Oct 4, 2025 | Hennie van Deventer se Blog, Vars Blog
Vra iemand my waar my hart vandag is, is die antwoord nie Twickenham in Londen nie. Ja, daar ook, maar eintlik in Pretoria waar my koshuis in my Tukkiedae, Kollege / College, sy 110de bestaansjaar feestelik vier.
In daardie plek het ek vyf van die gelukkigste jare van my lewe deurgebring en vir hom is ek na meer as ses dekades steeds brandend lief.
Ek was in 1958 eerstejaar in die ou Kollege (toe nog met ‘n K) skuins oorkant die Ou Letteregebou op die kampus en was een van die pioniers wat in 1960 die Groot Trek na die Proefplaas meegemaak het.
In 1962 was ek huisvoorsitter – so plus-minus die hoogste vorm van lewe volgens my voorkeure van daardie tyd. Ek is nou die oudste lewende lid van daardie spesie.
Oumanne van opeenvolgende generasies vier hul band van broederskap vandag met ‘n la-a-a-ang dinee wat vroegmiddag al afskop. Ek is die eer aangedoen om ‘n stemboodskap by te dra. Daarin roep ek die Kollegemanne so op: Wees trots op julle plek. Julle het rede. Bly lojaal aan hom, hy verdien dit. Bly lief vir hom. Dit bied ‘n lewenslange vreugde.
Op een foto is ‘n skyfie wat vir die okkasie voorberei is met enkele foto’s uit my studentedae en ‘n foto by my 80ste verjaardag, vier jaar gelede. Die ander foto is van die HK van 1962.
Op die HK-foto, ongelukkig van onbevredigende gehalte omdat dit agter glas is, is is nou net ‘n skamele drie van die agt oor: die uwe (sittende in die middel), Pierre le Roux (regs van my) en Piet Theron (agter my en Pierre). Die oorledenes is van links Arend de Waal, Oom Chris de Wet (huisvader), Naas du Toit, Hennie Smit en Jan-Jacob de Jager (heel regs).
Sep 29, 2025 | Hennie van Deventer se Blog, Vars Blog
In die middel van Sabiepark se “hoofstraat”, Maroelalaan, takel twee kameelperdbulle vanoggend mekaar. Hulle begin mekaar so liggies stamp-stamp. Daarna stoot hulle mekaar met die boude.
Die lang bene trap-trap asof hulle ingewikkelde danspassies uitvoer. Die volgende oomblik klap die nekke.
Of dit dalk net ‘n speelgeveg was — “necking” noem die Engelse dit ewe pikant — of ‘n lang, stadige baklei-wals weens ‘n liefdesdriehoek, weet ek nie. Dat speelgevegte algemeen onder jong bulle voorkom, is egter ‘n feit. Volbloed-gevegte, daarenteen, is heelwat skaarser. Die hiërargie is gewoonlik reeds in “vriendelike gevegte” uitgesorteer voordat ‘n jong bul ‘n ernstige uitdager van die gesagsorde kan word.
Werklike konflik kom wel van tyd tot tyd voor. ‘n Geveg verloop plus-minus so: Eers gee die een sy teenstander ‘n harde veeg. ‘n Sekonde lank gebeur niks. Dan kry nommer twee ‘n beurt om te reageer. Ewe ridderlik. Asof hulle afgespreek het om so een-vir-jou, een-vir-my te baklei. Van enige defensiewe aksie word geen teken gesien nie. Alles gebeur in spookagtige stilte.
Vir my het dit nie gelyk of daardie twee bulle, in geykte rugbyterme, mekaar vanoggend net “groet” nie. Die stryd was te lank en te intens. Te geweldige houe is met die koppe en nekke gewissel. Al om die beurt is gestamp en gestoot totdat ek later moeg geword het van kyk. Maar hul stamina is bewonderenswaardig. Die bakleiers hou eenvoudig net aan en aan.
‘n Ernstige geveg kan groot skade veroorsaak. Daardie dun nekkies het geweldige krag. Kameelperde slaan mekaar soms bewusteloos. Of dood. ‘n Noodlottige geveg is wel seldsaam, maar dit kan gebeur dat ‘n nekwerwel versplinter met onvermydelike gevolge. Gelukkig is darem nie een terwyl ek in die Honda sit en kyk vir die volle telling planke toe gestuur nie.
