May 20, 2011 | Hennie van Deventer se Blog
More uit Melkbos
Weet nie wie se kinders of kleinkinders sing nou Hasie Vaaljan nie. Ons het dit in Kollege-tehuis gesing in die goeie ou Tukkiedae rondom die 60’s, en nou die dag was op dit op my blog. Ander oupas en oumas kan maar kennis neem: kleinkinders hou daarvan!
Pierre le Roux van Mosselbaai by wie ek die eerste versie die eerste keer in dekades weer gehoor het, het intussen ook die tweede versie gestuur. Vir algemene kennisname publiseer ek dit hier:
Hasie, Hasie Vaaljan,
Die walvis het gelam.
Snoekie was die nursie
En sardiens was die baba …. baba … baba.
Dankie, Pierre.
Intussen nog ‘n versie gekry van Thsikilei-di-ei, Thsikilei-di-ei. Moenie hierdie een vir die kleinkinders leer nie:
Oh, you can’t get to Heaven in a strapless gown,
‘Cause a strapless gown might fall right down.
Lekker naweek.
(HvD)
May 19, 2011 | Hennie van Deventer se Blog
More uit Melkbos
Met die Wit Trein op pad na die noorde, stop Koning George VI – die ou wat so pynlik gehakkel het (sien die fliek The King’s Speech) – in 1947 op Beaufort-Wes.
Die Cape Times wil toe ‘n bietjie plaaslike kleur in sy verslag bring, maar ‘n ontbrekende kappie op ‘n “e” laat die stomme Engelse verslaggewer in ‘n gat trap. Hy berig, en sy koerant sit dit in die opskrif op die voorblad, dat die skare sy majesteit begroet het met krete van: “Hoere, hoere, hoere vir die koning!”
Ria Briers van die Goodwoodmuseum het my genooi om Dinsdag by ‘n werkwinkel oor humor van die ligter koerant van die joernalistiek te kom vertel, en die hoerestorie was een van dié wat ek opgedis het. Van my beste stories oor koerant-mistykies was al in hierdie blog ná die Woordfees op Stellenbosch. Hier’s, as toegiffie, darem nog twee of drie:
Gladys Steyn, laaste Sap-kandidaat in die Vrystaat, val uit in ‘n verkiesing. By Die Volksblad sit ‘n subredakteur met diaboliese dubbelsinnigheid die volgende opskrif op die berig: Gladys sit pot mis; hele Vrystaat Nat.
‘n Korrespondent van Die Volksblad berig uit die platteland¨ “Die bruid het pragtig in haar vertrek-uitrusting gelyk: ‘n ligblou gabardienpakkie met bypassende jassie. Albei is plaaslik goed bekend.”
‘n Ander ene, ook van die platteland, skryf: “Jannie Marais en Sannie Smit is Saterdag getroud. Dit beëindig ‘n lang vriendskap wat op skool begin het.”
Die opskrif was darem nie “Kwaaivriende” nie!
By die werkwinkel in Goodwood het prof. Frank Hendriks van UWK gepraat oor streeksvariëteite van Afrikaans. By hom leer ek toe die pragtige Boesmanlandse woord vir geslagsryp: “kweperbekwaam”.
Prof, Sandra Swart van Maties het ‘n akademiese dissertasie kom lewer oor “The laughter of the Afrikaner, towards a social history of humour”. Ek het nie geweet ‘n mens kan oor humor in die Anglo-Boereoorlog só filosofies-diepsinnig (maar boeiend, hoor!) praat nie. In my tyd was professore glad nie so jonk en aantreklik nie. Ook maar goed so!
Die uitgewer Danie Botha, onder andere redakteur van my tweede boekie, Flaters en kraters, het heerlik gepraat oor “Die lewe en humor van Fanus Rautenbach”. Hy weet dit nog nie, maar ek het by Melkbos kom aanbeveel dat ons hom hier MOET kry. Wie soek nog ‘n goeie spreker oor ‘n gewilde onderwerp?
In Die Burger was ‘n berig oor die werkwinkel, verrassend en nie op meriete nie, versier (?) met ‘n foto van die uwe in aksie (hierbo).
Die plaaslike grapjas, Danie Krynauw, stuur na aanleiding daarvan vir my die volgende boodskap: “Hennie, ek gee toe vanoggend vinnig die koerant vir Koos (gemeenskaplike vriend) en klim in die motor. Ek draai die ruit af en sê dat hy moet kyk daar is n foto in van Hennie van Deventer.
Koos: ‘In verband waarmee?’
Ek : ‘Hy is glo gevang vir dronkbestuur.’
En toe trap ek die petrol en ry weg… Groete, Danie.”
