Jan 11, 2009 | Hennie van Deventer se Blog
Luislangarend? Sê net weer!
Nee, natuurlik sal jy hom nie in ‘n Roberts- of Newmansvoëlgids of enige ander voëlgids kry nie vir die eenvoudige rede dat so ‘n arend nie bestaan nie.
Tog het ek oor ene geskryf. Doodernstig. In enkele blogge terug rapporteer ek oor ene wat ons tussen die Krugerhek en Skukuza raakgeloop het waar hy doodluiters op die teerpad aan ‘n lekker dik murgbeen weglê.
“Wat vir n ding is ‘n luislangarend?”, konfronteer mev. Van Deventer my daarna.
“Nog nooit van een gehoor nie.”
“Nou hoekom skryf jy dan van ene?”
Toe ek verbaas gaan naslaan, moet ek haar gelyk gee. “Luislangarend” staan dit in daardie blog swart op wit. Ek kon slange vang oor daardie “ligte mistykie”…
Vir daardie “vlug” van die verbeelding as ‘t ware kan ek nie juis ‘n verduideliking aanbied nie. ‘n “Senior oomblik”, sal party sê. Ek verkies om van “senior oomblikke” eerder in terme van oomblikke van oumens-brijantheid te dink. Maar dis ‘n ander storie…
Dalk was my verstand net ietwat “lui”.
My “luislangarend” is die ene op die foto. Dit lyk vir my (en Tokkie) soos ‘n bruinslangarend. Kyk die geel bene sonder vere. Maar dit kan dalk ook ‘n swartslangarend wees. Arende is vir die leek maar ‘n verwarrende spesie. (Net die vorstelike breëkop en die visarend is onmiskenbaar!)
Nietemin, askies vir die wals. Bruinslangarend is dit waarskynlik, swartslangarend moontlik, luislangarend hoegenaamd nie!
‘n Ander onbedoelde glipsie word graag reggestel. By die foto van die luiperd in die boom in Sabiepark het die belangrike feit onvermeld gebly dat die foto deur Charles Parsons jr. geneem is. Jammer, Charles. Ek haas my om krediet te gee waar krediet toekom. (HvD)
Jan 10, 2009 | Hennie van Deventer se Blog
Oor die gevare van kaalvoet loop in die wildernis het ek my iewers – in my bosboek Buurman van die Wildtuin, meen ek – ewe slimjan uitgespreek. Teen my eie verstandige advies in braai ek egter hierdie vakansie in Sabiepark een aand ‘n vleisie met (in polisieterme) ongeskoende voete.
Weet julle hoe brand die kooltjie van ‘n vurige vleisbraaivuur as jy hom diep in die sagte kussing van jou voet wegtrap? Tokkie was dadelik byderhand met ‘n blokkie ys. Maar ek het omtrent ‘n riel gedans.
Vandag, twee weke later, sê ek nog les op. Om 11:00 is in die dagboek neergepen: “Dr. Meintjes.” Dis nou dokter-sake met die voet wat maar net nie wil gesond word nie. Dan voel dit beter; dan brand dit weer of daardie nimlike kooltjie steeds gloeiend iewers skuil.
Glo die teken van ‘n tweedegraadse brandwond.
‘n Mens raak maklik te mak vir die bos daar in Sabiepark. Jy weet hiënas en ander gevaarlike diere kan enige oomblik om die hoek van jou huis stap, maar jy werskaf maar rustig voort met jou rug na die gevaarkant. Jy weet oral is slange en skerpioene, maar as die natuur roep, waag jy dit gou-gou in die donker kaalvoet badkamer toe. “Homo sapiens” is ‘n vleiende betiteling. Aan ‘n mens se domheid is eenvoudig geen grense nie.
Met skerpioene had ons hierdie drie weke oor Kersfees en Nuwejaarsdag meer insidente as ooit tevore. Ek kan aan minstens tien uitgevrete kalante dink wat net-net misgevat of mis-getrap is. Brrr! Tog, toe ons wegpak, haal die uwe ewe onbehoedsaam ‘n geblokte foto van twee olifante in n diepe slurpgesprek van die stoep-braai se skoorsteen. Ek deins terug toe ‘n vet skerpioen op die een punt vir my sit en gluur, oorgehaal vir aksie.