Sep 26, 2025 | Hennie van Deventer se Blog, Vars Blog
Titel: Wag-’n-bietjie
Skrywer: Hennie van Deventer
Uitgewer: Naledi
ISBN: 9781067234737
Hennie van Deventer het al ’n welbekende naam onder lesers van Afrikaanse koerante, tydskrifte en boeke geword. In die joernalistiek (as redakteur van Volksblad en as koeranthoof by Naspers) het hy diep spore getrap.
As afgetredene het hy verskeie boeke oor die koerantwese geskryf. Uit sy aantekeninge en verstommende geheue het ’n wesenlike, kenmerkende en onmisbare bydrae gevloei oor die politieke toneel en stryd in Suid-Afrika in soms veelbewoë en onstuimige oorgangstye.
Sy seereise na verskeie verre hawens prikkel liefhebbers van reisverhale en as natuurliefhebber is van sy bosboeke oor en uit Sabiepark, neffens die Krugerwildtuin, suiwer prosa.
In Wag-’n-bietjie, stories wat gryp deel hy van sy herinneringe in dit wat hy sy “laaste-laaste” boek noem. Die naam van die boek ontleen hy aan die bosveldboom, wag-’n-bietjie.
Op sy eie “herinnering se wei” stap hy op ’n nostalgiese reis van agt skofte of episodes of bakens:
- ’n Bietjie koerant: oor van die groot nuusstories in sy loopbaan by Volksblad en Beeld, en veral die scoops. Maar ook oor die einde van tradisionele koerant scoops wat saam met koerante verdwyn het. “Een van die swaar verliese wat papierverknogte Afrikaanse koerantlesers wurgend moes sluk,” skryf hy.
- ’n Bietjie doodslag: oor onder meer die TV-reeks, Niggies, “te veel moord en doodslag” en ander moordstories wat in sy tyd die voorblaaie gehaal het.
- ’n Bietjie persgalery: oor groot hoogtepunte in die Suid-Afrikaanse politieke geskiedenis wat hy uit die persgalery van die Parlement aanskou het, of as hoofsubredakteur en nuusredakteur daaraan deel gehad het. Ook oor talle politici wat sy pad gekruis het.
- ’n Bietjie mense: oor “foei” vir sekere “goeters”, oor bekendes soos Gé Korsten, Boet Troskie en Vladimir Tretchikoff, oor ’n 81-jarige oupa wat in die see watertrap en “die siel van die mier is nou hier”.
- ’n Bietjie eie huis: oor padkos-plesier, ’n pratende olifant, onthoubare valle en minder onthoubaar – op die TV saam met Nelson Mandela.
- ’n Bietjie Melkbos: oor hul verblyf van baie jare en salige en heuglike ure met verruklike uitsigte op Tafelberg en Robbeneiland en skilderkwas-sonsondergange.
- ’n Bietjie bos: oor onder meer die vraag of prinses Diana en JK Rowling van Harry Potter-faam ook as gaste in Sabiepark was, waar Van Deventer se boshuis is.
- ’n Bietjie kerk: oor hoe hy eredienste van dekades gelede onthou, oor die waardige koster wat voor die kansel gly en val en Tant Hester wat “Satan!” gil.
Elke episode bevat dus ’n keur uit stories en anekdotes wat oor baie jare sy herinneringe vasgegryp het soos ’n wag-’n-bietjie-boom se dorings wat haak en steek. Baie van die vertellings is outobiografies en gekleur met baie humor en selfspot.
Van die inhoud is voorheen gepubliseer in koerante, tydskrifte en webblaaie en vir hierdie boek herwin of verwerk.
Die meeste van hierdie memoires of herinneringe is aan my bekend, maar die herlees daarvan, of die herontmoeting, is ’n heerlike verfrissing van my eie bejaarde en verslete geheue.
Wag-’n-bietjie is uitgegee deur Naledi en is in boekwinkels beskikbaar.
