Jul 27, 2024 | Hennie van Deventer se Blog, Vars Blog
Tarlehoet-bosberaad.
n Windjie stoot soms uit die noordooste as ek vuurtjie wil aansteek in Sabiepark. Dan gaan haal ek my verweerde blou windjekker agter die kamerdeur. Op sy bors is geborduur: Nasionale Koerante.
‘n Besoeker maak daaroor ‘n opmerking: “Jy loop met jou hart nie op jou mou nie, maar op jou bors.” Ter sprake op daardie oomblik is juis die slegte lot van koerante – ons albei se liefde.
Om krag aan sy woorde te verleen, gaan haal ek toe ook uit my kas my blou truitjie met Die Volksblad op die bors. Die trui is ouer as die windjekker; het hom al minstens 30 jaar. Lyk egter nog spiekeries.
In die kamer val my oog op die wekker voor my bed. Op hom staan die naam van die skenker: Die Burger.
Onbedoeld het in die bos ‘n taamlike versameling koerante-memorabila tot stand gekom, besef ek skielik. Dit noop my tot ‘n opname.
Vereers is dit boekrak toe. Al agt my koerantverwante boeke staan daar langs die bos- en wildtuinwerke, van Scoops en skandes (1993) tot Elke dag ‘n mooi nooi en ‘n moord (2023).
Teen verskillende mure hang onder meer ‘n Saterdaghoofartikel in Die Burger van 24 Julie 1993, drie dekades gelede, oor my Scoops-boek. Skrywer was Charles Fryer, redakteur by Tafelberg. Die opskrif: Plesierige stories. Ek was/is ingenome met die eer aan my betoon.
Neffens hom hang die geraamde voor- en agterblad van my Volksblad-loopbaanboek Kroniek van ‘n Koerantman.
Elders teen ‘n muur is ‘n collage van boekevoorblaaie waarmee gaste by my 70ste verjaardag (3 Julie 2011) by Dale Schreuder, buurman op Melkbos, se restaurant in die Paddocks-sentrum in Milnerton, die Black Angus Grill, verwelkom is. Vier koeranteboeke is daarop – die twee genoemdes en ook In Kamera en Flaters en Kraters.
Afrikaans lewe!
‘n Beeld-herinnering is ‘n spotprent teen ons slaapkamermuur. ‘n Korpulente figuur met ‘n oop koerant in die hande (lyk bekend as ek in die spieël kyk) blaf in die telefoon: I wish to report a mistake. The Afrikaans press IS NOT DEAD. .
Die spotprent was in ‘n bedryfspublikasie n.a.v. ‘n sake-onthaal van Beeld op 6 Oktober 1993 by Gold Reef City in Johannesburg waar ek die spreker was. “Ons is miljoenêrs!” kon ek die aand “met vreugde” aankondig. Die verwysing was nie na geld nie; wel na die 1993-lesersopname deur die onafhanklike organisasie Amps. Daarvolgens het die drie dagblaaie van Naspers – Beeld, Die Burger en Die Volksblad – die eerste keer deur die miljoen-kerf gebreek met ‘n totale leserstal van 1 004 000 lesers.
“Vir die doemprofete sê ek vanaand: trek uit u begrafnisklere, gooi weg u kransies, laat die vonkelwynproppe klap dat ons kan partytjie hou,” het ek uitgeroep. My “teksvers” was Mark Twain se beroemde kabel aan die Associated Press oor ‘n premature doodsberig in 1897: “The report of my death was an exaggeration.” In die advertensiewereld was nie ‘n tekort aan oorhaastige “teraardebestellers” nie. Die nuwe politieke bedeling sou die doodsklok vir Afrikaans lui, is voorspel. Toe nie.
Van Die Volksblad is ‘n Kosbaarheid is ‘n geraamde spotprent en foto van ‘n hoofredaksie-saamtrek van 13 tot 17 September in Sabiepark en die wildtuinkampie Balule. Die Tarlehoet-bosberaad is dit genoem.