“Daar’s twee,” kondig Tokkie aan. Jou waarlik. Op die ander punt teen die donker klinkermuur sit klaarblyklik Mev. Skerpioen met haar vrag van wriemelende skerpioen-telgies spierwit op haar rug ingeryg. HvD kon sy vingers letterlik lelik verbrand het.
Om skuifdeure toe te hou, is een van die basiese boswette. Voordat jy kan sê mes, glip ‘n opportunistiese slang na binne. Maar ‘n mens se geaardheid is mos maar so dat hy sy kop (anders as ‘n donkie) twee keer moet stamp.
Op ons laaste dag skuif Tokkie die gastekamer se deur op ‘n skrefie oop om na die dag se skoonmaak die matjies terug te gooi. Die tweeling, Jacob en Thomas, roep in n koor: “Hy’s in!” “Hy” is die likkewaantjie wat ons kort tevore onder die Honda sien skarrel het. “Kan nie wees nie,” wil Tokkie nog argumenteer. “Is”, hou die twee seuntjies vol. Tokkie begin soek. Daar kry sy die meneertjie onder die bed – min lus om pad te gee.
Uiteindelik is die besoekertjie deur Tokkie met ‘n besem verdryf. Heerlike avontuur vir die jillende kinders. Maar dit kon ‘n slang gewees het! En dit het blitsvinnig gebeur – in ‘n breukdeel van ‘n sekonde.
Net dae tevore keer ons terug van ‘n uitstappie en tref Lucy, die huishulp, grootoog aan. “A snake, a big one,” is hier om die huis van die huilboerboon se kant af vorentoe. Hy’t hier langs die swembadjie af verby die haak-en-steek ge-“walk” en ge-”walk” en hy skuil nou in die wilde katjiepiering so ‘n entjie van die voorstoep. Gelukkig het ons paaie nie weer gekruis nie.
Met ‘n nare onbekende gogga-spesie het dit wel. Die plaaslike mense noem dit ‘n “wit mot”, maar die beskikbare insekteboeke bied nie veel leidrade nie. Ewenwel die ding het ‘n angel soos n wafferse perdeby, nee erger, en waar hy vasbyt, spat die sug. Tokkie se toon het deurgeloop. Dit was nie n mooi gesig nie.
Al die spuite, smere en brand-dinge om die slaapkamer gogga-vry te hou, laat die plek, om die kinders aan te haal, saans soos ‘n “muskietfabriek” ruik. Weens die kollektiewe krag van al daardie afweermiddels tesame het Tokkie se nagtelike aanvaller darem ook sy rieme styfgeloop. Sy wit vlerke was netjies toegevou toe my vrou hom in ‘n diepe koma voor die bed aantref. Hy het mierkos geword.
Witmot nommer een se twee maters wat ons in die badkamer aangetref het, was egter nog onheilspellend lewendig. Dankie tog, die kinders se tone het nie in daardie pynlike slagysters beland nie.
Moet sê die aanslag van so n verskeidenheid vlieënde, kruipende, stinkende, bytende en stekende klein verpestings het naderhand op die twee se senuwees begin werk. ‘n Kindjie weet mos nooit agter watter welwillende gegons skuil ‘n venynige brandpyn nie!
Maar met die “oorkruiper” – ‘n variasie op die tema van ‘n duisendpoot wat egter net honderd pote het (en hy kruip ook nie regtig in jou oor nie) – het albei hulle buitengewoon dapper betoon. Tokkie was nog op pad om ‘n skoppie en ‘n borsel vir die verwydering van die grillerige affêrinkie op die vloer te gaan haal, toe hulle ontdek jy tel hom sommer met ‘n toutjie op. Onwetend dat hy deur daardie daad van vertroue sy eie graf grawe, beskou die “oorkruiper” enige toutjie wat na hom uitgehou word, blykbaar as ‘n potensiële reddingstou – ten minste uitkoms uit die gevaar wat ‘n vasberade vrou met ‘n skoppie en ‘n borsel vir ‘n onwelkome gogga inhou.
