Apr 11, 2012 | Hennie van Deventer se Blog
Vyftig jaar gelede: joolkoningin Marguerite Deale
More uit Melkbos
‘n Slegte ommissie in gister se intervarsity-inskrywing was ‘n foto van die “mooiste meisie langs die veld” .
Hier is nou, in haar volle glorie, Marguerite Deale, die joolkongin wat in my denkbeeldige stuk voor die Matie-stryd saam met Tukkie-dirigent Jan Lombard ‘n glasie met hul Matie-eweknieë klink.
Op die foto is Marguerite natuurlik nie geklee vir ‘n middag/aandjie langs die rugbyveld nie. Lyk meer soos ‘n “Southern belle” uit die 1939-Hollwood-treffer “Gone with wind”. Dit kon net sowel Scarlett O’Hara (Vivien Leigh), ster van dié immergroen rolprent, gewees het wat soos ‘n standbeeld daar staan.
“Perdeby”-fotograaf Dirk Cloete het die stralende Marguerite in haar ouerhuis afgeneem by die finale passing van haar droomrok twee dae voor haar kroning. My teenwoordigheid by die geleentheid word verklaar deur my redakteurskap van die studentekoerant “Die Perdeby” in die jaar dat sy die joolsepter geswaai het. Ek was by om ‘n berig te maak vir die Vrydag se “Perdeby” oor die joolkongin wie se identiteit op daardie oomblik nog ‘n geheim was. “By” was by – ‘n “scoop” vir my koerant.
Die Saterdag met die optog was Marguerite ‘n koninklike figuur hoog op die hoofsierwa saam met haar prinsesse, Gerda de Bruyn; Ivette Bauristhene; Florence Wiid en Dawn Coetzee. Gerda het later mev. Oupa du Piesanie geword. Die kookwater-flank was Tukkies en die Blou Bulle se rugbykaptein.
Darem nie reg dat ek met alles rondom Tukkies spog en die kersie op die koek nalaat nie. Stel dit graag reg!
Naskrif: Dieselfde foto is voorheen hier geplaas by ‘n inskrywing oor joolkoninginne van my Tukkietyd. Inderdaad toe met Marguerite kontak gemaak iewers aan die Rand. Daardie spoor het egter nou weer doodgeloop. (HvD)
Apr 10, 2012 | Hennie van Deventer se Blog
Vyftig jaar terug: Jan Lombard (dirigent) en Proppie Goosen (skrumskakel).
More uit Melkbos
Haai, Maties, julle is mos die bakermat van Suid-Afrikaanse rugby?
Vanaand is die mat onder julle uitgeduik, huh? Nou sit julle op julle bakers (blakers)!
So hoor ek in my verbeelding ‘n Tukkiedirigent koggel. Die Tukkie-skare, ‘n see van blou, rooi en goud, jil van lekkerkry.
Dis gisteraand se varsity-eindstryd wat die ou man se gedagtes op loop gesit het…. op ver paaie terug. Niks is mos vir ‘n Tukkie lekkerder as om ‘n windgat Matie nederig te sien buig voor sy meeredere nie!
Kom ons skakel die tydmasjien aan en projekteer gisteraand se wedstryd terugwaarts: tien, twintig, dertig, veertig … vyftig jaar terug.
L.C. de Villiers is nog te nuut en karig vir so ‘n bulwedstryd (watter meneer van ‘n rugbystadion is dit nou?). Die manne speel nie op die proefplaas nie, maar op Loftus.
Die dirigent wat lyk of hy in die room geval het, is die galante mediese student Jan Lombard en sy assistent die kordate Kollegman Vlooi van Rooyen. Jan het ‘n swaelstert aan, pluiskeil op die kop, en spog met ‘n enorme Tukkie-roset op die lapel. Groot soos ‘n reusepizza.
Hy en die skone Marguerite Deale, joolkoningin, klink voor die afskop op die veld ‘n glasie met hul Matie-eweknieë. Sy is die mooiste langs die veld. Die universiteitsliedere word plegtig gesing.
Sommer vroeg-vroeg slaan die Tukkie-skrumskakel ‘n bres. Dis die ratse Proppie Goosen van Kirkwood af, ook ‘n Kollegeman, wat die Maties lug laat gryp. Van die losskrum vlieg die bal langs die lyn af. Johan (Piepies) Pieterse rond af.
