May 13, 2007 | Hennie van Deventer se Blog
Ek is nou nie juis ‘n ou vir Moedersdag, Vadersdag, Valentynsdag en dies meer nie. Ek is kwalik ‘n ou vir verjaardae.
Dit was nietemin lekker gewees om die kinders, kleinkinders, ouma, die lot, vandag saam aan tafel te he.
Hierdie foro van oupa en ouma saam met Jacob en Thomas is voor ete op die stoep geneem. Nou het ons sommer ‘n vars foto vir die matriek-plus-50-boekie vir September se reunie op Potchefstroom.
Die reeks oor die vier kennisfonteine gaan voort. Dit word net vir hierdie Moedersdag-bulletin onderbreek – asook vir ‘n stukkie wat more, oormore geskryf gaan word oor hoe lekker dit is om ‘n Blou Bul te wees.
Diegene wat aanstoot gaan neem, moet maar hierdie webjoernaal vir die volgende paar dae vermy!
Groete
HvD
May 13, 2007 | Hennie van Deventer se Blog
Dis seker ook lekker om ‘n Haai te wees, en dit gaan na die eindfluitjie Saterdag dalk nog lekkerder wees, maar hierdie ou se bloed is blou. Potblou. Niks gaan dit verander nie – ook nie ‘n ontnugterende uitslag Saterdag nie.
Die laaste ruk is die plesier om ‘n Bul te wees, een van die grootste adrenalien-inspuitings wat enige mens kan verlang. Selfs as die Crusaders Saterdag ‘n stokkie voor die triomfantlike Bulle sou gesteek het (iets wat nooit juis in die 80 minute van die wedstryd gedreig het nie) sou dit die enorme opwinding van die vorige Saterdag se meedoenlose verwoesting van die arme Reds nie kon uitwis nie.
Daardie 92-3 was ‘n skouspel, in die bitter seldsame klas van die ewe onvergeetlike-eendag-kriekettoets toe die Proteas (danksy ‘n verwoestende Herschelle Gibbs) die Aussies so voos getimmer het om 436 (of wat ook al) vir ‘n roemryke sege aan te teken.
En toe kyk een van my Melbosvriende nie eens Saterdag nie omdat hy nie van die Bulle hou nie! Swak, Piketberg! Of Ohopoho, soos oud-kollega Johan van Wyk in sy rubriek Stop van Myne sou uitgeroep het. Wat het die arme man (natuurlik ‘n stoere Stormers-ondersteuner) nie gemis nie – TV-sport uit die boonste rak, beter as enige Survivor of National Geographic of Binnelanders of Sewende Laan .. eenvoudig die allerbeste. Loshande.
My Bulle-betowering kom nie van gister af nie. Reeds in 1958, my eerste jaar op Tuks, het Loftus in my bloed gekom. Ons Kollege-ienks het saterdae soontoe gestroom om Tukkiehelde soos Cyril Botha, Johan Pieterse en Koos Claassen in aksie te sien. En Bulle soos Louis Schmidt met sy weglesnor. Later was daar Bulle soos Frik du Preez, Mof Myburgh en Piet Uys. Ja, ek was daardie dag daar toe Frik die skare laat brul het deur te “place”, te “drop” en te “score”.
Voorheen was my ervaring van “groot rugby” Olenpark op Potch waar fris onderwysers soos Johan Claassen en Dick Putter hul dinge gedoen het. En Harry Newton-Walker, Springbokstut, wat my snelballe in ‘n krieketwedstryd tussen Volkies en Potch-Dorp een smartlike Saterdagmiddag vir een ses na die ander oor die grenstoue gelig het.
Toe ek in ’63 Bloemfontein toe is, het ek vir Vrystaat se hardlooprugby ook lief geraak, maar dit was ‘n tweede liefde. Die Bulle het my eerste liefde gebly. Ai, sal ek daardie dag op Vrystaat-stadion vergeet toe Pierre Spies (pa van vandag se Bul-agtsteman) na ‘n Christo Wagenaar-skoppie die bal uit die lug pluk en in die laaste minuut die Curriebeker uit die verslae Vrystaters se greep pluk. Ek was in die sewende hemel.