Wel, ons moet maar almal ons lesse in die natuur leer, nie waar nie! (HvD)
Jan 9, 2009 | Hennie van Deventer se Blog
“Woudapie se voet, man, dit was seker maar ‘n groenrugreiertjie of iets.”
Vir die skeptiese vriend wat hierdie onvriendelike kommentaar staan en lewer het op nou anderdag se blog oor waarnemings by Lake Panic naby Skukuza, het ek belowe hy gaan sy woorde saam met sy brekfispap moet opeet.
Wel, belofte maak skuld.
Hier’s my foto. Groenrugreier? Watwo!
Trouens, ons het daardie oggend ‘n groenrugreier ook gesien.
‘n van die sku en skaam woudapie nie net hierdie enetjie nie, maar drie. Ongelukkig was hulle altyd net te ver uitmekaar vir ‘n groepfoto.
My lens is nie een van daardie kanonlope waarmee die professionele voel-fotograwe rondloop nie. (HvD)
Jan 7, 2009 | Hennie van Deventer se Blog
Hier is hy in sy boom – die kalant wat in Sabiepark soveel beroering veroorsaak het deur sy prooi by ‘n huis se stoepstrappies op te sleep.
Die volledige storie is in die blog hieronder. Die foto is verskaf deur Cheryl Sterk van Sabiepark. (HvD)
Jan 5, 2009 | Hennie van Deventer se Blog
‘n Yslike luiperdmannetjie wat ‘n rooibokram tot op jou stoep sleep vir ‘n vroeë ontbyt ‘n meter van jou voordeur is nie juis die klas verrassing waarop ‘n Christenmens voorbereid is as jy om 05:30 vreemde geluide op die stoep hoor nie.
Trouens, in hul onderskeie beddens het die gesin Liversage van erf 246, Sabiepark, misnoegd lê en wonder hoekom die bobbejane – die eindeloos lastige “mafia” van die park – daardie oggend, 22 Desember 2008, so vroeg reeds hul posisies in die gemakstoele kom inneem het.
Vir Lindi, die dogter, het dit gelukkig nie by wonder gebly nie. Sy is nuuskierig op haar tone voordeur toe vir ‘n ondersoek ter plaatse. Deur die glasvoordeur kyk sy toe vas in die vurige oë van die groot kat met sy prooi in sy bek – gereed om te begin weglê aan die homp vars vleis aan sy voete.
Toe sy die ongelooflike toneel voor haar waarneem, het Lindi haar eers boeglam en toe wawyd wakker geskrik. Haar krete het vinnig die res van die gesin uit hul katels laat vlieg.
Volgens Etienne, gesiene onderwysman van Natal, was dit “die grootste ontdekking van ons nagenoeg 24 jaar verblyf in Sabiepark”. Ek verstaan sy sentimente ten volle.
Hy vertel: “Na ‘n paar oomblikke van indringende oogkontak het die luiperd syne geknip, sy prooi as ‘n vroeë Kersgeskenk aan ons gesin prysgegee en al sluipend die stoep verlaat.
“Deurmekaar opgewondenheid en besluitloosheid rondom die ‘Kersgeskenk’ het gevolg totdat Gait-Jan (Gait-Jan Sterk, adjunk-parkbestuurder) ingeroep is om oor Sabiepark-eiendom, dood of lewend, uitspraak te gee. Hy het nie geweifel nie: die bok behoort steeds aan die jagter en natuurlik sy hiëna-opponente wat Sabiepark met hom deel.
“Die bok is binne sigafstand van ons stoep naby die grond in die mik van ‘n boom vasgemaak en elke lid van die gesin het ‘n beurt gekry om met sy oë vasgenael op die karkas op die toneel te waak.
“Teen sononder, asof ‘n teken gelykdtydig gegee is, het vier hiënas uit een rigting en die luiperd uit ‘n ander op die prooi toegesak. Hoewel die getalsoorsig in die hiënas se guns was, het die luiperd sy stem behoorlik dik gemaak en kort-kort ingestorm om sy pond vleis te eis.
“Die verskeuring van die bok en die geknars van beendere het geruime tyd geduur, met die luiperd wat elke af en toe vir sy lewe moes vlug met twee of meer hiënas kort op sy hakke. Intussen het die verkeer en die toeskouergetal op ons werf so toegeneem dat dit aan Parkstasie herinner het – dog hoe meer siele, hoe meer vreugde!