A-ra-ra-ratio, hef Jan Lombard opgewonde die strydkreet aan.
Ru-ra, antwoord ons soos een man.
A-ra-ra-ra-ra-ratio!
Ru-ra! Ru-ra! T.U.K … yeah Tuks! (Wanneer sou die kreet tog gesneuwel het? En hoekom?)
Die Maties probeer bra wankelend die “Besem” sing: Ons vee daar mee, ons vee daar mee, die Tukkies in die see.
O wee!
Dan korrel Nic Bojé. losskakel (en nog ‘n Kollegeman), ‘n skepskop pale. Suiwer! Hy het gisteraand oor ‘n biertjie by Ta’ Bella mos voorspel: “Bojé skop, die Maties huil!”
Die Tukkies sing hul kele hees, een ingehaakte, wiegende, rooi-blou-en goue see:
Laat elke ou Tukkie se glasie vol maak,
Wie wil dan water hê?
Wie wil dan, wie wil dan, wie wil dan hê,
Wie wil dan water hê!
Die eindfluitjie blaas. Tukkies wen ver.
A-ra-ra-ratio, dreun die ganse Pretoria-Oos.
Ru-ra, weergalm dit uit duisende kele.
Lekker ou dae.
Een ding oor vyftig jaar later, en dit ter ere van die Tukkie- en Matiespelers: al is die kreet dan daarmee heen, lyk hulle nog soos ons gelyk het. Presies. Kyk maar Proppie se trui en kouse hierbo. Gelukkig het die Jakarandas nie almal pienk getoor nie!
Die Maties se maroen is eweneens soos gister en eergister se maroen … nie ook, soos mamma W.P., hul beroemde streeptruie se strepe gaan staan en “moderniseer” nie.
Nee, dit was Tukkies en Maties op die veld. Tradisiesvas in minstens hierdie een opsig. Al doen die name van die spelers plek-plek ietwat vreemd aan: Clayton Blommetjies op heelagter, nie Fanus Botha nie (Blommetjies, jou breker!), Draghoender op senter en Groepies op vleuel …
Maar, mooi manne, julle is almal die ou gryse Tukkie se helde. Ek neurie al van vroeg af: Die Tukkies wen, die Tukkies wen, die intervarsity …… (HvD)
Apr 8, 2012 | Hennie van Deventer se Blog
Ouma en haar “doomnie”, Francois Hanekom: goue oomblikke.
Ouma, plus haar kinders, Fanie en Tokkie, en skoonkinders, Maretha en Hennie.
Ouma, Tokkie, Fanie en Maretha.
Ouma en haar blomme van dierbare Bloemfonteinse ou bure, Chris en Annette
Ouma lees aandagtig, woord vir woord, haar kaartjies en boodskappe. By haar is TvD.
Apr 6, 2012 | Hennie van Deventer se Blog
Middag uit Melkbos
Lank-lank gelede, op 6 April 1652, het Jan van Riebeeck met die drie skepies, Die Dromedaris, De Goede Hoop en die Reyger, in Tafelbaai geland: die “volksplanting” – uit ‘n blanke gesigspunt. Lank-lank gelede het ons opgehou om Van Riebeeckdag te gedenk. Vandag is dit weer ‘n vakansiedag, want dit val saam met Goeie Vrydag.
In 1952 is in Kaapstad ‘n reuse-Van Riebeeckfees gevier. Ek het saam met ‘n groep van die Hoerskool Port Natal per trein uit Durban gekom. Destyds was ek in standerd vyf (nou se graad sewe). Die “hoerskool” was allesinsluitend. Vir die geleentheid het ek ‘n kleurbaadjie by Carl Fuchs, seun van Douglas Fuchs (die een met die stem) van die SAUK, geleen. Was maar kort in Port Natal voordat ons Potchefstroom toe is.
Wat ek veral onthou, is dat my nuwe pa. Tony Malan, met wie my weduweema pas getroud was, die oggend ‘n nuwe swart Dodge in besit geneem het. Hy was handelsreisiger by M. Bloch and Company. Ek was so trots dat ek kan bars toe ons uit Botanic Grove, Berea, stasie toe ry in die blinknuwe ses-silinder.
