May 16, 2025 | Hennie van Deventer se Blog, Vars Blog
Koos is in die middel. Links is genl. Basie Smit. Regs is wyle Frits Smit. Die foto is geneem by n braaidag op Melkbos. Koos was ook ‘n groot teenwoordigheid by elke vuurtjie. Dit spreek eintlik vanself.
Een van die opgeruimdste mense wat ek in my lewe leer ken het, was wynboer Koos Myburgh (80) van die Agter-Paarl. Sy voorraad grappies was eenvoudig onuitputlik.
Die goeie ou vriend is vanmiddag rustig in sy huis in Tweede Laan, Melkbos, oorlede.
Koos het op Melkbos kom aftree. Hy het president geword van ons sosiale klub vir afgetredenes, Probus. ‘n Meer informele president -en gewilder president – het Probus dalk nooit gehad nie.
Koos het ons bekend gestel aan Perdeberg se wyne. Perdeberg se Smooh Dry Red het soort van ‘n huiswyn in ons gemeenskap geword. Moenie die Chenin Blanc versmaai nie.
In 2016 het ek 75 geword het, Tokkie 70 en ons huwelik 50. Ons het ‘n markiestent op ons grasperk opgeslaan vir ‘n fees. Die wyne was Perdeberg se staatmakers.
Ons het saam “geswem” by Lisa Serfonein. “Swem” beteken ‘n bietjie rondspring in die water. Van Koos is verwag om elke keer ‘n grappie te vertel. Hy het ons nooit teleurgestel nie.
Sy liefde vir boerdery was aansteeklik, soos sy liefde vir die lewe was. Ons sal Koos mis. Liefde vir Ralda en die kinders wat hom so gelukkig gemaak het in sy lewe, en ook in die laaste swaarkry-maande.
May 7, 2025 | Hennie van Deventer se Blog, Vars Blog
Moet dit nie invryf nie; ek weet ek is nou met die RSG-onderhoud met die gedugte Ilze Salzwedel oor die kop geslaan. Opmerkings van dese en gene het my egter laat wonder wat ek sou wou vertel as dinge so verloop het dat ons meer oor boeke en minder oor koerante praat. .
Om ‘n glimlag uit te lok, sou ek wou vertel van my twee boeke met ‘n val op die voorblad: Oos, Wes, Reismoles en Flaters en Kraters.
Op eersgenoemde voorblad is die vallende gedaante die uwe self toe hy op ‘n helikoptertog tussen New York en Newark verkeerdelik met vrou, kinders en bagasie by La Guardia afklim. Toe hy dit ontdek, omdraai en hôl vir die tuig met sy woerende skroef, tref hy knieghoogte ‘n ketting. Vir die gevolge kyk die foto. ‘n Mens sien daarop alles buiten die bloed.
Op die die voorblad van Flaters en kraters is die slagoffer Jean du Plessis, toe Burger-fotograaf. Ja, dis Nelson Mandela wat help red. Dis by Tuynhuys waar Du Plessis al so retirerend agteroor in die visdam beland het.
Ek sou kon vertel van my boekie (let wel “boekie”) Mayafudi. Die hoofkarakter is ‘n olifantbul Mayafudi. Hy beleef brande, vloede, droogtes, stropery en wat nog … en reageer in woede. Later vind hy sy verlore seun en vrede. My olifant dink en praat baie in my boek. Ook die ander olifante gesels lustig saam.
Die Volksblad gee Mayafudi toe vir Cecile Cilliers om te resenseer. Antropomorfisme, roep sy afkeurend uit. Antro…wat? Ek moet die woordeboek raadpleeg. Voorheen nie geweet dis ‘n aartssonde nie, maar toe weet ek.
Maar die foto’s is darem mooi, voeg sy by. ‘n Neersit soos min.
