Aug 17, 2008 | Hennie van Deventer se Blog
Kyk, seekoeie ken die kuns om lui te lyk. Tienstuks van die luiste lui lummels in ‘n kuil naby Onder-Sabie het die inspirasie vir die volgende Wildtuin-versie verskaf:
Een oefen kliphard
Om wydbek te gaap,
Die ander lê heeldag
In die water en slaap;
Waaraan ly darie
Luie donders?
Wrintiewaar…..
Dis hippo-konders!
Sabiepark se hienas word oor naweke en in vakansies gruwelik deur onnadenkendes met “beentjies†en allerlei ander happies van hul vleisbraaivure af verwen. Wanneer daardie onverantwoordelike garde oppak, sit ons ander arme drommels met die oorlas van gulsige diere wat vroeg-vroeg hoopvol om ons huise begin sluip en snuffel vir ‘n oorskietkossie.
Na sovele sulke onwelkome besoeke het ek my frustrasie met die “beentjieâ€-bederwers se aktiwiteite soos volg verwoord:
Hope bedorwe, honger diere
Sluip van vroeg af om die vure;
Waar is tog nou die “beentjiesâ€
Van die naweek-spyseniere?
Oor die jare het ek ‘n vrag versies oor diere en hul maniere geskep – meesal sommer as ‘n vorm van tuisvermaak net vir eie konsumspie en plesier, soos die twee hierbo. Vir die tweeling-kleinkinders, Jacob en Thomas (nou vier), het ek ‘n jaar of wat gelede ‘n bos-bundeltjie saamgestel met foto’s van ‘n verskeidenheid wilde diere en ‘n versie oor elkeen. Die titel is “Innibos saam met Oupaâ€.
By die Van Deventer se huis in Sabiepark is twee van die gewildste gereelde besoekers die nagapies en die duikertjies. Natuurlik is hulle ook van die kinders se groot gunstelinge. Oupa moes eenvoudig oor albei versies maak.
By die foto van ‘n oulike nagapie in die gewone pendoringboom voor ons huis waar die tafel elke aand vir die ratse nagdiertjies met piesangskyfies gedek word, lui die versie:
Die nagapies dink:
O jinne, ons droom –
Hier groei dan piesang
Aan ‘n pendoringboom!
En by ‘n foto van “ons duikertjie†by sy pitjies wat hy so klokslag soos ‘n Japanse sneltrein by die voëlbadjie kom soek:
‘n Hand vol pitjies
is soet soos suiker
vir ‘n lekkerbekkie
soos Witnek die duiker.
Diere wat drink, het vir groot en klein bekoring. Onder my “drink-versies†is een oor sebras, een oor kameelperde en een oor ‘n skilpad wat sy dors by ons watergat kom les.
By die foto van ‘n sebra-tjie wat stampend en stotend aan sy mamma staan en drink lui die versie:
Die honger klein sebra’tjie
Trek sy mamma ‘n streep,
Kry haar uier styf vas
In ‘n sjoe-einatjie-greep.
By die foto van ‘n kameelperd se komieklike kontorsies om die water by te kom:
Kameelperd buig sy lange nek,
Knak sy knieë, rek en strek,
Eers dan kan hy die water
Deur sy “strooitjie†optrek.
En by die foto van die skilpad by die watergat:
As jy dors raak, ou Skillie,
Hou tog goed kop
Drink dan behaaglik …
‘n Lang stywe dop
Bo is van nagapies en hul voorliefde vir piesang melding gemaak. Ook vir die veel groter bosnagaap is piesang ‘n vingerlek-lekkerny. Die nagapies weet skemertyd hulle moet roer. As die ou grote met sy wolstert later opdaag, verdwyn die oorblywende skyfies piesang in ‘n vinnige tempo. Ook oor hom is ‘n foto en ‘n versie in Oupa se “Innibos:-boekie:
Met sy bieliestert
Is bosnagaap
‘n Apie-meneer
Van ‘n ander kleur;
Voordat jy kan tel tot tien
Draf hy deur ‘n piesang
Soos ‘n dorsmasjien.
