Oct 13, 2011 | Hennie van Deventer se Blog
Mev. Skoon Melkbos by haar Honoris. Drie ander eerbewyse hang teen dieselfde muur.
Middag uit Melkbos
As ‘n motor se flikkerligte skielik begin flits sonder ‘n afdraai in sig, wonder jy: wat’s fout? As die motor dadelik van die pad trek en op die geel sperstreep stilhou, hoop jy maar dis iets soos ‘n selfoonoproep – niks ernstigs nie.
Dit gebeur nou die dag voor my in Otto du Plessisstraat, Melkbos. Ek herken dadelik die wit Mercedes. Dit behoort aan Chan de Kock. Maar dis nie hy agter die stuur nie, dis Blanché, sy vrou wat herstel van ‘n rugoperasie. Sy loop nog maar sukkel-sukkel.
Ek skrik – dalk keil die arme vrou se rug haar op – maar is sommer dadelik ook vies vir haar. Goeiste, waar ry die vroumens rond? Sy hoort nog die huis. Nog beter: plat op haar rug op ‘n harde bed!
Ek bring die Honda ook tot stilstand om ridderlik te gaan navraag doen wat skort en, indien nodig, ‘n ondersteunende arm aan te bied.
Toe bemerk ek in my truspieël die aktiwiteit langs die pad. Dis Blanché, stywe rug en al, besig om stukke plastiek op te tel wat deur ongepoetste morsjorse argeloos by motors se venters uitgesmyt is.
Morsjorse se wegsmyt-plastiek – en dit in haar toestand, bid jou dit aan!
Maar eintlik moet dit my nie verras het nie – dis dan presies waarvoor ons in 1993 by Probus (‘n klub vir afgetrede beroepsmense en sakelui) vir Blanché ons eerste Honoris-eretoekenning (die enigste tot dusver) gegee het: morsjorse se plastiek en ander gemors.
Aan: Mevrou Skoon Melkbos – die vrou wat ons ou dorpie ‘n skoner, mooier, aangenamer plekkie gemaak het om soggens op wakker te word en saans vir die sonsondergang oor die see te sit en kyk juis deur dit van morsjore se plastiek en dinge te reinig. Sy het later van drie ander instansies vir haar ywerige gemeenskapsdiens eerbewyse ontvang.
‘n Stuk of tien, twaalf jaar al pak Blanché en haar span Donderdae die dorp se besigste strate en die breë kilometers-lange strande met die golwende duine, gewapen met plastieksakke. As hulle klaar is, ken jy die wêreld nie.
Voor hierdie toegewyde, fluks vrou en haar arbeidsame “assistente” op die toneel gekom het, moes ‘n mens soms maar op jou tande byt oor die toestand van Melkbos se strande. Ek onthou hoe ek en swaer Fanie van Wyk een oggend deur die opdrifsels moes trippe, trappe, trone, en my lam verduideliking dat dit nie altyd so is nie; slegs wanneer matrose hul plastieksakke vol rommel oor hul skepe se dekke in die see stort voordat hulle Tafelbaai binnevaar.
Later het ek gehoor daardie storie is nie honderd persent in die kol nie. Dis maar die seestrome wat hierlangs só maal wat die strand dermate bemors. Hoe ook al, dit was ‘n bron van verleentheid vir ‘n Melkbosser as jy saam met besoekers so deur die hope onsierlikhede moes koers kry wanneer jy met die uitsig op Tafelberg wil spog.
Toe span Blanché en ds. Stefan van Heerden, gewese Melkbos-NGK-leraar, saam. Uit Melkbos se gemeenskap kom dadelik ondersteuning. Uit ‘n gemeenskappie wat destyds letterlik onder Melkbos se port jacksons gewoon het (hulle het intussen netjiese huisies in die nuwe woonbuurt Olive Grove betrek), word ‘n span saamgestel. Vriende stoot ‘n geldjie vir sop of toebroodjies ná die ure arbeid in son, wind en reën. Die bal rol.