Toe “resenseer” ene Anton J. Jansen Mayafudi op Amazon die boek. Hy gee hom vier sterre en noem die lees ’n “fabelagtige ervaring”. Hy vertel: hy het vir sy volwasse studente in Taiwan soos hy lees die verhaal oorvertel, Hulle het aan sy lippe gehang. Hulle wou daagliks weet wat het hy nuut gelees oor Mayafudi se avonture.
‘n Mens mag mos darem spog ook,
Enkele “korreksies” sou ek wou aanbring: 1. My koerantverwante boeke tel nou al agt, nie ses nie; 2. Die Burger het nie meer eie verslaggewers nie, dis nou Netwerk24 se mense; 3. Ek sou aan jong lesers se smaak toegewings wou doen, maar nie t.o.v. swak taalgebruik nie.
Dan sou ek ‘n geheimpie wou verklap: dat wiele aan die rol is vir ‘n vir-oulaas-boek in hierdie jaar. Sela.
ENE ORE VOOR RADIO
Een van die aangename verrassings wat my tot dusver in 2025 te beurt geval het, is die uitnodiging van Ilse Salwedzel (oto) om op haar program Skrywers en Boeke te gesels. Ons gesprek word vanaand, Woensdagaand 7 Mei, uitgesaai. Die pogram begin om 20:00.
Vir Ilse en haar keurige program heers oral net respek. Onder haar bekronings tel ʼn ATKVeertjie, ʼn Pica en drie Caxton-toekennings. Sy is in 2009 deur die FAK vereer met die H.B. Thom-toekenning vir ʼn besondere bydrae tot die Afrikaanse joernalistiek. My tydgenoot Johan van Wyk van Stop-van-Myne-faam het laasgenoemde in die 80’s verwerf. Dit is ‘n besonderse erkenning van ‘n besonderse bydrae.
Ilse skryf en vertaal ook boeke. Vier boeke en drie vertalings het al uit haar pen verskyn:
Oor vanaand se gesprek sê sy: “Eintlik was die plan om op sy boeke te fokus. Maar toe praat ons heerlik oor koerante en lees en skryf en alles wat die meeste lesers na aan die hart lê. Julle moet dit eenvoudig luister!”
Hard soos ek probeer, kan ek nie onthou wat ek alles kwytgeraak het nie. Van minstens een die-ene-ore-luisteraar kan sy vanaaand verseker wees.
Ilse se volledige woorde:
In vandeesweek se
Skrywers En Boeke gesels ek met die legendariese koerantman
Hennie Van Deventer. Hy het ook al meer as 20 boeke geskryf, en eintlik was die plan om op sy boeke te fokus. Maar toe praat ons heerlik oor koerante en lees en skryf en alles wat die meeste lesers na aan die hart lê. Julle moet dit eenvoudig luister! Dis ‘n heerlike, onderhoudende gesprek met iemand wat sy storie ken, en wat beslis diep spore getrap het in die Afrikaanse mediawêreld.
Hennie breek ook ‘n lansie vir die sg. “nuwe joernalistiek”, en sê ou skool (lees: papierkoerant) joernaliste gee dikwels nie genoeg erkenning aan hoe moeilik dit vir hedendaagse redaksies is nie.
Ek het groot waardering vir ‘n mens soos
Hennie Van Deventer wat bereid is om te erken dat daar vandag baie uitdagings is vir die van ons wat steeds ons brood en botter in die media verdien.
Apr 28, 2025 | Hennie van Deventer se Blog, Vars Blog
Hier dan: Hamlet met die prins(e). Die uwe en ouma Tokkie saam met Thomas (links) en Jacob . Agter ons is Simonsberg. Kyk hoe trots is ons twee oues! Op die onderste foto is ons saam met die hele Claassens-span: ook Brent, Marisa en Christopher. Vir die boonste foto dank ons Chrstopher en vir die onderste Danielle Claassen (sonder die s).