“Teen 22:00 het die hiënas ‘n laaste verbete aanslag op die luiperd geloods, en hom die keer reg oor ons werf tot binne ‘n groot maroelaboom gejaag. Terwyl die luiperd doodluiters, dog uitgeput, op ‘n dwarsstam lê, het voertuie rondom die boom saamgetrek en kameras het behoorlik geflits.
“ Dit is toe dat luiperd se kind besluit het om te gaan kyk of sy bok nie dalk nog op ons stoep lê nie! Hy het uit die maroela gespring en met al die voertuie in gelid agter om aan, reg op ons huis afgepyl.
“ My eerste gedagte was: wat nou van Lindi wat wat oomblikke tevore nog niksvermoedend op die verligte stoep naby die vuurmaakplek gesit het?
“ Die luiperd het ons huis met ‘n passie genader, op die stoep gespring, naby die oop voordeur vasgestel dat hy definitief van sy prooi beroof is, by die steeds goeiende kole verbybeweeg en in die nag verdwyn.
“En Lindi? Gelukkig was sy, soos die res van haar gesin, in ‘n voertuig – dus buite die gevaarsone!
“Terwyl ek en Sophia en die kinders die gebeure van 22 Desember nog tot laatnag herkou het, het ons geweet hierdie was ‘n dag toe moedernatuur asemrowend pragtig in ons rigting geglimlag het.”
Tot so ver Etienne Liversage en sy “Kersverhaal” wat seker een van die buitengewoonste van Kersfees 2008 moet wees. Hierdie arme drommel, wat salig onbewus van die hele tedoe by sy eie vuurtjie geen kilometer van die aksie af gesit het nie, sal nie nou probeer lieg en probeer voorgee dat hy nie groen van die jaloesie is nie.
Werklik, Etienne, Sabiepark het julle een van sy wonderlikste belonings gebied. Saam met verhale van allerlei leeu-avonture – van aksiebelaaide vangste tot wilde jagtogte – van onverwagte olifant-‘invalle’ en ‘-padversperrings’, vorige luiperd-dramas, besoeke van jagluiperds en wildehonde, buffelaanvalle en wat nog sal jul ervaring gewis in die annale van Sabiepak opgeteken staan as een van die goue oomblikke in sy bestaan van dertig jaar hier aan die Sabierivier, neffens die Kruger-Wildtuin.
Geniet die herinneringe!
(Hierdie luiperdstorie is vroeër kortliks in my blog vermeld. Etienne se vertelling in kleur en geur regrverdig egter ongetwyfeld die oorvleueling, glo ek. Hoop om darem later ‘n foto of foto’s by te sit. HvD)
Jan 1, 2009 | Hennie van Deventer se Blog
Die eerste dag van 2009 het hier aangebreek met ‘n troppie rooibokkies wat rustig voor ons kamervenster wei; die ge-zoem van ‘n swerm bye in die haak-en-steek by die hoek van die swembad wat amper oornag oortrek geraak het met fyn, wit blommetjies; ‘n piet-my-vrou wat immer hoopvoel bly roep, en die Sabierivier wat nog sterk druis op sy kronkelpad Mosambiek toe na die wonderlike reën in die Laeveld.
Op die program vir Nuwejaarsdag is ’n klein vuurtjie in die skaduwee van die groot maroela voor die huis en ‘n worsie op die rooster opgekikker met ‘n koue wit wyntjie. Klink dalk onmerkwaardig – vir ons is dit hemels.
Oujaarsaand is ‘n tjoppie, ‘n broodjie en ‘n kaasworsie gebraai (‘n spesiale bederfie vir die vierjarige tweeling, Jacob en Thomas) en in die swembad uitgelate “ring-a-ring-a-Rosie” gespeel. Eweneens hemels.
Oujaarsdag is ook my en Tokkie se troudag. Gister is nommer 42 herdenk. Haar keuse vir ‘n spesiale aktiwiteit was om met ‘n fles koffie en ‘n broodjie by Lake Panic te gaan sit. Onder die voël-weelde was die sku en skugter woudapie – ‘n ligte, amper bleek, klein rietduikertjie wat ‘n mens selde sien.