My enigste versebundeltjie wat op boekwinkels se rakke was, is “Polisie, Polisie, Ons Reënboog is Geroof†waarin oneerbiediglik gehekel word met alles onder die son: as ‘t ware van die politiek tot rumatiek. Ook daarin verskyn enkele diereversies.
Vir oulaas – en sommer net vir die pret, – die volgende vier:
Volstruis
Ou volstruis se hart is seer,
Hy hoor die boodskap keer op keer:
Stoffers is jul, en
Tot stoffers sal jul terugkeer!
Renoster
Oral in die Wildtuin lê hope renostermis,
Oral ry jy die hope renosters net mis.
Paddas
So waar as padda manel dra,
Elke liewe nag
in die ruskamp Letaba
hou ‘n magdom paddas
‘n reuse-padda-indaba.
Slang
‘n Groot krokodil dié maak my ril,
‘n Spinnekop trek my maag op ‘n knop,
Maar, mens, ek skrik my waarlik bevange
Vir al Mpumalange se gevaarlike slange.
Fluit-fluit, op daardie grillerige noot is hierdie versieblog uit! (HvD)
Aug 12, 2008 | Hennie van Deventer se Blog
Vir Lake Panic – my “Meer van die Drie Raaisels” (blaai net effe terug) – het ek ‘n nuwe naam: Lake Magic – Meer van Betowering. Die “drie raaisels” het nou “vier vreugdes” geword. Soos die onbekende outeur wat sy verwondering op die toonbankie van die voelskuiling by Skukuza uitgekrap het, kan die Van D’s ook nou ingenome verklaar: wat ons hier gesien het, oortref verbeelding.
Twaalf-stuks olifante, waaronder vier kleintjies, twee sierlike njalabulle, ‘n proesende seekoei onder ons voete en ‘n krokodil wat al om die skuiling swem, het vir twee sublieme ure langs die water gesorg. Moenie die gewone verskeidenheid watervoëls en en bosbokkies versmaai nie. Soos altyd het hulle die teenwoordiges se kanonlense oortyd laat werk.
Dawie Strydom, Wildtuin-veteraan van baie winters, was saam. Sy kommentaar was kort en kragtig: “’Die hoogtepunt van al my besoeke.” Ja, Dawie, dit was bepaald ook in die Van D’s se boekie van die wonderlikste van wonderlike Wildtuin-momente oor ‘n tydperk van drie dekades of langer.
Die aksie is ingelui toe die olifante soos skimme uit die bos kom en onverstoord op die eilandjie voor ons kom wei – naby genoeg om elke brekende takkie te hoor en elke ou grote haarfyn van slurp tot stertjie te bestudeer, selfs die wimpers. ‘n Broeipaar groenrugreiers, waterdikkoppe en kiewiete moes verontwaardig skarrel. ‘n Stuk van die reiers se nes het voor ons verby gedryf.
Later was dit tyd vir waterpret, met gevorderde swemlesse as deel van die kurrikulum. Die moeders kies koers oorkantste wal toe en die kleintjies moet eenvoudig agterna, hul slurpies soekende na die troos van moeder-nabyheid en uiteindelik met net die tippies soos snorkeltjies bo die water. Asem is opgehou elke keer as ‘n kleintjie pens en pootjies onder die water verdwyn. Die verligting was groot as die klein nat lyfie – soms met die hulp van ‘n flukse tiener – heelhuids anderkant vaste aarde bereik.
Jong olifante wat sonder ouerlike of gesinsverantwoordelikheid die oortog kon aandurf, het hul eie onvergeetlike bydrae tot die uitsonderlike skouspel gelewer deur heerlik, sonder inhibisies, voor ons te plas en te speel. Wonder wie die spelery die meeste geniet het: hulle of ons!
Die twee sierlike njalabulle het lank kom drink en wei, met hul horings in die modder gegrawe en selfs in ‘n stadium ‘n ligte misverstandjie met klappende horings besleg – alles oop en bloot, sonder kenmerkende beskroomdheid. Die opgewonde kamerabrigade kon net bly kliek en kliek.
