk gemaak met die grond – “Ground Zero” – vliegtuie is links en regs gekaap en sowat 3 000 mense het ‘n wrede dood gesterf. (ook by die Pentagon in Washington en in Pennsilvanie is mense dood.)
Die ondenkbare het inderdaad op 11 September 2001 gebeur. In my herinneringe is ook iets van veel-veel geringer omvang: ‘n aand in Boston saam met Nieman-vriende. Ons gesels oor my land, Suid-Afrika, en die oplaaiende spanning oor sy beleid van “afsonderlike ontwikkeling” – “apart-hate”, soos hulle dit uitdruk.
“Julle Amerikaners moet Suid-Afrika ophou druk,” waarsku ek in ‘n oomblik van bravade.
“Maar julle kan ons tog niks doen nie,” se Rod Decker, ‘n mormoon van Salt Lake City, Utah.
“Moenie so seker wees nie. Ons sit eenvoudig ‘n bom in een van SAL se Boeings en gooi hom op New York.”
Ek wonder of Decker en die ander ook op elke 11 September daardie lighartige, ligsinnige opmerking onthou.
  • Die foto van Tokkie is in 1976 geneem van die veerboot van Manhattan na Staten Island toe — die beste winskopie daardie dae vir ‘n besoeker aan New York wat sy dollars tel. In hul volle glorie troon die tweelingtorings nog hier.

KOM VIER SAAM ‘n BOSFEES

Van 5 Maart tot 15 April was ek en Tokkie vyf weke lank by ons Sabieparkse bosplek, Tarlehoet, om ons heuglike verbintenis van 25 jaar saam met van ons bosvriende met vonkelwyn en braaivleis te deel.
Hiermee nou ‘n uitnoding aan een en almal: Kom vier saam fees! Ons bied GRATIS en VERNIET ‘n klein feesbundeltjie aan wat in woord en beeld die plesierigheid – wat Tokkie se 77ste in die swembad en langs die Sabierivier insluit – laat herleef.
Hoe kom julle by die boekie uit? Twee maniere. Een is om De Novoboeke se boekwinkel te besoek by https://denovobooks.co.za/boekwinkel/
Vir haastiges bestaan ‘n direkte skakel na die blaaiboek (flip-boek): https://denovobooks.co.za/flip/Kampvuur/
Klik dan op die afbeelding van die boek se voorblad om die boek gratis aanlyn te lees. Op die taakbalk van die digitale weergawe is ‘n simbooltjie waarmee die pdf-weergawe van die boekie afgelaai en gestoor kan word.
n Vreugde vir die Van Deventers sal wees as almal onder die son wat hierdie uitnodiging lees, die geskenkie / presentjie/ kado’tjie/ sal aanvaar en De Novo se drumpel sal deurtrap. Welkom aan julle almal by Tarlehoet!
De Novo noem dit ‘n onverwagse welkome geskenkie so in die middel van die jaar en ‘n “prettige” boekie. Hoop die vertoon van “prettigheid” deur gryses wat hul bejaarde lywe jonk hou, vind allerwee byval. Laat weet maar as die “dagboek van ‘n bosfees” sommer tydmors is.