Op die spotprent (‘n gedokterde een van Fred Mouton deur Sarel Venter) is ons braaimeester Piet Theron doenig by die vuur. Die uwe, Sarel, Paul Marais en Herman le Roux bondel om hom saam. Kollega Jan Scholtz moes ook daar gewees het. Hy is kort voor die “beraad” skielik oorlede.
Op die foto is ons plus ons gades, ook Jan se weduwee, Marlene, wat op ‘n roerende geleentheid op ons stoep ‘n pragtige, swaar skinkbord uit Jan se werkwinkel namens die gaste aan ons oorhandig het. Die skinkbord pryk nou op Melkbos.
Maar van Jan is hier wel my kierie uit Transvaalse kiaat met die spoggerige vlakvarktand en ‘n lampie uit ‘n sekelbos-stomp wat hy uit my braaihout herwin het.
Ons ossewa-trofee.
Hier is ook ‘n geraamde foto van die (heelwat groter) hoofredaksie in 1986 by ‘n die replika van ‘n ossewa, geskenk deur die ATKV. Die Volksblad het dit verwerf met sy dekking van die simboliese Groot Trek. Dit is beoordeel as die beste van alle media in die land. Wonder waar is die waentjie nou.
Duidelik vergeet ek nie my koerante-agtergrond en -kollegas wanneer ek in die bos uitspan nie. Sal ook nooit nie, ondanks die droewe lot wat in ‘n mindere of meerdere mate op hulle almal wag, maar veral op Die Volksblad en Beeld.
Jul 27, 2024 | Hennie van Deventer se Blog, Vars Blog
Gek na ‘n groen blaartjie.
Die blinkblaar-wag-‘n–bietjie het nie verniet in Engels buffalo thorn nie. Daardie dorinkies kan iou gaffel.
Tokkie vertel graag haar storie oor hoe sy die tweeling, Jacob en Thomas, kleintyd van die boom se geniepsigheid geleer het. By ‘n kleinerige blinkblaar-wag-‘n-bietjie by die ingang het sy altyd in toegelaat dat die dorings haar mou beetkry. Dan spreek sy die boom vermanend aan: “Nee, wag-’n-bietjie, ek kan nie nou wag nie. Ek gaan nou saam met Jacob en Thomas stap.” Dan kraai die twee.
Woensdag loop sy toe self ‘n potjie met ‘n klein wag-‘n-bietjie by die watergat. Sy werfskaf daar met die swembad se skepnet. Effens onversigtig, laat sy die fyn net in kontak met die dorings kom. Dadelik raak dit verstrik.
Braaihout was sis en hap.
Toe sy dit probeer loswikkel, raak sy nog onversigtiger. Die dorings gryp eers haar een hand; toe die ander. Daar staan sy toe: ‘n gevangene van die boom. Sy roep om hulp, maar ek kan nie dadelik reageer nie, want ek sit kaalvoet op die stoep.
Ongeduldig – nogal ‘n streep van haar en dalk van die meeste vroue – pluk sy haar hande en die net met een ruk los. Toe moet jy die bloed sien. My maag draai behoorlik toe ek haar bereik.
Gelukkig darem ‘n erger-as-wat-dit-lyk-insident. Maar albei van ons gaan die blinkblaar van nou af met groter respek behandel, dis nou maar wors.
(Dis hoekom Jakob die naam blinkblaar-wag-’n-bietjie borg by die WAT. Thomas borg jakkalsbessie en Christopher wildevy, )
Likkie, die likkewaan, het weer kom tong wys. (Wonder of dit die een is wat Jacob onlangs met die braaitang verwyder het.) Elke keer leer ons meer van die plat skubbedier met sy lang tong.
Toeskouer op veilige afstand.
Hy wag ons op die stoepmuurtjie in. Lekker plek om in die son te bank. Ook lekker naby aan die aartappelbos. Toe ons weer sien, lig meneer homself op en begin aan die enkele blaartjies wat oor is, te knibbel. Klaarblyklik lief vir ‘n groen blaar.
‘n Ander hebbelikheid ontdek ons ook. Hy skuifel na die hoop braaihout in die lapa toe en kamoefleer hom soos ‘n stomp knoppiesdoring. Mooi kyk om hom raak te sien. Onthou om volgende keer versigtig te vat, Kan ‘n ontnugtering wees as die hout begin blaas en na jou toe hap.