Van die seekoei onder ons voete was ons die hele tyd bewus. Die patrone op sy skurwe vel is deur die skrefies tussen die vloerplanke bestudeer. Die werkinge van sy spysverteringstelsel het nie net vir geluide gesorg nie! Net toe ons reken die oggend se aksie is oor, kry hy die bevlieging om uit sy skuiling te kom. Dit doen hy al blasende. Dit dawer en dreun. Die water spat in boë. Nabyfoto’s van seekoeie het na die vertoning vir my ‘n ander betekenis as tevore.
Die krokodil in die water het in die lig van al bogenoemde minder impak gemaak. Hy was ‘n stil krokodil! Van die Japanse nooientjie langs my in die skuiling het die knoetsige lyf in die water egter haar eerste kommentaar so tussen die fotonemery deur uitgelok. “Croc, croc, croc!” het sy hard uitgeroep en haar lens amper in my oog gedruk soos sy dit met mening na sy kant toe swaai.
‘n Wildtuinrit Onder-Sabie se kant toe het enorm baie seekoeie, impalas en sebras opgelewer – soos in die “goeie ou dae”. Die ononderbroke tou sebras was twee, drie kilometer lank. Ons net ook twee swartrenosters (ongetwyfeld) en ‘n vaalribbok-ma en –baba raakgeloop – albei eerstes.
By Sabiepark se piekniekplek is dit steeds ‘n fees van wild, met leeus, olifante, seekoeie, kameelperde, koedoes, sebras, blouwildebeeste en hope impalas wat kom en gaan. Soveel spesies op een dag het ons nie voorheen daar gesien nie.
Die inwonde leeutrop lei die arme rooibokkies ‘n lewe. Hulle kom in groot spanning af water toe en laat spaander telkens verskrik voor die leeugevaar. Die jongste vangs was egter nie ‘n impala nie, wel ‘n gryse ou buffel met ‘n mank been. Die vangs was agter die riete. Ons moes omry S3 toe om die feesmaal van die leeus waar te neem. Dit was die tweede keer in derttig jaar dat ek sien hoe welpies tot binne ‘n buffelkarkas klim agter die beste vleis aan.
By ons boshuis,Tarlehoet, het die verskyning van die eerste groen pendoringboomblaartjies die kameelperde vinnig laat toeslaan. Eers het die ou bul alleen gekom en hom trommeldik ge-eet. Die volgende oggend toe ons opstaan, was drie volstoom aan die kou. Later het dieselfde drie weer ‘n draai gemaak en die baba saamgebring. Die takke is kaal gestroop soos deur ‘n dorsmasjien, Maar die foto’s! Een ou stap feitlik binne-in my lens in.
Uit die Wildtuin (en Sabiepark), soos uit Afrika, kom maar altyd iets nuuts. Wonderlik! (HvD)
Aug 5, 2008 | Hennie van Deventer se Blog
Sondagmiddag 13:05......
By die jaarvergadering van die private natuurreservaat Sabiepark het ‘n jong man ergerlik betoog dat alle hiënas uit die park geboender moet word. Hy het gepraat teen die agtergrond van iets soos R18 000 se hiëna-skade aan sy motor. Ek het vir sy mosie gestem, al het ek geweet die “wiend waai wes”.
Hoe erg ons anti-hiëna-groepie op ons baadjie sou kry, was tog ‘n ontnugtering. Klaarblyklik voel Sabieparkers oorweldigend: Los ons hiënas uit!
My stem teen die saamwoon met daardie sluipende dierasies met hul afdraende-rûe en onaangename aroma spruit nie uit eie skade nie. Skade wat daar was, was gering: ‘n kussing hier, die plastiekbedekking van my trekstang daar.
My stem was om twee ander redes: vir eers die gevaar wat dié diere inhou vir veral kinders wat buite speel of stap; ten tweede die bedreiging vir ons kleinwild. Honger hiënas verskeur ‘n bosbokram soos niks. Sabieparkvriende wat so ‘n aanval beleef het, gru nou nog oor die doodskrete van die arme bok terwyl hy deur ses aanvallers verskeur word.