Sedertdien behartig Blanché die volledige logistiek, wat in ‘n stadium ingesluit het die agterna-was van die amptelike uniforms – aanvanklik geel T-hemde. Borge uit die gemeenskap het na vore gekom, o.m. die eiendomsgroep Rawson, en die Lotto dra sy deeltjie om die boeke te laat klop. Blanché se Bybelstudiegroep maak beurte om die mae te vul.
‘n Vername rat in die wiel is Chan se donkerblou Bantam-bakkie waarmee sy die spanne rondkarwei (jare lank boonop op sy petrol!). Hyself, ‘n senior oud-amptenaar van die Reserwebank, spring nie vry nie. As jy met Blanché getroud is, is jy altyd op roep, moes hy gou leer. Sy “Skattie” sorg daarvoor dat hy ook nie verveeld raak van sit en wag nie!
Die munisipaliteit se samewerking is teen wil en dank ingekatrol met die verskaffing van plastieksakke en dies meer. Só, met al die hupstootjies uit ‘n verskeidenheid bronne, kon die projek deur goeie en slegte tye oorleef. Op die oomblik is dit ‘n goed gevestigde gemeenskapsprojek, wat voordele na weerskante inhou. Een groep pluk die vrugte van die skoner dorp, die ander van ‘n gereelde geldjie – party se enigste van die week.
As jy tot hiertoe gelees het, weet dan dat ek nie om dowe neute skryf nie. Ek wil hê jy moet so geïnspireerd wees dat jy net wil help – al sou dit net wees om self die rug te buig en ‘n stukkie gemors van die grond tot in ‘n drom te verskuif. Moet net nie anderpad kyk nie. Laat weet gerus as jy lus het om op enige wyse betrokke te raak. Ek sal die boodskappe by die regte adres besorg. Dan doen ek darem ook iets vrugbaar!
(Blanché is ‘n Vrystater meld ek graag. Kom van Smithfield se wêreld. Mens, jy sal nie glo hoe praat sy Sotho nie. Soos ‘n boorling. Een keer het haar vlotheid in daardie beeldende Afriktaal haar niks in die sak gebring nie. Dit was die aand toe gewapende rowers hulle langs die vleisbraaivuur aankeer in die ommuurde tuin van die De Kocks se kinders in Pretoria. Blanché betoog soos ‘n welsprekende advokaat. Geen reaksie, buiten dalk groter irritasie en ongeduld. Later blyk dit sy het met ‘n onbegrypende muur gepraat. Die kwaaddoeners was Mosambiekers of iets, wat dalk gedink het die wit vrou spot met hulle!)
(HvD)
Oct 12, 2011 | Hennie van Deventer se Blog
Naand uit Melkbos
Reen, reen, lieflike reen – Ge Korsten hoe kon ek jou liedjie vergeet toe ek my blog hieronder oor die voeltjietorts op Annette van Rensburg se kop skryf! Ek haas my om dit reg te stel.
Maar Reen, reen, lieflike reen is nie al wat vergete gebly het nie. Trouens, as jy aan reen-liedjies begin dink, dan tip-tip dit nie net, dan sjor dit behoorlik.
Ek noem net twee grotes.
Wie van ons ouer garde onthou nie Johnny Ray se Just walking in the rain nie? Ek dink ek was so 10 jaar oud toe dit op die treffersparade was.
Just walking in the rain
getting soaking wet
torturing my heart
by trying to forget ….
En wat van My favourite things, een van die immergroen Sound of Music (1965) se vele treffers?
Raindrops on roses
and whiskers on kittens
bright copper kettles
and warm, woolen mittens …
Julie Andrews het die liedjie mos ‘n jaar of wat gelede op haar 70ste verjaardag of iets gesing – maar ‘n parodie met ander, relevanter, woorde vir iemand van haar jare. Mary van Sound of Music se gunsteling-goedjies is, helaas, nie noodwendig nog die staatmakers in Julie se herfsjare nie!
New York se volgepakte Radio Music Hall het soos een man vir Ouma Julie opgestaan.
Ek vertel dit graag – dis my definisie van ‘n senior oomblik!