Hiënas was tot dusver skaars. Ons het hulle net gehoor. Uiteindelik het ons, ná amper drie weke, weer gesien ook. Dinsdag net so skrams-skrams en gisteraand drie (‘n ma en twee welpies) in Wildevylaan die Honda se lig. (Nagapies kom in getalle.)
Aan mensefront: weer lekker gekuier saam met Frik en Martie Nel en met die Le Roux’s van Centurion: Herman, Rina en Frans en Michelle Marais. Herman het, soos altyd, met ‘n sak vol boeiende plakboeke opgedaag. Sulke kuiertjies raak al hoe kosbaarder soos die lys rek van Sabiepark-vuurgenote wie se name op grafstene uitgekerf raak. Gustav Hoexter, Leonora Mouton en Winnie Dreyer het ons in kort rukkie ontval. Lukas van der Merwe (Mnr. Hardekool) is baie siek.
Jul 14, 2024 | Hennie van Deventer se Blog, Vars Blog
Soos Israel se eerste vors, koning Saul, kop en skouers bo sy volk uitgetroon het, verdwerg Stormers-rugbyster Neethling Fouché die uwe op die foto wat Saterdag by Skukuza se golfklub geneem is. By ons is sy vrou, Janca, en hul oulike meisiekind, Lente.
Agter die foto is ‘n storie: my verbintenis Neethling se twee oupas. Die naam Neethling kom van ‘n kollega by Die Volksblad in die 60’s. Die van Fouché kom van ‘n bevriende Bloemfonteinse motorhandelaar met wie ek meer as een keer sake gedoen het.
Die kollega was Johan Neethling, my voorganger as parlementêre verslaggewer van Die Volksblad. Ek het hom in 1964 opgevolg.
Ons lessenare in die verslaggewerskantoor van Die Volksblad in Voortrekkerstraat, Bloemfontein (later Nelson Mandelastraat) was direk langs mekaar. (Johan het later na die onderwys teruggekeer en hoof van die Hoërskool Philippolis geword).
Die motorhandelaar was Buks, ‘n man wat veral Volkswagens verkoop het soos niemand anders nie. By hom het ek in 1980 met my aanstelling as redakteur van die koerant ‘n sjampanjekleurige Audi 200 gekoop. Die motor het my groot behae verskaf; altyd vir my gelyk soos ‘n slanke roofdier, gereed om grommend sy prooi plat te trek.
Vir gade Tokkie (die fotograaf) het ons by die nimlike Buks ‘n silwer Renault 5 gekoop, haar tweede. Haar vorige was geel en swart met ’n sondak – motortjies wat hul tyd vooruit was.
In April het ek op hierdie blad ‘n Volksblad-voorrry gekies “met drukkersink in hul are”: Neethling Fouché, Springbokstut, Dawie Theron, Springbokstut van die 80’s, en Piet Wessels, Springbokhaker van 1951/52.
Piet Wessels, haker (saam met Willem Delport) in Basil Kenyon /Hennie Muller se beroemde toerspan van 1951/52. Hy was ‘n lid van Die Volksblad se sportredaksie voordat hy nuusredakteur van The Friend geword en later naby Vanstadenrus voltyds gaan boer het.
Dawie Theron, later ‘n gedugte afrigter, is die seun van my kollega Piet Theron. Ek en Piet was nie net kollegas nie, maar studentemaats en woonstelmaats. Ek was seremoniemeester op sy troue met top-atleet Petro du Plessis. Dit sal ‘n oordrywing wees, maar ek kan amper daarop aanspraak maak dat Dawie voor my grootgeword het. Hy noem my Oom Hennie.
Vir Neethling Fouché het ek nog nooit ontmoet nie en sal ek seker ook nie, het ek toe geskryf. Toe net geweet dat hy die kleinkind is van oupa Johan. Saterdag, skaarsdrie maande later, kruis ons paaie egter toe in Skukuza. Verneem toe eers van die Buks-konneksie.