Lustig is das studenteleben, faria, faria, ho. So het ons 60 jaar gelede in Kollegetehuis op Tukkies gesing. Lustiger kan die studenteleben beswaarlik wees as by Saterdagaand se sprankelende 21-fees van kleinseuns Jacob en Thomas Claassens by die boetiek-wynlandgoed Alluvia op Helshoogte, Stellenbosch. ‘n Fees was dit van heerlike wyn en pizza (Italiaanse styl), kameraderie, vrolikheid, pret, welsprekendheid, pittigheid en wat nog, Oupa en ouma Hennie en Tokkie was bevoorregte toeskouers/deelnemers. Uiters genotvolle aand gewees. Het ons self sommer weer jonk laat voel.
In daardie kleurryke 21 word die storie van kleinseuns Jacob en Thomas se Claassens se grootword vertel. Dit is die etiket op die agterkant van die magnumbottels rooiwyn wat hul oom en tannie Johan en Mariza van Deventer en neef Migael vir hul 21ste van Oudtshoorn af Kaap toe laat koerier het. Ek tel sowat 30 foto’tjies in die ontwerp deur Hilde. Op die voorkant van die magnums / magnumme / magni is etikette met die twee se name en foto’s. Hulle glimlag breed oor hierdie spesiale geskenk.
OM VIER KEER MONDIG TE RAAK
Dit tref skielik dat ons kleinseuns Jacob en Thomas Claasens 21 word in die jaar dat my 84ste gevier is – vier 21’s as’t ware. Kyk ek terug op elk van die kwarte en op die geheel van 84 is dit met enorme dankbaarheid.
Nie as ‘n soort bloudruk of model vir enigiemand nie – net vir interessantheid – het ek die vernaamste bakens in elkeen van my vier skofte probeer identifiseer.
Dit bewys een ding onteenseglik: dat altyd nuwe dinge met ‘n mens gebeur – tot op jou oudag.
Natuurlik neem elke mens sy lewe sy eie verloop. Nie almal se bakens sal ooreenstem nie – party s’n sal selfs ingrypend verskil. Een beleef meer voorspoed en ‘n ander minder. Niemand se lewe gaan staan egter stil terwyl hy / sy nog lewe nie. Dinge bly egter gebeur.
So lyk my eie prentjie vir my:
Eerste 21 (1941 tot 1962): Skool (Volkies op Potchefstroom) en universiteit (Tukkies). Sport: Rugby, krieket en atletiek. Eerste motor: gebruikte 1953-model Peugeot 203.
Tweede 21 (1962 tot 1983): Begin loopbaan, trou, laat bou ons eerste huis in Bloemfontein, word pa, woon ses jaar in Johannesburg (Beeld), geniet rusjaar in Amerika en word redakteur (Die Volksblad) – my groot ambisie.
Derde 21 (1983 tot 2004): Kom Kaap toe as uitvoerende hoof: koerante, publiseer eerste boeke, tree af, word Melkbosser en Sabieparker (baie lief vir albei). Verruil laaste van drie Mercedesse vir die Honda.
Vierde 21 (2004 – 2025): Word vier kleinkinders ryker, onderneem ’n stuk of 12 bootvaarte, skryf dosyne briewe aan koerante en my laaste klompie boeke, waaronder die allerlaaste, Water wat verby is, einde 2024.
Onder die bakens in die vierde skof wat vir my – en vanselfsprekend eweseer vir Tokkie – uitstaan, is die geboorte van die eerste kleinkinders, en toe boonop ‘n tweeling. Die vreugde wat hulle twee in ons lewens gebring het, is werklik ‘n hoogtepunt vir ons albei.
Apr 26, 2025 | Hennie van Deventer se Blog, Vars Blog
Die storie van 21 wonderlike jare word hier in een (saamgestelde) foto vertel. Ons oudste kleinkinders, die tweeling, Jacob en Thomas Claassens vier vandag, Saterdag 26 April, hul mondigwording.