Sedert die jaarvergadering het niks gebeur om my negatiewe gesindheid jeens daardie ongediertes om te keer nie. Trouens, gereelde besoeke aan my huis al hoe vroeër in die middag en ‘n verbluffende demonstrasie van ongekende kakekrag het my vrese oor die bedreiging vir mens en dier net versterk.
Sondag presies 13:05 stap ‘n hiëna toe weer skuur-skuur teen ons heining verby – die vroegste middagkuier nog. ‘n Mens ys oor die scenario as ‘n weerlose kindjie op daardie onverwagte tyd van die dag in die pad van so ‘n honger aasdier moet kom.
Oorkant die pad in die Sabie-Sand het een mos ‘n jaar of wat gelede luiters by ‘n huis ingestap, verby twee deure. By die derde deur is hy in. Toe pak hy ‘n bejaarde slapende vrou aan die kop en byt haar dood. Dit was voorbladnuus in die koerante.
Die kakekrag-storie laat ‘n mens besef: een byt en jy’s bokveld toe. Ons het naamlik ‘n bobbejaan-werende asblik, stewig ge-anker en ‘n deksel wat nogal vat verg as jy hom wil roer. Nou die oggend sesuur klink ‘n gestamp op. Toe ons opstaan, lê die asblik doer – die inhoud versprei in die veld.
Op die toneel van die misdryf is dit net hiënapote. Vastrap – en glymerke wys watter inspanning en krag dit geverg het om eers die blikdeksel te lig en toe die rubberdrom met sy tande uit te pluk.
My vrou, Tokkie, terg hy was agter my kruisbande aan wat weens ‘n onklaar knippie tussen die weggooigoed beland het. Dus, liewe vriende, as julle iewers ‘n hiëna met ‘n donkerblou paar bretels (dis mos die Hollands vir kruisbande) met ‘n Paisleypatroon sien hinkepink – dis hy daardie!
Deur die jare het ek al hier, daar en oweral hiënastories gehoor, beleef en ook aangeteken wat ‘n mens se armhare laat orent staan. Dalk die ergste was Fickie Visagie-hulle se kleinkind wat vroegoggend by die deur uitgewaggel het na die “hondjie” op hul voorstoep.
By die Van Deventers moes ‘n Swartlandse boer al ene met ‘n graaf afweer wat opsluit die stoep wou op terwyl ‘n groep vriende gesellig kuier. Ek het al ontbyt geëet met vier wat vir my lê en kyk soos honde met hul koppe op hul voorpote, Dit was gelukkig nadat ons ons lapa afgesper het. Nou die nag het ‘n ou sy blaas op ons stoep geledig. Genoeg, genoeg. Dat die hiënas ‘n gevaar inhou, is immers ‘n feit soos ‘n (see-)koei.
Ek respekteer die demokrasie en aanvaar dat die meerderheid in Sabiepark gepraat het. Dus moet ek maar my bek hou en met die hiëna-bedreiging saamleef. Al raad is om klein kinders vir geen oomblik buite sig te laat verdwyn nie.
Maar ek het darem ‘n laaste woordjie op die hart.
Een van die argumente ten gunste van die hiënas so tussen ons is dat dit ook hul bos is. Goed en wel, dit is. Maar is dit dan nie ook leeus en olifante se bos nie – en hulle word buite gehou?
Is dit nie ook buffels se bos nie? Buffels was jare lank deel van Sabiepark se dierebevolking. Toe maak een ‘n indoena dood en karnuffel ‘n eienaar so dat ‘n helikopter hom moes kom oppik hospitaal toe. Daarna is die spesie buffel vinnig tot “ongewenste immigrant” ge-herklassifiseer.
Hoop nie met hiënas loop ons nog dieselfde droewige paadjie nie … eers ‘n noodlottige aanval, daarna uitboendering. (HvD)
Aug 2, 2008 | Hennie van Deventer se Blog
In die “logboek” by Sabiepark se piekniekplek het die “leeu-telkaart” vir Julie jou werklikwaar nog hoër geklim. Op die laaste drie dae van Julie was daar elke oggend leeu-opwinding. Ons kon vir mense sê: kom so 10:15 rivier toe. Diegene wat wel gekom het, was nie teleurgesteld nie.