Oct 12, 2011 | Hennie van Deventer se Blog
Middag uit Melkbos
In “Duisend dae” vertel ek van Annette van Rensburg en die geverendheid wat in Olifantskamp op haar kop getjorts het. Ons goeie vriendin was nogal verontwaardig. Gister bel sy en ons lag saam oor die insident.
Annette en haar man, Chris, is van die Wildtuin na ‘n broer in Kemptonpark naby die casino, vertel sy. Volgens hom moes sy dadelik ietsie gaan waag .. so ‘n blertsie op die kop beteken geluk. Wens ek het die stertjie geken toe ek die boek geskryf het.
In elk geval, toe sy dit noem, onthou ek ons Tukkies van doerie tyd (dalk nou nog?) het geglo as ‘n jakarandatjie op jou kop val, kan jy met ‘n singende hart eksamenkamer toe stap. Jou kop is deur … jy ook!
Sou nog sulke gelofies bestaan?
Reendruppeltjies word ook in die algemeen positief ervaar. Onthou u die Oscarwenner-liedjie Raindrops keep falling on my head uit die 1969 treffer-fliek Butch Cassidy and the Sundance Kid? Hulle maak nie meer sulke lekker flieks nie, maak hulle? Fliekmusiek is ook nie meer ewe onvergeetlik nie.
Maar een ding weet ek darem: as ‘n baksteen jou kranium tref, sou dit in geen omstandighede geluk beteken nie.
En in Amerika het ek in die middel 70’s vir John Painter van Portland, Oregon, leer ken wat altyd vies was as dit in Cambridge, Massachusetts, begin sneeu. Hy kon daardie “white shit” op sy kop nie verdra nie! (HvD)
Oct 11, 2011 | Hennie van Deventer se Blog
Middag uit Melkbos
‘n Gryse volbaard was so tien jaar gelede een vakansie deel van my “bos-uniform”. Avontuurlike vriende het allerlei skalkse opmerkings gemaak oor ‘n ooreenkoms in voorkoms met die AWB-leier, Eugène Terre’Blanche, wat hulle sou bespeur het.
Na aanleiding van twee berugte Terre’Blanche-insidente van daardie tyd – die keer toe hy in Pretoria van sy perd geval het en die keer toe ‘n groen onderbroek in ‘n sappige storie ter sprake gebring is – het oud-kollega Pierre van Manen vir my laat weet: “As jy ‘n perd het, ek het vir jou ‘n stukkende groen onderbroek!”
Pierre se spitsvondigheid het my maar wrang laat glimlag – daardie mede-oud-Volkie was nie juis vir die uwe ‘n politieke rolmodel nie! (Terloops ander bekende politici wat daar langs die Mooirivier op Potchefstroom matriek geskryf het, was o.a. Pik Botha, Ferdi Hartzenberg, Louis la Grange en Hilgard Muller – “rather an odd lot”, sou my Engelse buurman in Randburg, Niel, opmerk.)
In Bloemfontein, in die onstuimige politieke jare 80, is my lewe deur AWB-kornuite nogal vergal. Doodsdreigemente en nagtelike oproepe elke liewe nag was soort van alledaags. Soggens in die donker het ek maar koes-koes oor Voortrekkerstraat (nou Nelson Mandelarylaan) gedrafstap wetende dat ‘n Kriel-kêrel wat homself die Wit Terrorris genoem het, my elke beweging uit sy woonstelvenster kan bespied.
Hy het spesiaal oorkant Die Volksblad se gebou ‘n holte vir sy voet kom vind om ‘n wakende oog oor hierdie ou sondaar te hou. En ek ly nie aan vervolgingswaan of iets nie. Dit staan uit Kriel se eie pen swart op wit. Maar dis nie vandag my storie nie. Goeie aarde, die stryd van die 80’s is gelukkig lankal verby.
Wil net dat mense verstaan hoekom ek self verbaserig is om my rondom die rapportering in die verhoor van Terre’Blanche twee verdagte moordenaars op die plek te bevind waar ek wel my bevind.
Ek het gisteraand al op Facebook geskryf en wil dit ook hier van die hart kry dat die SABC se berig op sy sewe-uur-nuusbulletin veral buitengewoon diabolies was. Streng gesproke is dit minagting van die hof om bewerings in getuienis of verwere van beskuldigdes as feite – nog erger: “opspraakwekkende onthullings” – aan te bied, soos die SABC oor die ET-verhoor.