Die bokker, en dis nie eens so vreeslik vergesog nie! Gelukkig verskyn die woord “humor” in die opskrif langs die foto! (HvD)
May 18, 2011 | Hennie van Deventer se Blog
Vanoggend toe ek in die koue van die Melkbosse vroegwinter in ‘n onpersoonlike, stadig bewegende tou staan om vir ‘n kandidaat te stem wie se gesig ek nog net teen lamppale gesien het en vir ‘n party wat steeds vir my vreemd op die ore klink, dink ek ver-ver terug.
Dirk Smit, speaker van die stadsraad, staan ‘n entjie agter my. Ons sit ons gedagtes in herinneringsrat. Uiteindelik stem ons saam dat “those were the days” waarskynlik die beste vertaal kan word met “ai, waar is die dae?”
Die eerste verlange is na ‘n koppie warm koffie. Dié sou met komplimente by jou partytent beskikbaar gewees het – waarskynlik saam met ‘n eetdingetjie: ‘n pannekoekie vars van die primusstofie of so.
Onthou, julle ouer mense, hoe kiesers met karre gehaal is om te kom stem? Op die kattebakke van die Studebakers, Chryslers, Pontiacs, Fords en Chevs was lap-plakkate gespan met die kandidate se foto’s. Elke kar word met ‘n gejuig verwelkom.
Sodra die kar met die nuwe vrag stemvee stilhou, sak die brandwagte van daardie party op jou toe. Jy word omtrent ingehaak en met hartlikheid oorval. Die verwelkomingskomitee dra elkeen ‘n yslike roset in partykleure op die bors. (Kon Felicity van Sewende Laan nie gehelp het nie?)
So word jy na die tent begelei waar ‘n ry bekwame party-staatmakers by ‘n lang tafel sit. Jou naam word doodgekrap en in ‘n japtrap kry jy jou nommer. Ervare “elekesiewerkers” – veral sekere vroue was voorslagte – kon op grond van die tentbesoeke die uitslag van ‘n verkiesing redelik haarfyn voorspel, hoewel party mense gekierang het. Die opportuniste kry hul nommers by die “regte” tent, en stem dan vir die “verkeerde” party.
Die dominee en die landdros het nie hul nommers by ‘n tent gaan haal nie; hulle moes “onpartydig” wees. Almal het egter geweet waar hul kruisies getrek gaan word. In sekere gemeentes was die suspisie sterk dat “Doom’nie” vir albei die partye sou wou stem ter wille van gemeente-eenheid.
In die referendum van 1960 oor ‘n Republiek of nie het ek met my 1953 Peugeot 203 in Rissik, Pretoria, help Ja-stemme aanry. Die deftigste verkiesingskar was daardie studentemotor nie. Die vooruitsig om telkens te gaan hand uithou vir ‘n nuwe petrolkoepon was egter sterk motivering. Die aand is ek koshuis toe met die Peugeot se tenk vol – die eerste keer in maande.
Ewenwel, vanoggend toe ek in die kartonhokkie met my lang stembrief staan, trap ek amper in die slaggat om op grond van lewenslange tradisie N.P. te stem. Ek skrik toe my hand werktuiglik na daardie blokkie beweeg, en in die oomblik van verbouereerdheid stem ek toe amper ANC.
Toemaar, Helen, ondanks die irriterende TV-beelde van jou getoi-toi in Soweto en Mpumalanga, ‘n nuk waarvoor Oom Hennie g’n trek het nie, en ondanks die gebrek aan koffie, pannekoek en hartlikheid, het jy, Patricia en die D.A. my stem.
By die stemburo onthou ek die laaste keer toe ons Ouma, Tokkie se ma (nou 97), saamgevat het om te gaan stem. Sy was toe al immobiel en ek dring toe aan dat die kiesbeamptes na die motor kom. Opskudding. Ons word na ‘n ander stemburo gestuur waar leidsliede van die OVK dan teenwoordig sou wees. Hulle is egter nie, en ons word teruggestuur.
Van D. se lont raak korter en dit ruik na kruit toe ek uitklim om my eis, taamlik adamant, luidkeels te herhaal.
“Meneer, ons sal ‘n senior kiesbeampte van elders laat kom. U sal moet wag.”
“Dan wag ek”.
Toe wag ons.
Daardie kiesbeampte was nie net oor die bult nie. Ons weet dat ons gewag het.
Toe hy eindelik opdaag, vereis die letter van die wet dat die verteenwoordighers van die verskillende partye teenwoordig moet wees waar Ouma kruisie trek.
Ek maak egter beswaar dat hul kringetjie om die motor intimiderend vir haar is. Die partyverteenwoordigers retireer. Ouma stem.
Die volgende oggend se Tokkie vir haar “ons” party het dit met een stem gemaak – hare.