Sep 21, 2025 | Hennie van Deventer se Blog, Vars Blog
Toe pa en ma begin aanstap in jare besluit die kinders ‘n spesiale koeltetjie moet geskep word vir die assies eendag. Hulle plant ‘n drolpeer – tog so feestelik getooi in die lente.
Drolpeer vrek. Hulle vervang dit met ‘n blinkblaar-wag-‘n-bietjie. Dié gedy.
Sweerlik pa se dinge, praat hulle onder mekaar.Dis hy wat die boom tot sy dood toe verwens het omdat hy nie onder ‘n drolpeer wou rus nie. Vir ‘n wag-‘n-bietjie – daarvoor het hy kans gesien.
Die storie van die drolpeer en die wag-‘n-bietjie is een uit ‘n ryke oes. Almal het my bereik nadat Wag-’n-bietjie (Naledi, 2025) klaar op die rak was. Gaan mos maar so. As dit te laat is, hoor jy die mooiste stories.
Verskeie wag-‘n-bietjiestorie wat nou by my uitkom, het ‘n konneksie met die weer. Hy’s immuun teen weerlig, lui een. Staan onder hom en jy is veilig. Moenie hom in die somer afkap nie, glo ander – dan lok jy sweerlik droogte, weerlig of hael.
Ook ‘n stukkie filosofie verneem ek: die boom verteenwoordig die lewe soos ons hom ken. Die sigsag-patroon van die jong takkies wys die lewe is nie altyd ‘n reguit pad nie. Die plasing van die dorings is ook betekenisvol. Een kyk agtertoe, na die verlede. Die ander kyk vorentoe – na waarheen ons op pad is.
In meer as een kultuur het die wag-’n-bietjie ’n spesiale status. So glo die Zoeloes ’n takkie van die boom op die sitplek langs jou is noodsaaklik om ’n afgestorwene se gees te gaan haal. Die nimlike tak word saam begrawe om die dooie te beskerm. Op die grafte van “hoofmanne” word jong bome geplant.
Sy medisinale gebruike is legio: hy’s die ware jakob vir alle maagmoleste, borsaandoenings, wonde en swere, meen diegene wat weet.
Kerkman Nico Smith het glo ‘n interessante proefneming gedoen. Hy twee wag-‘n bietjies in sy tuin in Mamelodi by Pretoria geplant. Met die een was hy in gedurige gesprek en het hy geprys omdat hy so mooi groei. Die ander een het hy veronagsaam. Raai watter een het uitgestyg.
In my boek verduidelik ek hoekom my boek sy naam by die boom gaan gaps het. Dis stories oor die kleinkinders se kennismaking met sy geniepsige dorings. Ook oor Tokkie se ervaring; ek sien nou nog hoe die bloed loop.
Dis mos ‘n storieboom sonder weerga.
* Wag-‘n-bietjie sal wyd in boekwinkels beskikbaar wees. Dit kan ook bestel word by die uitgewer, Naledi, se doeltreffende aanlynboekwinkel by
naledi.co.za of by Tertia Swart (078 648 8616). Die prys is R275 plus R65 koerierskoste om dit by jou voordeur te laat aflewer.Die verskeidenheid in die boek strek van koerante tot die bos – alles dinge wat naby aan die skrywer se hart is.
Sep 15, 2025 | Hennie van Deventer se Blog
Met leedwese moes ek gisteraand aankondig dat my flukse vuurtjie nie die storm oorleef het wat net na 18:00 deur Sabiepark geswiep het nie. Dit was agterna gesien ‘n ietwat ligsinnige opmerking. Soos dit in ‘n tipiese Laeveldse donderstorm in ‘n uur van wanorde gedonder, geblits, gehael en gestortreen het, sien ‘n mens selde. Ja, daardie wit kleed op die swembadseil is hael. Het gelyk of emmers vol sneeu daarop uitgewerp is. Geen strukturele skade is aangerig nie, maar ons werf is vanoggend getuie van die natuurkragte wat hier losgelaat is. Die grond is bedek met ‘n tapyt van groen blaartjies en die bome wat al dapper begin lenteklede stoot het, staan weer kaal gestroop. In die reenmeter is genadiglik 25 mm. Vir ‘n eerste lentereen eenvoudig wonderlik. Die groen blare gaan vinnig terugkeer. Die veld gaan blom.