Via die Buks-konneksie kom ook ‘n Sabiepark-konneksie. Ry met Apiesdoringlaan suidwaarts rivier toe. By die laaaste uitdraai na links is die bordjie Umvunti. Wel, dis die Fouché’s se boshuis daardie, net om die draai van die Van Deventers se Tarlehoet in Wildevy.
“It’s a small world after all.”
Jul 9, 2024 | Hennie van Deventer se Blog, Vars Blog
Ons klink ‘n glasie Nuy by die piekniekplek.
‘n Rede vir ‘n heildronk langs die Sabie ontbreek nooit. Basiese rede: net die vreugde van daar wees. Twee uitmuntende redes het hulleself pas aangebied. Vir eers is dogter Marisa Claassens se 50ste op Vrydag 5 Julie heeldag lank gevier. Ten tweede is ‘n glasie vonkelwyn geklink op die tydskrif Sarie wat op 6 Julie 75 jaar gelede as Sarie Marais haar elegante buiging gemaak het.
Wat “Sarie” relevant maak, is dat “Maanlig op die Sabie’’ deur Tryna du Toit van die liefdesverhale was in die heel eerste Sarie Marais, moeder van die vrouetydskrif Sarie, wat op 6 Julie 1949 verskyn het. Die liefde bloei in Tryna se storie in die Skukuza-ruskamp van die Kruger-Wildtuin na allerlei teenspoed en misverstand – soos dit dikwels maar met storieliefdes gesteld is.
Selfs op ouderdom 83 en op meer as 50 besoeke aan Sabiepark lewer die bos nog nuwe ervarings op. Soos hierdie een:
Iets om te verklaar? vra die hekwag by die Krugerhek van die wildtuin
“Net die twee apies agterin,” antwoord skoonseun, Brent. Die “apies” het hulle maar die grappie ten koste van hulle laat welgeval.
Ma en dogter, Tokkie en Marisa, het daerem self verkies om daar te ry. Dit was nie manlike chauvinisme in aksie nie. En die Honda het nou maar eenmaal net gemakliker sitplek vir vyf. Ons was sewe vir die toggie Skukuza toe vir middagete.
Om op die stoep te sit en rugbytoets kyk terwyl die son eers die lug agter die rekenaarskerm rooi verkleur voordat die donkerte toesak, was ook ‘n eerste. Ons het ons “losie”genoem die Loftus-anneks. Gelukkig wen die Springbokke toe oortuigend. Die agternabraai sou niks lekker gewees het as die Iere bobaas was nie.
Nog ‘n eerste was kleinseun Jacob se netjiese Operasie Likkewaan met ‘n leertjie en ‘n braaitang. Die dierasie was briesend met sy lang tong flitsend toe toegang tot die grasdak hom ontneem word. Waar hy in die veld losgelaat is om ‘n nuwe tuiste te vind, het dit hom seker berou dat sy naels sy teenwoordigheid op die Harveyteels bo-op die gras aan die wakker seuns verraai het.
Om die tradisionele spanfoto b
y die Tarlehoet-naambord neem, moes ‘n vernuftige plan prakseer word. In die afwesigheid van iemand anders om die knoppie te druk, is ‘n kombuisstoel en ‘n koffer met die motorpad afgepiekel. Daarmee is ‘n heel doeltreffende “driepoot” vervaardig.
Wat die eerste keer saamgekom het bos toe, is kleinseun Christopher se indrukwekkende bergfiets. Daarmee is la-a-ang oefenritte voor ontbyt op die Hazyview-Krugerhek onderneem. Om die aftakeling van die fiets te aanskou voordat dit in ‘n enorme spesiale sak geprop is vir die vlug terug Kaap toe het hierdie ou man se oë laat rek.
‘n Troppie van 20 of meer njala-ooitjies het ons op ‘n wildrit saam met die driemanskap Jacob, Thomas en Christopher naby Lake Panic by Skukuza begroet. Nog nooit soveel van die oulike bokkies op ‘n hoop gesien nie.
En ons 2024-wintervakansie is vandag eers ‘n week oud.
Naskrif: Die nagapies kom soos vanouds en die bloukuiloeries is bedrywig in die rosyntjiebosse.