In die Kaap is ons groepie, soos ander skoolgroepe, gehuisves by die Kenilworth-renbaan. Ons is elke dag per voorstedelike trein (deesdae se Metrodiens) Kaapstad-stasie toe vir die feesverrigtinge op die voorstrandgebied (waar Naspers nou is). Van die fees self onthou ek min. Een aand het ons besluit om liewer in die stal te bly waar ons geslaap het. ‘n Kussing-geveg was ‘n aantrekliker opsie as die feesprogram.
My vriend en oud kollega Johan van Wyk onthou meer van die fees as die uwe. Ek leen by hom die volgende:
“Op 6 April, voorheen Van Riebeeckdag, lank reeds afgeskaf, was dit 360 jaar dat die “volksplanter”, Jan van Riebeeck, aan die Kaap voet aan wal gestap het. Sy naam het in vergetelheid verval en sy gesig verskyn nie meer op ons banknote nie, maar die herinnering aan die Van Riebeeckfees van 1952 bly onvergeetlik.
“Die Van Riebeeckfees was die moeder van alle feeste nog in Suid-Afrika. Die 300 jarige bestaan van Suid-Afrika is daarmee op n skaal wat sedertdien nog nie weer gesien is nie, gedenk. Uit die oogpunt van die Afrikaner se geskiedenis kan net twee ander nasionale volksfeeste, in omvang, met die Van Riebeeckfees vergelyk word: Die historiese Ossewatrek van 1938 en die inwyding van die Voortrekkermonument in 1948. Hoewel groot geleenthede was hulle vulletjies teen die Van Riebeeckfees.
“Dit het drie weke lank (van 14 Maart tot 5 April, 1952) geduur. Op n terrein van 24 morg op die toe pas drooggelegde Kaapstadse strandfrontgebied, nou toe onder hoe geboue, was dit vier keer groter as die van die voorafgaande “Festival of Britain” in England. ‘n Optog van 1 500 deelnemers, 70 sierwaens, nege orkeste, en 400 perde in Adderleystraat is deur 300 000 mense gadegeslaan.
“‘n Tydelike stadion, die grootste in daardie stadium ter wereld, het sitplek vir 50 000 mense op die feesterrein gebied. In totaal het sowat 900 000 mense van oor die hele Suid-Afrika, die destydse Rhodesie, Suidwes-Afrika en Europa die fees bygewoon en in tentdorpe oral in die Skiereieland tuisgegaan.
“Koste is nie ontsien nie. Die Nasionale Party-regering, sedert 1948 net-net aan bewind met n meerderheid setels, maar n minderheid stemme, het die kans aangegryp om sy posisie met die oog op die algemene verkiesing van 1953 te verstewig en wou ook aan Suid-Afrikaners en die wereld wys wat Suid-Afrika in 300 jaar bereik het en waartoe die land in staat is. Die fees het twee miljoen pond, in 1952 n enorme bedrag (in vandag se geld waarskynlik R500 miljoen) gekos.
“Ook moeite is nie ontsien nie. Selfs sestien wilde Boesmans is uit die verre noorde van Suidwes-Afrika Kaap toe gebring en om Suid-Afrika se wildlewe en natuurskoon uit te beeld, is n klomp leeuwelpies in die Kruger-wildtuin gevang en in Transvaal se pawiljoen vertoon. Elke provinsie en Suidwes het sy eie pawiljoen met uitstallings gehad. Engelsprekendes en die rol van die 1820-setlaars is deur ‘n model van n tipiese Engelse dorpie, “Much binding in the marsh”, vereer.
“Een-en-n-halfton spykers is gebruik om n replika van Culemborg, Jan van Riebeeck geboortestad in Holland, te bou. Uit Durban was daar 60 riksja’s en uit Oostenryk die Weense Seunskoor. ‘n Goudmyn, kompleet met skyntonnels en ‘n hysbak, en die splyting van die atoom om Suid-Afrika se tegnologiese vordering te wys, is op dramatiese wyse gerekonstrueer. Dit was ook die grootste sametrekking vir kuns en kultuur tot nog toe in Suid-Afrika. Besoekers is met padtreintjies vervoer om die honderde uitstallings oor ‘n area van sewe morg, meeste onder dak in die Spoorwee se toe reuse-, nuwe goedereloods, nou in onbruik, te kon besigtig
“Die interessantste, en sekerlik veeleisendeste aspek van die fees het egter nie in Kaapstad afgespeel nie, maar rondom spesiaal geboude poskoetse, getrek deur perde, oor duisende kilometer op die ver verlate vlaktes van Suid-Afrika. Elk van die vier provinsies en Suidwes het ‘n koets van sy hoofstad Kaap toe gestuur met groeteboodskappe van elke dorp op die roete. Dit was die grootste ge-organiseerde perdetog nog in die land. Meer as 400 perde is gebruik. Vars aflosspanne, verskaf deur boere op die roetes, het die koetse van plek tot plek tot in die Kaap getrek.