Op die foto bo regs is hulle op hul eerste besoek by die naambord van Tarlehoet, ons geliefde boshuis in Sabiepark, Mpumalanga. Hulle was toe skaars ‘n jaar oud. Pappa en mamma was darem toe nog by. Onder regs is hulle al opgeskote seuns. Dit was al hul soveelste alleenkuier. Links is verlede jaar se foto. Hulle is hier al 20. (In die middel is kleinboet – kleinboet! – Christopher). Die eerste keer toe Jacob en Thomas alleen saam met ons bos toe is, was hulle driejarige pokkeltjies. Dit was die begin van ‘n onvergeetlike tradisie.
As ek en Tokkie vandag ons gedagtes laat gaan oor die vreugdes van die 21 jaar staan die naam van Sabiepark sentraal. Daar aan die Sabierivier, knus by die Krugerhek van die wildtuin, het ons en die seuns van ons heerlikste tye saam deurgebring.
Hoeveel vakansies altesaam? Het nie getel nie. Kom ons hou dit maar by 20, maar dit was meer. Dankie, jong manne, vir hoe julle ons harte daar oor al die jare verbly het.
Foto 2 is van die voorblad van ‘n informele boekie oor ons eerste nege boskuiers. Die 143 A4-bladsye is ‘n kroniek van die lief en leed van elke kuier, kompleet met ‘n klomp foto’s.
Die boek handel primêr oor die kinders se inwyding in die bos-kultuur. Dit is sekondêr ‘n kleinkind-storie – Oupa Hennie en Ouma Tokkie se inwyding in die oupa- en ouma-kultuur.
Die “kampvuurtjies” en “karnallies” in die titel spreek seker vir sigself. Hier is die verklaring vir die “k..k.. karnivore”:
Ons het aanvanklik vir die vyf of ses weke van ‘n vakansie ‘n enkelbedjie uit die buitekamer ingedra, styf teenaan die dubbelbed gestoot, en soos sardientjies langs mekaar geslaap. Die twee seuntjies het elke aand posisies geruil. Toe hulle ses was, het hulle die betrokke aand hul gewone gebedjies gebid en toe aangekondig dat hulle nog wil bid. In die “nog bid” val die klem, soos dit hoort, op hul eie grootste belewenisse en voorkeure.
Ouma het die gebedjie so opgeteken: “Dankie, liewe Jesus, vir al die diertjies wat ons hier in Sabiepark kon sien. Dankie vir die bome en dierespore. Dankie vir die aandstêr en die volmaan. Dankie, liewe Jesus, vir die … Ouma, wat is die naam nou weer wat met ‘n k begin? …. k..k.. karnivore! Dankie vir al die karnivore. Dankie dat die sebras hier op ons erf kom slaap het. Dankie vir al die poef wat hier in Sabiepark is. Dat ons sebrapoef kon optel en op Ouma se appelblaar kon gooi dat hy nou so mooi kan groei. Dankie vir al die voëls wat ons leer ken het. Amen.”
Oupa en Ouma Hennie en Tokkie het vandag ook ‘n gebedjie. Ons betuig aan die Here ons tienvoudige dank vir twee sulke jong sierade. Ons kyk terug en ons is verheug oor al die heerlike saamkuiers, al hul prestasies aan vele fronte en sommer hul besonderse menswees in die algemeen wat ons trots en gelukkig maak. Ons kyk vorentoe met afwagting en vertroue en ons bid dat die meetsnoere vorentoe steeds vir hulle op lieflike plekke sal bly val. Amen.
Apr 17, 2025 | Hennie van Deventer se Blog, Vars Blog
Die M14 is nie ‘n belangrike pad op die landkaart nie. Hy loop maar suutjies langs die Atlantiese kus tussen Melkbosstrand en Bloubergstrand aan die Kaapse Weskus. Net 10 kilometer of wat, maar heelpad met die gedreun van die oseaan in jou ore.