Uiteindelik is op minstens 11 van die 31 dae leeus waargeneem. Dit sluit twee vangste in (albei rooibokkies), asook ‘n hand vol amper-vangste. Die Van D’s het – soos voorheen gemeld – een vangs met vyf minute misgeloop en die opwinding van drie amper-vangste beleef.
Een keer het ons 11 leeus getel, drie mannetjies, vyf wyfies en drie welpies. Ander kere was daar so sewe tot nege. .
Die laaste amper-vangs van die maand, op 30 Julie, is weer, soos die vorige, deur ‘n oorywerige wyfie verbrou. Sy het begin storm toe die bokkies nog sowat 100 meter van haar af was. Dan is ‘n leeu se kanse nul. Maar siestog, die voortvarende jagter is brandmaer die arme ding. Die hongerpyne knaag seker.
Olifante kom ook uiters gereeld water drink. Die laaste paar dae had ons elke keer die bonus van leeus en so drie tot vyf olifante saam by die piekniekplek. Die drie wat so netjies in gelid staan en water drink uit die Sabierivier, het die laaste leeus van die maand met ‘n kortkop geklop vir insluiting as hierdie blog se illustrasie.
Op 30 Augustus was benewens die leeus en olifante ook van die dek af te sien: koedoes, sebras, blouwildebeeste en impalas. In die lug het drie visarende gesirkel. In ‘n boom het twee optimistiese aasvoëls sit en wag.
By ons boshuis Tarlehoet het ons na jare weer ‘n muskeljaatkatjie gesien. Hy het haastig voor die motor oor ons motorpaadjie geskarrel toe ons Sondagaand van die Nagmaal in Skukuza terugkeer.
Twee bloukuifloeries het in die voelbadjie kom plas en baljaar terwyl hul intense donkerblou en rooi kleure in die namiddagson glim – verruklik.
Die gebande muishondjies het om die duikertjie se pitjies kom meeding. ‘n Duiker-mamma en haar kleinding kom onder die kleed van die donker uit om te wei. ‘n bosbokooitjie het by die voels se bad water gedrink.
Die koedoes het stadig en statig oor die werf gestap toe Vos Grey-hulle by ons was en weer met die besoek van die Wieses en Conradies uit die Kaap. ‘n Troppie van 11 het ons by die piekniekplek vasgenael gehou terwyl hulle kom om te drink…dan nie.. dan weer.
By die TV-kamer het ek mooi foto’s geneem van ‘n sebra wat in die sand rol.
Nie net die groot goed sorg vir GROOT plesier nie! (HvD)
Jul 29, 2008 | Hennie van Deventer se Blog
Mag die voorspoed jou verveel! So word ‘n mens soms toegewens. Voorspoed in Wildtuin-terme is vir baie mense hoeveel leeus hul besoek opgelewer het. Party hou sulke deeglike leeu-statistieke dat hulle na jare nog iewers kan gaan uitkrap watter jaar hul beste of slegste “leeujaar” was.
By Sabiepark beleef ons hierdie winter sulke “leeu-voorspoed” op ongekende skaal. Dit raak (darem net speel-speel) amper vervelig!
By die piekniekplek is ‘n boekie waarin waarnemings aangeteken kan word. Vir Julie staan die “leeu-telkaart” nou al op 8 dae. Dit sluit twee vangste in (albei rooibokkies), asook ‘n hand vol amper-vangste. Die Van D’s het een vangs met vyf minute misgeloop en die opwinding van een amper-vangs beleef.
Een keer het ons 11 leeus getel, drie mannetjies, vyf wyfies en drie welpies.
In die Wildtuin moet jy geduld, goeie tydsberekening en gesonde verstand gebruik. In al drie opsigte het ek en Tokkie op 26 Julie nie presteer nie. Ons is gewaarsku daar is leeus en daar is aan ons uitgewys waar hulle plus-minus onder die bosse wegkruip. Ons was oorhaastig om huis toe te gaan – om niks te gaan doen nie.