“In Windhoek het n tragedie hom afgespeel toe agt perde van n boer van Gobabis vir n proefrit ingespan is. Toe ‘n verbygaande motoris op sy toeter druk het die perde geskrik, losgebreek en op loop gesit. Ses is so erg beseer dat hulle doodgeskiet moes word. Ander perde moes dringend gevind word. Die Suidweskoets het Kaapstad nietemin betyds vir die fees gehaal.
“Naas die simboliese voorstelling van Jan van Riebeeck se landing op 5 April 1952 by Grangerbaai by Groenpunt (die presiese plek waar hy op 6 April 1652 aan wal gestap het) met die eens gevierde Afrikaanse akteur, Andre Hugeneut, in die rol en kleredrag van Van Riebeeck, was die aankoms van die poskoetse in Kaapstad die hoogtepunt van die fees.
“Hoewel die ANC, in sy doelbewuste poging om Suid-Afrika se (blanke) ontstaansgeskiedenis uit te wis, Van Riebeeckdag afgeskaf het en dit nie meer gevier word nie, het dit reeds lank voor 1994 maar net nog n openbare vakansiedag, met min deelname aan die historiese betekenis daarvan, geword. Dit beklemtoon die feit dat Suid-Afrikaners nie veel erg aan hulle verlede het nie.
“Die bykomende ironie is dat Van Riebeeck homself nooit as “volksplanter”, waarvoor hy later vereer is, gesien het nie. En sy here en meesters in Holland, die HOIK (Hollands Oos-Indiese Kompanjie, toe die magtigste internasionale korporateriewe handelsmaatskappy ter wereld) ingestel op wins, nog minder. Hy was bloot ‘n amptenaar wat die belange van die HOIK moes dien deur aan die Kaap ‘n verversingstasie op te rig om die HOIK se skepe tussen Europa en die Ooste van vars voedsel en water te voorsien.
“Hy het inderwaarheid die Kaap slegs as n afspringplek vir bevordering in die Ooste gesien waar hy vroeer gedien het, maar weens binnehandel vir sy eie sak (bedrog) skuldig bevind en na Holland herroep is. Hy het ‘n tweede kans gekry toe die HOIK besluit het om ‘n verversingspos aan die Kaap te stig – met geen doel voor oe om dit as kolonie en die totstandkoming van ‘n nuwe volk uit te brei nie. Hy het sy taak nietemin met groot doelgerigtheid en ondernemingsgees aangepak
“Van Riebeeck was diep ongelukkig aan die Kaap en was verlig om van veral die worstelinge met die bedrieglike inheemse Khoi-San, van wie hy vee moes ruil en, in opdrag van die HOIK, baie taktvol moes optree, ontslae te wees toe hy na 10 jaar na Batavia verplaas is. Dit was uit die staanspoor sy grootste kopseer. Die Khoi-San het sy versoeningsbeleid met die oog op vreedsame naasbestaan as ‘n swakheid beskou. Opstand en uittarting oor die besetting van hulle tradisionele weivelde het tot voortdurende onmin, roof en selfs moord gelei. Dis met groot moeite onder beheer gebring deur leiers van die Khoi-San swaar te straf en na Robbeneiland te verban.
“In sy laaste jare in Batavia, sieklik, bedleend en treurende oor die dood van sy geliefde eerste vrou, Maria de Quellierie, op 2 November, 1664, het hy egter sy verblyf aan die Kaap dikwels met nostalgie aan ‘n besondere avontuurlike tydperk in sy lewe in herinnering geroep, selfs oor die verlore geleenthede, wat hy toe eers besef het, getob. Hy het die Kaap en Europa nie weer gesien nie. Toe hy op 18 Januarie, 1677 op 57 in Batavia sterf het sy naam tydelik uit die geskiedenis verdwyn – om later opgeroep te word en daarna vir meer as 300 jaar in Suid-Afrika te herleef en in 1952 luisterryk op die Van Riebeeckfees vereer te word.