Hoe kan ‘n ongestaafde storie van iemand, aangekla van moord, ooit ‘n onthulling wees? ’n Onthulling beteken klaarblylik tog ‘n ontbloting van ‘n waarheid. In die ET-verhoor gaan teenstrydige getuienis (natuurlik ook bewerings) egter klaarblyklik aangebied word. Dan moet die hof beslis watter weergawe die toets van die waarheid deurstaan en watter nie.
‘n Mens hoef nie ‘n ET-aanhanger te wees om te begryp hoe diep sulke vrot joernalistieke standaarde in die harte van die “Groot Karwats” se mense moet insny nie, het ek bygevoeg. En ook: vir die jonger generasies moet dit seker ergerlik wees as gryses só graag na die “ou dae” teruggryp. Tog is dit waar dat ons in die “ou dae” nie sulke jolile-katrollie-joernalistiek sou geduld het nie. Die eerste linie van redaksionele beheer sou dit al ferm voorgekeer het.
Ek was dankbaar oor die reaksie van juis een van die jonger garde, Thomas Mollett van Piketberg, ‘n vorige uitgewer by Griffel Media. Hy stem saam, laat weet hy. “Ek sê netnou vir iemand dat in gebreke van regte bewyse dit darem wreed is om iemand wat nie daar is om homself te verdedig nie, só in die media te slag.
“Ek is ook nie hier begaan oor die persone betrokke nie, maar ek is soms bekommerd oor ‘n onverskillige media wat altyd maar net aan die einde van die bloedstreep wat hulle agterlaat, net jammer op p.17 sê, of ‘n lastereis betaal, maar reputasies en nalatenskappe laat wat nooit herstel nie.”
Vanoggend kon ek in reaksie op Thomas se bydrae gelukkig meld dat ek verlig en dankbaar was om Die Burger (seker ook Beeld en Volksblad) se sobere verslag te sien. Dit is uit die “ou skool”. Sappige brokkies word beklemtoon, maar op ‘n manier dat dit nog altyd as ongetoetste bewerings uitgeken kan word.
‘n Mens wonder of die SABC nie meer daardie broodnodige ervaring in beheerposte het om sulke willewragtig-joernalistiek voor te keer nie.
In die Vrystaat is ‘n gewese regter-president in my tyd op sy hoewe vermoor. Die beskuldigdes het in ‘n “pleitverduideliking” (‘n prosedure wat, helaas, nie die toets van die tyd geslaag het nie) beweer die “oubaas” het by hulle “klippies” gekoop en wou toe nie betaal nie. Die hof het later, veel later, bevind dis ‘n bogstorie wat uit die duim gesuig is.
Wat doen ‘n koerant/radiosender dan as hy die aanvanklike “bogstorie” dawerend as ‘n “opspraakwekkende onthulling” uitbasuin het? Dis nogal n sware moreel-etiese vraag, soos Thomas ook uitwys. (HvD)
Oct 10, 2011 | Hennie van Deventer se Blog
Mayafudi – maaifoedie
More uit Melkbos
Is “maaifoedie” ‘n kru woord met ‘n vuige herkoms?
Oor die betekenis van die woord “maaifoedie” en die graad van belediging wat dit inhou, word in die media en op sosiale netwerke gegons nadat leidsliede van die ANC en die skeidsregter Bryce Lawrence onder andere “maaifoedies” genoem is.
My sienswyse oor die omstrede woord stel ek in my olifantboekie “Mayafudi” wat in 2005 die lig gesien het, en wat nou nog op my webwerf, www.hennievandeventer.com/hvd, te lese is. Ek haal graag uit “Mayafudi” (‘n Sjangaanse verwerking van “maaifoedie”) aan:
“Oorspronklik was ‘maaifoedie’ ‘n bra kru uitdrukking, soortgelyk aan die Nederlandse ‘moerneuker’ met presies dieselfde slegte konnotasies. Later het die woord sy taboewaarde verloor. Hedendaagse alternatiewe sluit in karnallie, rakker, klits, vabond, niksnuts, blikslaer, skorriemorrie, deugniet, Satan, skarminkel of swerkater. ‘Donnerwetter’ of ‘bliksem’ sou egter seker Dumisa se gevoelswaarde van daardie oomblik die beste oorbring.”
