HIER KOM ONS WEER:  WEDERSIENS VAN WONDERSKIP

Kaptein Kevin Osprey op die boeg van sy skip.

“Die Queen is hier! Die Queen is hier!” klink dit uit duisende kele op.  Baniere wapper in die wind met die woorde: “Welcome QM2”. In lugballonne en helikopters, op seiljagte en bootjies, te voet op die kaai tot doer in die verte – oral drom entoesiastiese toeskouers saam.

So, onthou ek en Tokkie, die verwelkoming vir die Queen Mary 2 op elke hawe van Kaastad na Sydney – ons onbestrede droomvaart in 2014 van ‘n dosynstuks vaarte sedert 1970. Met sulke aansteeklike bewondering en ontsag word Haar Majesteit telkens in hawens hartlik gegroet.  Dit het ons mateloos geïmponeer.

Sommer om die draai, in Februarie, is die Queen weer hier. Sy vaar dieselfde roete as in 2014 op haar Wêreldvaart van 2024, maar met een wonderlike nuwigheid.

Die eerste keer in 25 jaar bied die redery Cunard vir passasiers wat dit verkies,  ‘n kort sektor aan, van Kaapstad na Mauritius.  Agt dae ter see om te deel in die QM 2 se weelde, styl en skitterende programme sonder die pyn van ‘n eindelose vlug terug.  (Ek hou nie van vlieg nie. Raak gou moer gesit. Pes die klein vliegtuig-toiletjies.)

Toe die advertensie op my rekenaar kom, roep ek Tokkie, onmiddelik opgewonde.  Is dit nie waaroor ons al amper ‘n dekade lank lugkastele bou en telkens vergeefs oor navraag gedoen het nie: so ‘n nommerpas-herontmoeting met daardie indrukwekkende skip?

Om nou kortpad te vat met my storie: dit het regtig nie te veel inspanning geverg my vrou te oortuig nie, al is ‘n vaart na Walvis in Maart op die MSC Splendida al geruime tyd bespreek. Dus: op 1 Februarie klim ons in Kaapstad weer op die Queen. Tien dae later klim ons in Mauririus af, oornag in ‘n hotel daar en vlieg die volgende dag terug. Net ses uur in die lug.

Ons beskeie nessie.

Kajuit 6005 waarin ons in 2014 was – “stateroom” 6005, verkies die Cunard-mense om hul knusse nessies te noem – is waarskynlik een van die mees beskeie op die weeldeskip. Maar so gelukkig het ons in hom gewoon die 22 dae en nagte tot in Sydney dat ons mooi gepleit het om hom weer te kry. Sal later hoor. Maar alte heerlik sal dit wees om op ons 10-jaar-herdenking van ons kennismaking in 2014 dieselfde roete as destyds na ons eie plekkie te loop.

‘n Bonus is sy gangetjie:  een van die kortste, met net 30 kajuite. Baie “eksklusief” het dit vir ons gevoel.  ’n Botteltjie Franse sjampanje (Pol Acker se blanc de blancs brut) in ’n silwer-ysemmer het ons met ons aankoms verras. En ‘n boodskap van die kaptein, Kevin Osprey: “We look forward to providing you with happy memories that wil last a lifetime.

Oor my blogs

Ons was dadelik halsoorkop verlief.  So verlief dat ek oor die hele vaart ge-blog het – ‘n eerste in Afrikaans, aldus Cunard.  Die blogs is later in my boek Na Verre Hawens (Naledi, 2019 opgeneem.)

Romantiseer ons nie dalk nie en verwag ons nou te veel? Ek glo nie.  Geriewe sluit immers in die asemrowende Royal Court-teater met sy topvertonings elke aand; die biblioteek met 10 000 boeke; die elegante Britannia-eetkamer; die enigste drywende planetarium ter wêreld met die duisende sterre aan sy firmament; die ritueel van Engelse middagtee (afternoon tea) in die Queen’s Room, na aanspraak die grootste balsaal ter see. Om verveeld te raak, is total onmoontlik.

Dan ook: vyftien restaurants, vyf swembaddens, balsaal, planetarium, teater, gimnasium, skoonheidsalonne, boetiekwinkels, ’n casino, nagklub en ’n dierehawe wat selfs ’n eie lamppaal en brandkraan het vir bedorwe honde om die been teen te lig!

In 10 jaar het die tyd natuurlik vir ons stilgestaan nie. In my eie geval het ‘n permannte kierie bygekom. Maar die vooruitsig om weer op die Queen te vaar, laat steeds die hart bruise en die oë vonkel, al gaan dit langer vat om op die reuseskip al die lope te loop wat in 2014 vir ons lekker lope was.