“Die leuse van die fees, wat na 60 jaar steeds buite bereik lyk, was ‘Ons bou n nasie’. Ek onthou dit telkens as ek by sy standbeeld in Kaapstad verbyry.”
Dankie, Johan. vir die ontroerende wandeling deur die Pad van Herinnering. (HvD)
Apr 5, 2012 | Hennie van Deventer se Blog
Links: Ouma op 90 – geen agterkleinkinders.
Regs: Ouma op 95 – vyf. Nou’s daar vinnig-vinnig 7. Nommer 8 is op pad.
More uit Melkbos
Dalk die bemindste figuur op Bultfontein in die tweede helfte van die vorige eeu was my skoonma, Marietjie van Wyk, wat Saterdag ‘n geseënde 98 jaar oud word. Sy is al 63 jaar weduwee, een wat dit nooit te breed gehad het nie, maar wel een met ‘n kruik vol liefde en diensvaardigheid vir kerk en gemeenskap. Daardie kruik het nooit leeg geword nie.
Ouma Marietjie is nou in ‘n rolstoel in die siekeboeg van die Groeneweide-tehuis op Darling. Saterdag kom sy op Melkbos ‘n tjoppie eet, haar koningskos waarmee sy ook meermale haar kinders, Tokkie en haar ouer broer, Fanie, verras het as hulle van die skool kom: die rooster van ogiesdraad op die kole van ‘n stronkvuur, beskut deur los bakstene, plat op die grond.
Hoe sal ek Ouma onthou? Waarskynlik as enigste mens ter wêreld wat my nooit een harde woord toegevoeg het nie. Nooit. Sy is die lojaalste skoonma denkbaar – die lewende rede waarom ek niks van skoonmagrappies hou nie.
Wel, ek het in Hertzogstraat, Bultfontein, ook die eerste keer pampoen geëet wat lekkerder is as soetpatats, aan haar geurige, bros frikkadelle verslaaf geraak en weggelê aan die skons waarvan sy vir elke liewe begrafnis ‘n bordjie moes lewer. In later jare was sy die een wat met ‘n papierbord my vuurtjie help aanwakker het terwyl dit op Buffelsbaai swaarkry in die wind.
Tokkie onthou duisende pikante dingetjies, waaronder die ferme hand van ‘n moeder wat nie aan enige vorm van buitensporigheid geglo het nie. Op ‘n telegram is byvoorbeeld die minimum woorde gebruik, want elke woord kos geld, allakragtie. Mej. Gesina van Wyk (vier woorde) het net geword Gvanwyk (een woord). Fanie het Ouma se wrewel ontlok deur sy “duur” pen by die skool te vergeet. Hy is siedend teruggejaag – so woordryk dat ‘n buurman, Oom Willie Koster, besig om ‘n venster te herstel, stil-stil met sy troffel en al die hasepad gekies het.
Ene “ Ou One Light” – so genoem weens sy pêreloog – het ook agtergekom dat Ouma nie “twak vat nie” toe hy vir hondelisensies kom snuffel. “Man, hier blaf ek sommer self,” het sy hom kortgevat,
In sy gelukwensing Sondag van die kansel van ons kerk op Melkbos het dr. Francois Hanekom vertel van ‘n onlangse besoek. Hy het ‘n Psalm gelees. Soos altyd, het sy intens geluister en aan die einde die kernversie agterna woord vir woord met haar lippe gevorm. By bidure het sy tot in haar 90’s altyd almal verstom omdat sy elke woord van elke ou geestelike lied uit die vuis ken.
Sy het ‘n leeftyd lank haar alles vir haar dorp, kerk en gemeenskap gegee. Ouma Marietjie het in 1949 op 35 haar intrek in Hertzogstraat geneem. In 1991 op 77 het sy by ons in Bloemfontein kom woon.