“My kind,” se ouma.
Maar natuurlik het Tokkie sommer haar ma se been getrek. (HvD)
Naskrif: Nou 8:50, nadat my kruisie al ‘n uur in die boks is, kry ek ‘n SMS van Helen Zille. Meisie, jy’s seker moeg van al die dansery in die strate, maar ek hoop nie jy staan nou eers op nie!
May 15, 2011 | Hennie van Deventer se Blog
More uit Melkbos
Die voorvadergeeste waarmee ongestofistikeerde kiesers nou bang gemaak word, herinner my aan ‘n vers van Henk Malan van Potchestroom wat ‘n groot waarheid van ons diverse samelewing vir my nogal pikant raakvat.
Ek het Henk se vers gaan uitdolwe, en bied dit hiermee as relevante leesstof voor Woensdag se verkiesing aan (hoop Henk het hiermee vrede!)
Eers: wie’s Henk Malan? Hy is ‘n oud-dosent in Afrikaans met wie my paaie gekruis het toe ek dringend op soek was na T.T. Cloete se bloemlesing, Faune (ja, dis Faune, nie Fauna nie!).
Dis ‘n publikasie waarvan ek total onbewus was todat ek skielik ‘n jaar of vyf gelede die “blink ingewing” kry om die mooiste natuurverse in Afrikaans in een bundel byeen te bring; het selfs al by Kerneels Breytenbach begin aanklop iir tegniese kwessies soos tantieme, en dies meer.
Toe lees ek op Beeld se boekeblad in ‘n resensie ‘n verwysing na die Cloete-boek, wat my laat besef dat my “blink ingewing” dekades al deur iemand anders tot uitvoer gebring is – niemand minder nie as die ou meester van die digkuns, T.T. Cloete, self, wat ook ‘n Potchefstromer is.
Nietemin, ek begin soek en soek vir sy boek; rig my versoek oplaas aan Beeld se boekeblad wat dit publiseer. Toe laat weet Henk Malan uit Potch: “Kom haal vir jou die boek.” Dit staan nou tussen my ander “wilde boeke” op my Sabiepark-boekrak.
Ons was ‘n Sondagoggend by hom, en om die een of ander rede wat my nou ontgaan, vertel die vrygesel oor ‘n teetjie van sy vers Drie gode. Hier volg dit. Ek is ‘n leek maar na my oordeel het dit groot meriete:
Drie gode
Vir Anna, my huishulp
As julle maar geloof so groot soos ‘n mosterdsaadjie gehad het … Lukas 17.6
Met skelrooi bloes en kraakwit kraag
Doen sy Sondae haar kruistoggang –
Waar Jesus leepoog aan die kruishout hang
Om hom te loof met kreungesang.
Vanaand sal sy voor haar ysterbed
-drie baksteen bo die beesmisvloer –
Prewelend, beangs iemand vra
Dat die Tokkelos haar nie moet pla.
More sal sy met gesuiwerde siel
Op die kombuisvloer seer-knie kniel
Om so ‘n ander god te dien
Wat haar maand’liks van haar loon voorsien.
Godvresend sal sy deur die lewe gaan –
Al het sy die drie-enig God nie mooi verstaan.
Henk Malan
(HvD)
May 14, 2011 | Hennie van Deventer se Blog
Thomas in sy rugbytrui. Agter is Jacob, die spanfotograaf.
Middag uit Melkbos
Geen oupa het seker al anders na ‘n rugbywedstryd gekyk waarin sy kleinseun speel nie, maar ek glo Thomas was vanoggend die ster van sy onder sewe-span van Welgemoed teen die Laerskool Van Riebeeckstrand hier te lande (op Melkbos).
Thomas het van die” afskop” (wat nie regtig ‘n skop is nie, maar ‘n aangee van die skeidsregter) feitlik dwarsdeur gehardloop. Die laaste verdediger het hom net kort van die doellyn beetgekry. In die volgende klompie sekondes het hy twee laagvatte uitgevoer.
Hy is nog twee keer na sterk lopies deur ‘n desperate laaste verdediger gestuit. ‘n Keer was hy losdeur en het trouens gedruk, maar die skeidsregter het die “Blessies” teruggeroep. Kort daarna het niemand ‘n vinger op hom kon lê nie. Hy het die buitegaping gevat en langs die kantlyn af genael vir die drie van die wedstryd in my boekie.