‘n AREND KOER NIE

Die ou Volkiewapen op die gewel van die Ons Hoop-meisiekoshuis. Sal dit ook moet waai?

Vandag wil ek die wapen opneem vir ‘n wapen: my geliefde skool, Volkies van Potchefstroom, se klassieke en tradisieryke arendwapen.

Op die verre Melkbos kry ek sterk snuf in die neus dat iemand met jeukvingers aan my alma mater se wapen torring. ‘n Weergawe duik hier, daar en oral  op met ‘n krans van akkerblare om ‘n arend wat ook ietwat anders lyk as die een wat nou al amper 100 jaar (sedert 1925) op generasies Volkies se borse pryk. Die skild word heel weggegooi.

Natuurlik het dit mode geword om ter wille van verandering blindelings te verander.  Maar instellings met respek vir tradisie en hul identiteit – soos Volkies – moet waak dat misleides hulle nie op sleeptou neem nie.

‘n Arend omsingel jy waaragtig nie met ‘n kransie akkerblare asof hy ‘n sagte ou bosduifie of iets is nie. Behoede dit.

Die arend of adelaar is ver van sommer net ‘n hierjy-simbool.  Jy vind hom op Amerika se wapen (sedert 1782). Jy vind hom op Duitsland se wapen (al sedert die heilige Roomse ryk). Jy vind hom in resenter weergawes o.m.  ook op die koshuis Eendrag van die Universiteit van Stellenbosch se wapen. Laasgenoemde is opsigtelik by Volkies afgeloer – kompleet met die drie skakel van ‘n ketting.

Hierdie lande en instansies kies die sierlike heerser van die lug as hul simbool omdat dit krag, skoonheid en onafhanklikheid weerspieël. Hierdie  voël beheers die lug omdat hy so hoog kan opstyg dat hy alle windrigtings kan verken.  Daarin lê sy krag.

Die “nuwe” wapen

Om die rede is die arend-motief op genoemde wapens en andere van dieselfde kader oorheersend.  Opvallend is die skoon lyne wat sy fierheid beklemtoon, die boodskap kragtig tuisbring en tot maklike identifikasie lei

Jy prop nie so ‘n wapen vol allerlei  sêkondere simbooltjies wat hom besig, onnet of wanordelik laat voorkom en sy sentrale boodskap afwater nie.  Visueel is so ‘n rommel-gedoente ‘n gruwel. Heraldies is dit ook hoogs verdag, meen ek.

Ek kan eerlik nie dink dat my Volkie-matriekmaats van 1957 – die klompie wat nog oor is –  hulle sal vereenselwig met so ‘n onsensitiewe inbreuk op ‘n identiteit waarop hulle dekades lank trots is nie. Ook nie ander ouer generasies draers van die swart, rooi en goud nie.

Die regte Volkiewapen

Grootse prestasies is immers deur die jare onder die wapen ingeryg. Administrateursbekers en ander topbekronings is verower. Die naam Volkies is daardeur met eer beklee,

Sal dit nie billik wees om by wyse van ‘n referendum eers alumni te raadpleeg voordat aan die wapen gekarring word nie?  Of is die drywer/s van die onbekookte plan op sy/hul hoede dat dit in ‘n referendum ewe kragtig verwerp sal word as wat Volkies se meisies – tot hul eer – ‘n plan gestuit het om hul geel skoolrokke met swartes te vervang?

Bestaan nie ook ander prosedurele vereistes vir so ‘n ingrypende stap nie?  Word daardie vereistes hoegenaamd gerespekteer?

Nee, vir die drywer/drywers van ‘n nuwe-wapen-beweging moet die boodskap ondubbelsinnig deurkom: Hokaai net hier.

Wie is hy of hulle? Watter gesag het hy / hulle agter hom / hulle?

Soos die uwe verstaan, bestaan reeds ‘n kern van invloedryke teenstanders by die skool self. Die tradisionaliste se hande moet gesterk word. ‘n Breë versetbeweging is dringend nodig, dalk by wyse van ‘n petisie.

Naskrif:  Dit was my voorreg om in 1976/77 aan Harvard in Cambridge, Massachusetts, te studeer.  Hierdie sogenaamde “ivy league”- universiteit leef sedert 1836 met sy Veritas-skild as sy wapen saam.  Die ontwerp is basies, skoon, eenvoudig, waardig en herkenbaar.  Die simboliek tref jou soos ‘n voorhamer. Bewaar iemand wat nou skielik die bevlieging sou kry om  ‘n takkie esdoring in te smokkel omdat dit die pragtige universiteitsdorp se kenmerkendste boom is!

Harvard se wapen – eenvoudig, skoon, treffend.