Dis vir my ‘n idilliese pad, ‘n pad waarvoor ek baie lief is. Ek verken graag die bekoorlike baaitjies aan hom een vir een: Holbaai (op die foto), Kreefbaai, Eerstesteen, Derdesteen …. plekke om rustig te sit en droom terwyl die branders aanrol.
Jy beleef daar van walvisse tot perderuiters tot vlieër-entoesiaste met hul kleurryke tuie en bedrewe seilplankryers (veral as die suidooster opsteek) tot goue skemers en skilderkwas-sonsondergange.
Produksiehuise sak gereeld met vlote voertuie veral op Derdesteen toe om TV-advertensies of musiekvideos te vervaardig. Die uitsig op Tafelberg en Robbeneiland is manjifiek.
Ek weet van ‘n leraar wat gereeld by Holbaai gaan preek maak het. Sy inspirasie – buiten sy teks uit die Bybel – was die seevoëls se gekrys.
Langs die pad loop ‘n netjiese wandelpad/fietspad. Op die paadjie beweerg altyd iets: energieke fietstrappers, drawwers, stappers. Een ou stap ver met een been en ‘n kruk. Jy sien hom gereeld. Waarheen hy mik, weet ek nie.
‘n Relatiewe nuwigheid op die roete is motorfietsies. Sulke turkoois gedoentetjies met bonkige bokse agterop. Ek het al 14 van die miertjies in 10 minute getel. Heen en weer, heen en weer.
Die gewone verkeer van vragmotors, My City-bussies en motors is soms druk. Die snelperk is 70. Daar ontstaan opdammings. Jy moes maar altyd wakker wees as jy daar ry. Deesdae is dit dubbel so.
Geen wonder nie iemand het as Aprilgrap aangekondig die M14 word ‘n tolpad en toe sluk mense dit.
Die miertjies – vir diegene wat dit nog nie geraai het nie – is die winkelgroep Checkers se Sixty60-span. Hulle bring spys en drank van vroeg tot laat van Grootbaai af na die gholflandgoed Atlantic Beach se inwoners wat skynbaar net nie genoeg kan kry van die gerieflike manier van kos en kruideniersware koop nie.
Soos die tolpad-storie staan my ingewing nie op stewige pote nie. In my kop (dis mos myne) dink ek egter al hoe meer aan die pad as Roete Sestig60. Dalk is dit tog iets wat die stadsvaders of watse vaders ookal kan oorweeg as die gereelde drang om plekname te verander, hulle weer laat jeuk.
Apr 15, 2025 | Hennie van Deventer se Blog, Vars Blog
My brief in Rapport se meningskolom Sondag 13 April:
Jammer om daardie ballon te prik, maar die Slag van Blouberg in 1806 was nie in Blouberg nie. Om ‘n stryd teen ‘n nuwe hotel in Blouberg aan die veldslag van amper 220 jaar gelede te koppel, kan oulik klink, maar is histories geheel onjuis.
Met sy berig “Inwoners van Blouberg veg hand en tand teen nuwe hotel” (6 April) trap Rapport ongelukkig in ‘n slaggat waarin vele voor hom al getrap het.
Die slag van Blouberg was inderdaad op Melkbosstrand, eers net op die strand en later op ‘n koppie buite die dorp waarvan die naam Blaauwberg grootliks vir die verwarring oor locus verantwoordelik is.
Die koppie is sowat 15 kilometer van Blouberg en kanonne staan nog daar rond. Gereelde uitstappies word deur die Vriende van Blaauwberg-bewaringsgebied aan die berg met sy ryke biodiversiteit, manjifieke uitsigte en klinkklare spore van die veldslag gereël.
Om redes wat ‘n stuk geskiedenis op sy eie is, was Melkbosbaai doerie tyd bekend as Lospersbaai (soms ook genoem Losperdsbaai). Dis hier waar Sir David Baird in 1896 met 6 000 manskappe op 63 skepe opdaag met die doel om die begeerlike Kaapse halfwegstasie na die Ooste van Nederland af te vat en vir Engeland in te palm- ‘n klipgooi van waar gaste deesdae in die Melkbos Kitchen, die Damhuis of Orca rustig seekos geniet.