“Daardie oomblik” is in HvD se boekie toe die stoutgat-olifantbulletjie, “Oortjies”, ‘n veldwagter, Dumisa Sibuya, uit die bloute met ‘n vlesige, volronde maroelavrug teen sy nek tref. Dumisa tuimel vies van sy fiets.
Sake verloop soos volg:
“‘Maaifoedie’! Dié woord is een van die beskaafdste woorde wat die wit geskrikte slagoffer uit dun lippe pers toe hy op ‘n grondpad naby Skukuza pens en pootjies van sy dikwielfiets tuimel en handeviervoet in die diep sand langs ‘n uitgetrapte wildspaadjie beland ….Sy ego is aan flarde.
“Waarskynlik is Dumisa self voorheen deur ‘n Afrikaanse wildbewaarder as ‘n maaifoedie uitgevreet – ‘n naam wat in die Sjangaanse veldwagter se geheue bly steek en op die oomblik van impak deur hom vindingryk met sinonieme uit sy eie taal, Tsonga, vermeng word. Die woorde bars so hard oor sy lippe dat die ander olifante dit 200 meter ver hoor.”
Dan word vertel “oortjies” se ma, “Ukuthula” (Vrede van Binne) hou van die klank van die nuwe woord “Mayafudi”. Sy besluit dan die naam “Mayafudi” is uitgeknip vir haar seunskalf …
Ook in my nuwe bosboekie, “Duisend dae langs die Sabie” word die woord met ‘n diere-konnotasie gebruik.
Dit is in die hoofstuk” Apies, my skapies”. Daarin vertel ek o.m. van die “neerstorting” van die oulike nagpies uit die dakbalke op Tarlehoet se stoep in Sabiepark vertel en waag ek die onheilige teorie dat daardie vallery(duikery?) dalk aspris kan wees omdat die diertjies weet hoe Tokkie hulle op moederaarde gaan pamperlang en bederf.
Die rede vir my agterdog beskryf ek soos volg: “ Party klein ‘maaifoedies’ kan darem baie sekuur ‘val’, netjies op ‘n sagte kussing!”
Uit voorgaande, soos sekere breedsprakiges graag sê, behoort dit duidelik te wees dat ten minste die uwe ‘n element van deernis aan die begrip “maaifoedie” heg. Hoogheilige ANC-leiers kan nie “maaifoedies” wees nie. Bryce Lawrence kan geen “maaifoedie” wees nie – behoede dit.
As hulle wel is, moet my olifantjie dadelik herdoop word en moet ek vir die Van Deventers se gunsteling-nagdiertjies ‘n alternatiewe beskrywing vind!
Oct 8, 2011 | Hennie van Deventer se Blog
Middag uit Melkbos
Afgetakel en vervalle is die opstal op die spogplaas van Herman Louw van Komatipoort, digby, die gewilde Laeveldse vakansieplekke Marlothpark en Ngwenya Lodge, op foto’s wat die afgelope ruk op die internet rondgeblits is.
By my het daardie foto’s minstens tien keer opgedaag, van vriende op o.m. Mtunzini in Kwazulu-Natal, Stilbaai in die Suid-Kaap en Yzerfontein aan die Weskus. Woord soos “hartverskeurend” en “tragies” word gebruik om die agteruitgang te beskryf.
Herman Louw se plaas was ‘n sitruplaas, suikerplaas en piesangplaas – geil en groen. Toe verkoop Herman dit drie jaar gelede aan die Regering. Nou’s dit barre niks – tuine is tot niet, die boerdery het tot stilstand geknars, die geboue is gestroop.
Natuurlik is dit geen geisoleerde geval nie. In die media duik verpletterende voorbeelde van mislukte grondhervorming gereeld op, byvoorbeeld die teeplantasie by Letsitele wat tot niet is. Die fabriek het padgegee na Kenia. Nou voer ons dieselfde tee daarvandaan in!