Welgemoed het vyf keer gaan druk; Van Riebeeckstrand drie keer. (Laasgenoemde se ster was ‘n stewige witkop met nommer elf op sy rug, die jongste seun van Ludi de Jongh van Melkbos. Hy het twee van sy span drieë gedruk. Albei kon dalk ook kwalifiseer as die drie van die wedstryd as jy deur ‘n ander bril na verrigtinge gekyk het, soos waarskynlik die witkoppie se oupa met wie ek plegtig voor die wedstryd ooreengekom het: “Mag die beste span wen”. )
Deesdae in die Super 15 hou hulle mos statistieke van elke speler: hoeveel meters veld hy gewen het met die bal in die hand en met skoppe, hoeveel laagvatte hy uitgevoer het, ens. Thomas se statistieke sou indrukwekkend gewees het, glo ek.
Tweelingbroer Jacob is die amptelike spanfotograaf. Hy is meer ‘n ou vir fietsry en sou nou die dag sy eerste ren gewen het met sy “fiets met ratte” as hy nie te opgewonde geraak het en neergeploeg het nie. Dit het ek op gesag van sy ma, Marisa.
Ons is vanoggend almal al voor 08:00 al veld toe vir die opwarming en so. Ek dag ons sal maklik parkeerplek kry, maar watwou. Toe ons by die skool kom, staan die karre tot doer. Klein seuntjies se rugby is ‘n ernstige saak het ek agtergekom, ook uit die luidkeelse aanmoediging van die kantlyn af.
Klein Christopher (tweejarige kleinboet van Jacob en Thomas) het sy ore toegedruk vir sy ma se kantlyn-krete. Aan die oorkant van die veld was ‘n Melkbosser wat ek ken omdat ek al ‘n skrapie aan my CR-V by sy plek laat verwyder het. Sy entoesiasme en uitgebulderde advies (wat hy met die swaai van sy arms beklemtoon het) kon geen twyfel oor sy lojaliteite by enigiemand laat nie.
Die laaste wat ek uit sy keel gehoor het, was: “Nog net een drie! Nog net een drie!” Maar toe druk nie die tuisspan nie om gelyk te trek nie – toe druk Thomas sy pragdrie om sy span verder te laat wen.
Oupa het nie geraas gemaak of niks langs die veld nie; hom soos ‘n waardige grysaard gedra. Maar ek skryf hierdie blog met voldoening en ‘n genoeglike trots in die hart! (HvD)
May 14, 2011 | Hennie van Deventer se Blog
More uit Melkbos
Hoeveel boeke sou daar wees wat van voor tot agter uit grappe bestaan?
In my boekrak is vier of vyf. Een is ‘n bundel grappe uit die ou Finansies & Tegniek (nou Finweek), wat in Duwweltjie se rubriek op die agterblad verskyn het.
Duwweltjie was nogal ‘n voorloper met grappe. Die rubriek het gereeld glimlagte uitgelok … soms proesbuie .. en soms stikke van verontwaardiging. Hy KON stout raak!
Duwweltjie leef voort in Finweek. Maar, soos die kanarie wat in die stofsuier beland het, het die ou sy tjirp verloor. Sy sprankel is weg. Die stikke van verontwaardiging wat hy uitlok, is nie oor gewaagdheid nie, maar vir onderskatting van sy lesers met soveel opgewarmde kos.
Met die koms van die internet het ‘n grap se leeftyd korter geword. Kort nadat ‘n nuwe sy buiging gemaak het, is hy oor die hele e-pos-kringloop geblits.
Wat daarna volg, is herhalings, herhalings, herhalings. Party kom tot tien keer by dieselfde bestemming aan.
Vernuwings soos om ‘n Suid-Afrikaanse konteks ‘n Ierse konteks te maak, en vir Koos Paddy, werk nie. ‘n Grap is nie meer ‘n grap nie as die leser of toehoorder presies weet hoe dit gaan eindig.
Dis waar die “nuwe” Duwweltjie telkens in die slaggat trap. Hy dink blykbaar as iets die eerste keer by hom aankom, is dit waarskynlik nog varserig. Maar hy began ‘n fout. Week vir week dis hy “grappe” met baard op.
Duwweltjie se “humor” is, soos die Duitsers s’n, nie iets om oor te lag nie!
In die uitgawe van 12 Mei verskyn op die Duwweltjieblad byvoorbeeld voorbeelde van onsinnige koerantopskrifte. Die opskrif is: “Die Kuns van proeflees sterf uit”.
Joe, Duwweltjie, ek sweer die eerste keer toe dit op my skerm beland het, was drie jaar gelede. Presies dieselfde, identies, ditto. Selfs die opskrif. Al wat verander het, is dat dit in Finweek se Afrikaanse uitgawe in Afrikaans is. Die oorspronklike was Engels.
Op die voorblad van die einste Finweek verskyn die word “Oeps” in groot letters.
“Oeps” vir Finweek oor Duwweltjie se grappies waarvan die rakleeftyd lankal verby is!
(HvD)