Sal ek vergeet hoe kwaad die Vrystaters (en ook lede van my eie redaksie) vir my was toe ek pas na my aanvaarding van Die Volksblad se redakteurskap in 1980 my blou onderrok op ‘n Maandag sleg laat uithang.
Noord-Transvaal het die Saterdag op Vrystaat-stadion maklik met die Vrystaat afgereken en Naas Botha was ‘n ster. Toe gaan ruk een van Berg-en-Dal se domineeseuns (die seun van Floris Botha) aan hom op pad tonnel toe aan die einde van die wedstryd. ‘n Kommosie soos min. Die Maandag skryf ek toe ‘n hoofartikel oor sportmanskap – en kom sommer die Vrystaters in die algemeen by omdat hulle die arme Naas deurentyd so geboe het.
Dit was ‘n geldige standpunt, maar komende van die nuwe redakteur met twyfelagtige lojaliteite dalk nie die beste strategie om vriende te maak nie!
Moet se, nou hier op Melkbos is die simpatie vir my rugbyvoorkeure ook maar dun gesaai, en moet ek gereeld smalende aanmerkings oor die Loftus-garde met die bulhorings op hul koppe (en die “bierpense”) trotseer.
Maar nadat die Reds so platgeloop is, stap die hoofouderling uit die konsistorie direk na my bank met die woorde: “Vandag kan jy maar breed sit.” Ek glo volgende Sondag sal ek ewe breed kan sit. Dit sit nie in daai Haai-tjies se broeke om Victor Matfield en sy manne te stuit nie. Ons gaan weer jubel soos op die Rapport-foto hierbo.
“Liefling!” ……
Groete
HvD
May 8, 2007 | Hennie van Deventer se Blog
Drie soorte leuens is deur Benjamin Disreali onderskei ( aldus Mark Twain se outobiografie, altans): “Lies, damn lies and statistics.”
As vriend Benjamin korrek had, is Frikkie van Rensburg ‘n liegbek by uitstek. Hierdie oud-sportredakteur van Die Volksblad, kan statistieke uitspoeg soos ‘n turbo-dorsmasjien.
In die tamaaie boek Vrystaaat! 100 Jaar van hardlooprugby wat Frikkie en Herman le Roux so saam-saam geskryf het – A4-formaat, 822 bladsye! – sorg Frikkie o.m. vir die hoofstuk oor Statistieke (hulle spel dit sonder die “e” aan die einde, maar dis nie soos ek by Hiemstra geleer het nie).
Dis ‘n verbyserende hoofstuk (van bladsy 791 tot bladsy 818) met elke denkbare feit oor Vrystaatrugby in ‘n statistiese kleed verpak. Wil jy weet wie het die meeste wedstryde in die verskillende posisies gespeel? Blaai na Frikkie van Rensburg. Wonder jy oor broers in dieselfde span? Ditto. Ek kan, met FvR as gesag, selfs die nuus meedeel dat drie Van Deventers deur die jare vir die Vrystaat opgedraf het: Jan, Willie en Jaap. (Hierdie ene se beste was derdeliga in Bloubul-land!)
Nou moet ek darem eers vertel dat niemand minder nie as Dok Craven in my tyd op ‘n keer die twee Volksbladmanne bestempel het as die twee beste rugbyskrywers in die land. Dit het nogal argwaan gewek by die vername here by sekere groter koerante, maar ek het verstaan wat Dok Craven bedoel het – hulle was kundige, eerlike en toegewyde joernaliste, onberispelik met feite, betroubaar en van rotsvaste integriteit.
Dok Craven had dit nie mis nie. In elk geval, Die Volksblad het daardie tyd nie net die twee beste rugbyskrywers gehad nie. In vele joernalistieke opsigte was hy sy groter sussies voor. Maar dis ‘n ander storie.