In die kerk was sy van jongs ‘n pilaar. Sy het onvermoeid derduisende pannekoeke vir elke geleentheid op haar primusstofie gebak, Sondagskool en Kinderkrans gehou, die kerk se breekgoed beheer, kerkklok gelui – al het die swaar klok haar by geleentheid spartelend die lug in gepluk – en in die algemeen as “doomnie” se regterhand ageer. Een van die gelukwensings wat sy Saterdag sal ontvang, sal ongetwyfeld wees van een van haar Sondagskoolkinders van 60 jaar gelede, Helena Sullivan (voorheen Borman) van Pretoria. Dit sê nogal iets van haar.
Omdat sy ‘n soort rolmodel was van ‘n deugdelike Christelike vrou en moeder, was dalk haar donkerste oomblik toe ‘n meerkat een Sondag die kerk binnesluip en by haar enkels begin rondsnuffel. Sy het vervaard haar bene opgeruk en, voor sy kon keer, die Allerhoogste aangeroep: “O God!” Sy het dae lank oor daardie verspreking trane gestort.
Later jare was ‘n donker oomblik toe sy op 70 met die binnekant van ‘n hof kennis maak – maar darem net haar geil potplante te kom uitken wat sy getrou met skoppies perdemis uit die straat gevoer het. ‘n Dief kon daardie sierade eenvoudig nie weerstaan nie.
‘n Derde laagtepunt was toe ‘n wildvreemde in die graf langs haar ontslape man, Kotie, inglip net toe sy haar rug uit Bultfontein draai. Sy het jare nougeset gewaak oor daardie graf met ‘n blikplaatjie waarop “Van Wyk” geverf was. Ná groot marakkas het die munisipaliteit as vredesgebaar skoonpa Kotie se graf van ‘n sementblad voorsien sodat dit haar ook sou kon akkommmodeer.
Sy was ‘n regterhand nie net vir die dominee nie maar ook vir Bultfontein se artse. Nooit het sy geaarsel om in die middel van die nag net ‘n japon aan te pluk en haar na ‘n siekbed te haas om bystand te verleen nie – sou dit net wees om die drupsakkie omhoog te hou of ure te waak by ‘n kandidaat vir ‘n moontlike allergiese reaksie op ‘n inspuiting.
Vir die skool was haar huis ‘n soort noodhulp-“anneks”. Elk kind wat salf of verband nodig het, is na “Tannie van Wyk” gestuur. Sy het haar oor almal ontferm en het daadwerklike hulp verleen, ook in die geval van die verleentheid van ‘n ontydige glipsie. ‘n Roosknop wat in die neus van ‘n stout seuntjie opgedruk is, het sy sommer met haar borsspeld se speld uitgegrawe terwyl sy hom met haar knie platdruk.
Oor Ouma kan ‘n mens ‘n boek skryf. Een hoofstuk sou kon wees oor die petalje toe Ouma en die huishulp Griet Williams se foto’s per abuis deur Binnelandse Sake in hul uwe ID-boeke omgeruil is. Die twee het mekaar altyd oor en weer geterg oor wie se voorouers dan bobbejane was. Weet nie of die fotoruilery lig op daardie dispuut sou werp nie!
‘n Keer koop Tokkie, ewe avontuurlik, vir Ouma (al verby 90) ‘n bloedrooi nagrok vir Kersfees. Later kom sy agter die nagrok verdwyn periodiek uit die Seapark-tehuis, Melkbos, waar Ouma eers was – waarskynlik vir jong personeel se stomende naweek-uitstappies.
Sal ek ooit vergeet toe ons Ouma vir oulaas saamgevat het om te gaan stem. Sy was toe al immobiel en ek dring toe aan dat die kiesbeamptes na die motor kom. Opskudding. Ons word na ‘n ander stemburo gestuur waar leidsliede van die OVK dan teenwoordig sou wees. Hulle is egter nie, en ons word teruggestuur.
Van D. se lont raak korter en dit ruik na kruit toe ek uitklim om my eis, taamlik adamant, luidkeels te herhaal. “Meneer, ons sal ‘n senior kiesbeampte van elders laat kom. U sal moet wag.”
“Dan wag ek”. Toe wag ons.
Daardie kiesbeampte was nie net oor die bult nie. Ons weet dat ons gewag het. Toe hy eindelik opdaag, vereis die letter van die wet dat die verteenwoordigers van die verskillende partye teenwoordig moet wees waar Ouma kruisie trek. Ek maak egter beswaar dat hul kringetjie om die motor intimiderend vir haar is. Die partyverteenwoordigers retireer. Ouma stem.