Later is Onder-Sabie toe en via die Salitjepad terug. Hoofmoment was ‘n trop olifante, 30 of so, wat die teerpad oorsteek naby die Sunsetdam. Op die Salitjepad het ons meer kameelperde (en in groter groepe) as in ‘n lang ruk gekry, verskeie plat op die grond. Net die lang nekke steek bokant die ruie gras uit.
‘n Vreemde gesig op die rit was die hope duiwe in klein groepies soos ‘n erewag in die bome langs die Salitjiepad (ja, duiwe, nie troupante nie!). Kan iemand lig werp op wat dit beduie?
Uit die rapport blyk dit seker dat wildbesigtiging nie hierdie vakansie juis groot hoogtes bereik nie. Die bosse is eenvoudig te ruig. Dit het nie om dowe neute 15 dae in hierdie geweste geverg nie voordat ons Dinsdag ons eerste Vyf Grotes kon afrond met ‘n maanhaar op die Doispanepad.
Die ou grote was ‘n laat ontbyt aan die geniet aan ‘n impala wat hy by ‘n agtelosige luiperd gegaps het. Die luiperd het pas met moeite sy prooi in ‘n boom gehys, net een happie gevat en toe eers gaan rondloop. Toe hy terugkom, het Mnr. Maanhaar grommend eiendomsreg oorgeneem.
Die luiperd het vies in ‘n boom sowat 50 meter sy wonde gaan lek. Dit is waar ons hom gesien het. Later, nadat ons ons pad tussen al die motors oopgebeur het om die vretende leeu in aksie te sien, is ons op aandrang van die tweeling terug om die luiperd uit die boom te sien klim. Toe beloon hy ons moeite. Die opgewondenheid was groot toe hy met ‘n grasieuse sprong op die grond land.
Ons was waarskynlik net tien minute of ‘n kwarter te laat om die maanhaar oor die pad te sien stap en die impala uit die boom te ruk. Maar 10 minute kan in Wildtuinterme ‘n lang-lang tyd wees!
Die hordes klein dartelende rooibokkies sorg gelukkig konsekwent vir plesier.
Op voëlgebied is dit ‘n vrugbare besoek. Buiten die woudapie, het ons ook al die skaars wit ooievaar gesien, trouens twee keer op een dag. Drie baie spesiale voëlwaarnemings was twee saalbekooievaars wat doodluiters saam voortmarsjeer op die teerpad – waarheen weet niemand nie; ‘n luislangarend met ‘n vet murgbeen (ook op die teer), en twee vorstelike breëkoparende in ‘n boom teenaan die pad.
Swerms rooibek-kweleas is volop. Ons het so naby aan ‘n troupant stilgehou dat ons kon sien hoe hy hortend in die hitte asemhaal. Die kap-kap-geluid wat hy maak, het ek nie voorheen gehoor nie.
Die sterkbos wat oral flambojant begin blom (nerens mooier as in die Onder-Sabie-omgewing nie) en die ewe dieprooi vlam van die vlakte op die Phabenipad is, volgens Tokkie, ‘n prentjie. Hierdie ou is ongelukkig rooi-groen-kleurswak. By my gaan dit verby.
By die huis het die skerpioene hulle gevestig as Gevaar Nommer Een van hierdie vakansie. Hulle skuil oral in donker hoekies. Die teenwoordigheid van “oorkruipers” (hulle kruip nie regtig in mense se ore nie) het die kinders die kans gebied om avontuurlik te raak en hulle met ‘n toutjie van die grond te “vis” voordat hulle in die veld losgelaat is. Die groot verskeidenheid motte wat saans lig kom soek, is van die mees onwelkome gaste, so ver dit die kinders aangaan.
Die veldlikkewaan wat kom water drink, dra ‘n ongewone element by tot die lewe in die veld. Die nagapies kruip skemer na skemer uit Johan en Mariza se neste hoog teen die nok. ‘n Bosnagaap kondig gillend sy besoeke aan. Die duikertjie wat Witnek se skoene moet volstaan, is klaarblyklik ewe lief vir pitjies, maar is nog glad nie gemaklik met mensegeselskap nie. Hy verkies die kombers van die donker. (HvD)