My punt is net: Frikkie en statistieke is sinoniem. As jy iets uit die sportgeskiedenis wil weet, klop gerus by hom aan. Vinnig-vinnig kom die antwoord.
Sy eie statistieke as sportskrywer is gedug: tussen 500 en 600 provinsiale rugby- en krieketwedstryde, 15 SA senior swembyeenkomste, 12 Cravenweke, meer as 30 rugbytoetse en 29 jaar lid van DV se sportredaksie – ‘n rekord. Hy was op drie buitelandse sporttoere. Onhou, dit was in die isolasietyd.
Frikkie is ‘n mede-Noord-Nataller. Vryheid se bloed loop in ons albei se are. Hy kan dus nie ‘n slegte mens wees nie!
Maar hoe onthou ek hom? Baie bepaald as die man met die ensiklopediese sportkennis, met ‘n magdom agtergrond en met ‘n hart vir kleiner sportsoorte. Hy was gedurig aan’t druk en spook om vir sportsoorte soos swem, skyfskiet, vyfkamp, boks en wat nog ‘n groter kleim in DV af te pen. Vele van die sportsoorte het hom met erekleure bekroon.
Hy was ook verre van net ‘n droe statiskus – hy was inderdaad ook anekdotis. met sy stories oor mense en insidente kan hy jou ure boei.
Toe ek hom nader oor die groot sport van 1957 (my matriekjaar, onthou) kom hy toe dadelik met twee belangrike wetenswaardighede.
Nommer een is dat Gert Potgieter in 1957 die eerste keer die wêreldrekord in die 440 treë-hekkies op Queenstown met ‘n tyd van 50,9sek. oortref het. Nommer twee is dat Clive van Ryneveld se Springbokkrieketspan die toetsreeks met die gedugte Engelse span onder aanvoering van Peter May met 2-2 gedeel het.
So ver Frikkie die sport-statiskus. Nou skop Frikkie die sport-anekdotis in.
Ek stel hom eers oor Gert Potgieter se rekord aan die woord:
“Daar is eers in daardie naweek besef dat Gert wel die wêreldrekord oortref het, toe onse Arrie Joubert bietjie speur/delfwerk gedoen het. Ek onthou nog die groot opgewondenheid dié Maandag in die skoolsaal toe mnr. M.P. Marais, ons skoolhoof, van die verhoog af aangekondig het dat die oud-leerling Pottie die wêreldrekord oortref het. Gert het ‘n rukkie later die skool besoek. Mnr. Marais het destyds spesiaal gereël dat Gert op ons atletiekbaan in ‘n wedloop teen ons 440 treë-kampioen, Swys Ferreira, te staan kom, met dié verskil: Swys sou aan die gewone 440 treë deelneem, waarin hy die skolekampioen was, terwyl Gert hekkies gehardloop het! Swys het nog ‘n voorgee van 10-15 treë gehad! Voor die pylvak egter, het Gert vir Swys onder oorverdowende applous uit die paviljoene verbygesteek!”
Oor die krieket onthou hy:
“Nadat Engeland die eerste twee toetse redelik maklik gewen, het ons Bokke – tog só lekker om te kan praat van Springbok-krieketspelers en nie die verlepte Blommetjies van vandag nie! – mooi reggeruk, die derde toets het onbeslis geëindig met die Bokke wat die laaste twee toetse gewen het om die reeks met 2-2 te deel. Dit was veral Hugh Tayfield – hoe mis ons nie deesdae ‘n draaier van sy gehalte in ons nasionale span nie!? – wat dié ommekaar bewerkstellig het deur op die eerste dag van die derde toets in Durban 137 opeenvolgende balle te boul, sonder dat ‘n enkele lopie teen hom aangeteken is – wat steeds die wêreldrekord is! Sonder om jou te verveel met té veel statistiek: In daardie laaste drie toetse het Tayfield se ontleding soos ‘n sprokie gelees: 3de toets: 61.7-31-90-9 (wat 8/69 ingesluit het); 4de toets: 74-26-192-13 (wat 9/113 ingesluit het); 5de toets: 46.3-14-121-6 (wat 6/78 ingesluit het). Sy totaal vir dié drie toetse alleen was: 182-71-403-28 (gem 2.21 lopies per beurt afgestaan en gem. 14.39 lopies per paaltjie afgestaan!