Ek voel dié dinge ook (al is dit onregstreeks) aan my eie bas. Van my vriend Piet Henning (nou op Louis Trichardt), wat by Chiredzi in Zimbabwe in wanhoop moes aanskou hoe sy reuse-boerdery uitgeroei word, kry ek van tyd tot tyd eerstehandse verslae. Langs Sabiepark lê die Lisbon-landgoed waar ek nie eens verby wil ry nie. Die vrekkende boorde en die gesing van treksae soos die hout herwin word vir vuurmaakhopies maak jou siek.
Wat die Komatipoort-fiasko die trefkrag van ‘n dubbele hamerhou gee, is die aard van die foto’s: voor en ná uit naastenby dieselfde hoek. Die verval word grafies uitgebeeld, Op die laaste foto is die dop van die opstal uit ‘n helikopter – voorspelbaar dakloos. Die nuwe foto’s het Herman geneem toe die gesin onlangs die halfeeufees van hul gemeente gaan bywoon het.
Volgens Herman was die aanskoue van sy plaas se lot die hartseerste dag van hul lewe. Al die hulpbronne is opgeleef. Die begunstigdes doen absoluut niks om die plaas te bewerk nie. Hulle plak nou in klein kaias, aanmekaargetimmer uit die sink van die huis se dak en ander boumateriaal wat gestroop is. Herstel van produktiwiteit, indien hoegenaamd moontlik, sal jare duur.
“Kan jy dink hoe voel ons oor die Regering?” vra Herman. Ja, as ‘n mens in hul harte kon kyk, sal jy seker skrik.
Die buurpark Marlothpark se mense, weet ek, hou self hart vas, want in die middel van Marloth, op die rivier, is die Maritzplase wat ook in ander hande is. Marloth-eienaars sê vir my hulle wag maar almal dat die bom ook daar gaan bars – dit is waarom die misdaad by Matloth ook so moeilik is om onder beheer te hou (Dit is waar die skrywer Pieter Pieterse vermoor is.)
Hoe treurig dit presies in Lisbon-landgoed, langs Sabiepark, gaan, weet ‘n mens nie, want die paaie is so verspoel jy kan nie daar inry om van naderby te gaan kyk nie. Maar wat jy van ver sien, is erg, erg, erg. Op die murasietjie van die gewese netjiese Lisbon-padstal het iemand met spuitverf groot die volgende graffiti aangebring: “Nog ‘n plaas in sy moer”. Jy verstaan die boodskap goed wat onelegant maar met trefkrag oorgedra word
Waarby ek eintlik wil kom, is ‘n onheilsprentjie wat ‘n vriend van Kwazulu-Natal skets. Na aanleiding van die Komatipoort-foto’s laat weet hy ‘n vriend van hom werk al jare met plaaslike Zoeloekapteins. Verlede week spog een dat al die plase in die Empangeni-omgewing in “grondeise” teruggevat gaan word. Dan gaan alle gelos word om te vergaan met geen verdere boerdery nie.
“Hoekom?” wou die vriend se vriend weet. ” Wel, jy sien, ons wil net die grond terugkry. Die wittes moet net weg.”
“Waarvan gaan julle leef?” vra hy.
“Wel, jy sien, die mynbedrywighede gaan groot geld (tantieme?) vir ons almal bring sodat niemand ooit weer hoef te werk nie.”
Net sit en niks doen! Nooit weer werk nie! Lotusland! Kan dit waar wees!
Ek e-pos vir Piet Henning dit klink vir my ongelukkig “onheilspellend geloofwaardig”
Piet laat weet terug: “Ek ys behoorlik. Nie skrik nie, maar ys.
“Onheilspellend geloofwaardig? Ja, dit is inderdaad wat ek ook glo. Nie dat die Zoeloekaptein se voorspelling oral of selfs in ‘n beperkte mate SAL gebeur nie, maar dat dit KAN. ”
Ai tog, kom ons hoop maar die Bokke wen môre!
(HvD)