Die volgende oggend se Tokkie vir haar “ons” party het dit met een stem gemaak – hare. “My kind,” se ouma. Maar natuurlik het Tokkie sommer haar ma se been getrek. (HvD)
Apr 4, 2012 | Hennie van Deventer se Blog
Permanente “onderdak”?
More uit Melkbos
‘n Slang in die gras spel gevaar. ‘n Likkewaan in die gras spel net moeilikheid. Groot moeilikheid.
As daardie gras die gras op jou boshuis se dak is, en dit is boonop bedek met ‘n blikkappie (Harveyteëls), sit jy waarlik hande in die hare. Om slange te vang, bestaan raad. Om likkewane te vang – dis ‘n ander storie.
Ons kinders Brent en Marisa wat met hul drie seuns in Sabiepark kuier, bemerk vreemde agterpote onder die dak uithang toe hulle wil vuurtjie aansteek. Dadelik ‘n “telefoonkonferensie”. Hy moet uit is die konsensus.
Hulle probeer met braaitang en so. Die pote verdwyn. Die kantoor word geroep. Voel-voel met ‘n lang stok lewer niks op nie. Mnr. Likkewaan – sy tuiste is ‘n miershoop onder ‘n huilboerboon skuins agter die huis en hy het al ‘n keer moles gemaak deur skielik in die badkamer van die hoofslaapkamer te verskyn – het hom egter nou te diep ingewikkel.
Lok hom uit met hoendereier, is die raad. Tot dusver lewer die eier-strategie egter nog niks op nie. En die kinders keer op 9 April terug Kaap toe.
Vir die dak-kontrakteur het ek intussen laat weet: Jy sal moet dringend help om die probleem opgelos te kry, asseblief. Die dak is blykbaar nou sy nuwe “onderdak” en ‘n opening bo die afdak is sy “deur” waar hy inglip en uitglip. Die probleem is dat die likkewaan skade aanrig. Volgens my kinders is skade al sigbaar. Volgens die parkhoof se regterhand kan hy “verwoesting aanrig”.
‘n Mens kan natuurlik nie net die opening toe maak as jy nie seker is dat die likkewaan uit is nie. ‘n Dooie likkewaan gee glo ‘n afgryslike stank af. Ons sal dit nie kan uithou in die huis nie.
Ek het ook by studentemaat Piet Henning, voorheen van Chiredzi en op die oomblik van Louis Trichardt, aangeklop. Piet ken die bos en sy inwoners soos die palm van sy hand. Hy laat weet: “Likkewaan is inderdaad lief vir eiers; half-makkes reageer entoesiasties as jy dit na hulle op die gras rol. ‘n Wilde een moet seker dié vrygewigheid aanleer, meer moeite om hom te lok as hy onbewus daarvan onder die teёls lê en dut.
“Daarteenoor, dakstaal word vuurwarm in die son, soos jy sal weet. Selfs likkewane kan so’n hitte nie maklik in die middle van die dag hou nie – tot 70°C of meer miskien? Jy’t seker al gesien hoe bak iemand ‘n eier op ‘n kar se warm enjinkap?
“As hy gelukkig is met sy nuwe huisvesting is hy natuurlik ‘n moontlike permanente gas, soos jy antisipeer, en wat eendag te dik kan word of wat ookal en dan vassit. Ons het so ‘n ervaring met ‘n eekhorinkie in die plafon gehad. ‘n Besonderse ryp aroma het mettertyd ontwikkel en die hele huis geparfumeer.
“Waar bobbejane, ape, ens. grasdakke vandaliseer, span mense dikwels voёltjiedraad oor die hele dak om hulle te keer. Miskien dieselfde gebruik aanpas op kleinskaal by Tarlehoet vir jou gemoedsrus?”
Die jongste is dat ook Stefan Broekman, parkhoof, projekteer dat ons nou ‘n langtermyngas het. Hy meen egter die ou sal hom net gemaklik inskommel en nie te veel – nie te veel! – skade aanrig nie.
Maar ek kry nagmerries: likkewane wat uit die dak op my neerstort terwyl ek slaap. Of daar’s ‘n dooie-reptiel-aroma wat die hele huis “parfumeer”. Ons is op 9 Junie daarheen op pad. Wat gaan ons inwag?