Vyf minute nadat ons ons kykpos verlaat het, stap die verkenner van ‘n trop rooibokkies water toe. Woerts, uit verskillende rigtings storm drie wyfies die benoude bokkie. Hy gly en val al tollende in ‘n stofwolk die wal af. Toe’s hulle op hom. In daardie stadium daag die kraagmannetjie op, skeur vir hom ‘n boud af en soek ‘n lekker eetplekkie in die koelte. Die wyfies gryp ook elkeen stuk en verkas.
Toe ek en my vrou ‘n halfuur “net weer gaan loer”, is alles doodstil en rustig. Maar Elvis, die waarnemende opsiener by die piekniekplek, vryf sout in ons wonde met sy kleurryke weergawe van die gebeure. Ai, ai…..
Van een amper-vangs het ons darem gawe aksiefoto’s. Een wat deur ons dogter, Marisa, geneem is, verskyn by die vorige blog. Van oud-kollega en vriend Salie de Swardt op Stellenbosch het dit die vermaning ontlok: sorg net dat julle nie deel van die leeus se piekniek word nie!
Ek wou my verstout om te se dat Julie Sabiepark se geilste “leeu-maand” in die geskiedenis moet wees. Een blik op Junie se inskrywings laat die rooiligte flikker. ‘n Mens moet altyd waak teen die hiperbool.
Buiten al die ander leeu-akwiteite op die oorkantste oewer van die Sabierivier in Junie, was daar enkele dae voor ons koms ‘n vlakvark-vangs. Op grond van ‘n SMS daaroor het ons laat weet: “Hou vas die leeus … ons is op pad!” Nou-ja, ons kan nie kla dat nie na ons geluister is nie!
Wat Sabiepark se piekniekplek so ‘n fantastiese uitsigpunt vir die leeus (en ander diere) se doen en late maak, is dat die oewer aan die Wildtuinkant so oop is. Dis amper ‘n kaal stuk veld, soos ‘n arena. Die vloed van 2000 was in ‘n groot mate daarvoor verantwoordelik deur die digte oewerbos plat te vee. Daarna het besige wildverkeer vir ‘n netwerk aaneengeskakelde wildpaadjies gesorg.
Nou kyk ons wild of ons op die Nationlal Geographic-kanaal op DSTV ingeskakel is – en ek het nie eens DSTV op Melkbos nie!
By ons boshuis Tarlehoet het ons na jare weer ‘n muskeljaatkatjie gesien. Hy het haastig voor die motor oor ons motorpaadjie geskarrel toe ons Sondagaand van die Nagmaal in Skukuza terugkeer. Die gebande muishondjies het om die duikertjie se pitjies kom meeding. ‘n Duiker-mamma en haar kleinding kom onder die kleed van die donker uit om te wei. Vanoggend het ‘n bosbokooitjie by die voels se bad water gedrink.
Nie net die groot goed sorg vir GROOT plesier nie! (HvD)
Jul 29, 2008 | Hennie van Deventer se Blog
Vanoggend het Julie se leeu-telkaart vir Sabiepark se piekniekplek op agt gestaan. Toe kom die vuilbaarde weer – die negende dag … en die maand is nog nie verby nie.
Ons is so skuins voor 12:00 saam met Eric en Sannie Wiese en Hennie en Babs Conradie van Kaapstad piekniekplek toe. Eric en Hennie is oud-kollegas by Naspers. Hulle het hier langs gery op pad van Sabie-Sand na die Kruger-wildtuin.
Drie leeus le toe op die groot rots in die son en bak en ‘n paar ander – ook die welpies – stap onder rond. Hier is die foto van die drie. In ‘n stadium was sewe op die rots, verseker Tokkie my. Dit was toe ek besig was om lense te verwissel vir ‘n “spanfoto” van die Van Deventers, Wiese en Conradies.
‘n Luiperd het ook vanoggend by die piekniekplek aangesuiker gekom. Vir hom was ons te laat.
By die huis het twee bloukuifloeries darem kom bad – dis ook pragtig om te aanskou.
Van al die vorige leeu-opwinding van Julie word in die blog hieronder vertel. (HvD)
