OM VAN JOU KAR ‘n KLEINHUISIE TE MAAK

‘n Verdoemende klagstaat kan opgestel word vir die saak van Homo sapiens vs. Papio ursinus. Noem ‘n vorm van kwaadwillige saakbeskadiging – sekelstert se kind ken hom. Hule is opperste vandale en morsjorse. Ook geslepe inbrekers en diewe
Hierdie vakansie hoor ek van ‘n gruwelike nuwe wandaad: hulle maak motors se deure oop – ja, waaragtig – en bemors die binnekant met die aardige resultaat van hul spysverteringskanaal. Julle ken dit mos: so gelerig, slapperig en bedwelmend stink.
Een slagoffer het al R2 500 opgedok vir verskeie diep reinigings van sy vuurwa. Daardie afstootlike reuk het in elke skeurtjie ingetrek. Jy kry hom eenvoudig nie uit nie.
Ek het ‘n video van die hartverskeurende petalje gesien. Die eienaar praat nie in vriendelike terme van ‘n bobbejaan nie. Hy noem die betrokke liggaamsfunksie ook sommer by sy drieletter-naam – nie net een keer nie, maar telkens.
Voorheen al gehoor van ‘n bobbejaan wat in ‘n bed hier in Sabiepark beland het. Die arme huisvrou het betraand met die besoedelde beddegoed by die waskamer opgedaag en om hulp gesmeek. Maar van ‘n hele motor se binnekant opdons nog nooit tevore nie.
Ergste wat ons nog self deurgeloop het, was met ‘n besoek aan ons swembad op ‘n snikhete Desemberdag terwyl ons in Skukuza ‘n lekker ontbyt gaan eet het. Versadig en verkwik, keer ons voor middagete terug, net om, verslae en ontnugter, ons stoep in ‘n chaos aan te tref.
Die troebel kleur van die water verklap dadelik dat vreemde lywe in ons bos-swembadjie moet gewees het. Oral op die stoep lê plasse – swembadwater, wyn en die produk van die ongemanierde besoekers se nierfunksie onuitkenbaar vermeng. (Die Bolandse wyn was op ys in ‘n groot Coleman.)
Minstens vyf stoelkussings is in ‘n afstootlike toestand. Die tropleier – ‘n lelike gevaarte met die bou van ‘n rofstoeier, ‘n mank been en onaangename geel tande – het hom klaarblyklik in ‘n uitdagende demonstrasie van baasskap soos ‘n veroweraar op my persoonlike swembad-gemakstoel neergevly. Die kussing is deurweek, hopelik net met swembadwater …
Ons wil graag self afkoel, maar vir sulke besoedelde water sien ons darem nie kans nie. Ons draai toe maar die uitlaatkraan oop, tap die swembad dolleeg, en begin met besems en borsels die taak voorhande.
Eers amper 24 uur later is ons al plassende terug in ons badjie – steeds suur oor die moeite, ongerief en verlies aan wyn.
Die bliksems!

ODE AAN ‘n ROLPERS

Die Volksblad (later Volksblad) was met sy heengaan die oudste Afrikaanse koerant – hy was in papierformaat van 1904 af met ons tot 2020 – en kon, om doodeerlik te wees, in ‘n stadium nie meer sy ouderdom wegsteek nie.

Sy susters, Die Burger en Beeld, was al fleurig in volkleur toe hy nog as die “Vaal Boertjie“ bekend was.
Toe in 1983 kry die geliefde koerant ‘n moderne Goss-rolpers. Op 24 Februarie 1983 het hy die heel eerste keer in volkleur verskyn. Dit was asof die nuwe pers en die vermoë om in kleur te pronk ‘n verjongingskuur was. ‘n Nuwe frisheid het dadelik op elke terrein ingetree.

Opwindende dae was daar in my 12 jaar as redakteur te veel om op te noem. Dalk die opwindendste dag – beslis die dag met die meeste toeskouers op elke moontlike staanplek in die drukkery – was die verskyning van die eerste volkleurkoerant. Soos die koms van ‘n nuwe baba was dit. Hoe trots en ingenome was ons Volksbladders nie.

So trots was ons dat ons ons pers in aksie graag vir gaste gaan wys het. Om hul meevoering te beleef as die koerante so snel en kant en klaar van die pers kom, was deel van die bekoring. Om vir hulle ‘n kraakvars koerant in die hand te stop, was soos om ‘n kleuter te bederf.

Ek het self graag die koerant by spesiale geleenthede onder die by die rolpers gaan inwag. Te veel keer om op te noem.

Oor daardie indrukwekkende Goss-pers kan ek liries raak.

Ek het hierdie al voorheen geskryf, maar ek herhaal dit graag: Telkens is ek opnuut getref deur die gladde sinchronisasie van tegniek, konkas vol ink, yslike rolle papier en vakmanskap. Ek het stil staan en luister na die egalige musiek van ‘n rolpers op volle vaart, en my aan die skouspel vergaap: die gevlegde papier wat in ingewikkelde patrone seepglad hul bane deur die ingewande van die metaalreus vind om wonderbaarlik koerant te word.

Wanneer jy die koerant oopvou, die verslawende aroma van die drukkersink nog skerp in jou neusgate, was elke berig, elke foto en elke advertensie presies op die regte plek. Die kleure was perfek ingestel. Die koerant was gereed vir die lesers wat wag.

Wat my vandag by die Goss-rolpers bring, is twee foto’s uit die bloute uit die Verenigde Koninkryk. Dis met die ingebruikneming geneem deur Mike Smith wat ‘n persfotograaf was en later ‘n eersterangse Britse fotograaf geword het. Mike het die moeite gedoen om my op te spoor en die foto’s te stuur.

You made my day, my friend.