Op genl. Jan Willem Janssens van die VOC het amper ‘n onmoontlike taak gewag. Tot sy beskikking was net ‘n raap-en-skraap leërtjie van iets soos 2 200 man: Hollanders, Kapenaars, Duitsers, Franse, Hottentotte (Koikois), Maleiers en slawe. Boonop het ‘n regiment bangbroek-huursoldate, die Waldekkers, wanordelik op die vlug geslaan,
Tog is hardnekkig weerstand gebied, plek-plek selfs heldhaftig terwyl die artillerie- en geweervuur ure lank aan die Weskus weergalm. Uiteindelik was die oormag en die omvang van die aanslag eenvoudig te groot. Ondanks eie probleme soos uitputting weens hitte, die warm sand, te min water, te min kos en te min perde het die Engelse die oorhand gekry. Janssens en sy troepe moes bly terugval. Daarna was die Kaap nie meer Hollands nie. Sir David Baird het militêre goewerneur geword en dit gebly tot 1807
‘n Moderne Slag van Blaauwberg (sic) speel hom inderdaad op die oomblik in die wyke af. Die gemeenskap van Melkbos sluit geledere op indrukwekkende skaal teen die plan om ‘n reuse-stortingsterrein vir gevaarlike afval by sy voordeur te kom plaas, in die skadu van die kragsentrale Koeberg as’t ware. Die drywer van die bose plan is Wesco (Interwaste).
In ‘n omvattende fondsinsameling is R500 000 ingesamel om weerstand te bied en ‘n petisieveldtog is in volle gang. Selfs in die NG kerk Melkbosstrand word Sondae teen die potensiële terugslag vir die bekoorlike vakansiedorp gebid.
Die onvermydelikheid van erge lug- en waterbesoedeling met gevolglike gesondheidsgevare is maar enkele van die ernstige besware wat geopper word.
Geweldige verkeersontwrigting word voorsien met die byvoeging van 300 tot 500 afvaltrokke, sewe dae per week , 365 dae per jaar, Die uitwerking daarvan op gewone daaglikse verkeer en veral op Koeberg se noodontruimingsplanne kan katastrofaal wees.
Oorstromings en lekplekke is onafwendbaar en permanente besoedeling van grondwater, boorgatwater, riviere en die nabye see word gevrees. Seisoenale winde sal die stank en gesondheidsbedreigende besoedeling wyer versprei.
Dit is na my oordeel nie net ‘n Melkbos-probleem nie. Die hele streek se belange kom in die gedrang, onder meer die uitgestrekte Atlantisgebied met sy nywerhede en woonbuurte. Atlantis se water is waarskynlik die kwesbaarste. Ek wonder of die gemeenskap dit besef.
Die aanleg gaan 50 miljoen liter water per jaar gebruik. Dit is genoeg water vir byna 400 gesubsidieerde huishoudings. Wat gaan gebeur as daar weer droogtes kom?
Die hele Kaapse metro staan met die risiko gekronfronteer.
Kom oor na Masedonië (Melkbos) en help ons!
(Vir ‘n kortbegrip van hierdie geskiedenis raadpleeg Pieter Geldenhuys se “Die ontstaan van Melkbosstrand”. Vir dieper grawe kan DW Krynauw en GSJ Möller se “Blouberg – ons beroemde strand” aanbeveel word, Om werklik die tande in te slaan, is daar Ian en Barbara van Oordt se “The battle for the Cape 1778 – 1806″”. Elke moontlike vraag oor die slag word beantwoord in ‘n formidabele boek. Die boek van 548 A4-bladsye – ja, dit weeg 2,3 kg! – het 15 jaar se intensiewe navorsing geverg. )