My beskeie mening is dat hierdie 1957 se grootste sportgebeure was!
Ten slotte enkele Frikkie-herinneringe aan Noord-Natal:
“Die jare 50 was inderdaad iets groots in die geskiedenis van ons kontrei in die noorde van KwaZulu-Natal.
Dit was die jare dat veral drie Potgieters ons streek op die ”map” gesit het:
Gert Potgieter
Ewart Potgieter
én
Danie Potgieter.
Gert het die atletiekbane aan die brand gehardloop – al was hy tóé in die Polisiekollege in Pretoria – hy was steeds ons beste uitvoerproduk (saam met my groot maatjie Thys Lourens natuurlik).
Groot Ewart het hom destyds in dieselfde klubklub op Vryheid voorberei waar ons as jong kannetjies ook geoefen en ons ons vir bokstoernooie op Ladysmith, Newcastle, Pietermaritzburg en Durban voorberei het.
Oom Danie, soos ons hom maar almal in dié streek genoem het, was weer die Afrikaner wat aan die voorpunt van die NP in Natal was om die Sappe op hul baadjie te gee. My vader was in 1953 en weer in 1958 oom Danie se verkiesingsagent. Dit was lekker, spannende politieke jare daardie. Ek, as st. 7-seuntjie, was geensins veronderstel om aan enige politieke bedrywighede deel te neem nie. Maar ek hét, totdat ou ”Afrika” soos ons mnr. Marais genoem het, my op ‘n goeie dag uitgevang het!
Dit was ook die dae van ‘n E.G. Jansen, Klasie Havenga (hy het terloops op dieselfde dag as ek verjaar) en ‘n Theo Gerdener.”
Absoluut verstommend, die man se geheue en aanvoeling, nie waar nie?
Dan het Frikkie homself nie in sportboeke en –statistieke begrawe nie. Hy was ook gesinsman soos ek in die joernalistiek maar selfde teengekom het. Hy en sy vrou (en steunpilaar) Elsie, op die foto, en hul mooi dogtertjie, Erika, se gehegtheid was amper te goed om waar te wees. Frikkie het inderdaad bewys: jy kan koerantman EN gesinsman wees, statiskus EN storieman. Hy is egter NET Vrystater en Cheetah. Geen dubbeloop-lojaliteit aan hierdie front nie!
Groete
HvD
(Hierdie blog is blou – kom die Bulle, my geld is op julle Saterdag! – HvD)
May 5, 2007 | Hennie van Deventer se Blog
Die een of ander slim kerel het die volgende wysheid kwytgeraak: Hoe ouer ‘n mens word, des te swaarder word jy, want jy dra meer inligting in jou kop. Ek haal hom graag aan oor my eie teenspoed met die skaal. Maar dit daar gelaat.
Op die oomblik is ek aan die versamel aan wetenswaardighede oor 1957 – die jaar toe ek in matriek was. Ons matriekklas van Volkies, Potch, hou in September on M+50-re-unie. Ek wil ietsie opstel oor die jaar 1957, ons oesjaar.
Vier name het dadelik by my opgekom as die mense wat ek ken wat die meeste bruikbare inligting in hul koppe ronddra – nie dat dit noodwendig almal se gewig nadelig beinvloed het nie!
Daardie vier is Fred Schnetler, hierbo by sy beroemde 1941-Packard wat hy gerestoureeer het, Frikkie van Rensburg, Herman le Roux en Leo Kritzinger. Oor elkeen kan jy ‘n blog skryf. Ek dink ek moet. Vanoggend begin ek die “reeksie” met die formidabele Fred.
Fred woon deesdae in Malmesbury in die Swartland. Afgetree en nie gesond nie. Hy is gekoppel aan suurstof en beweeg beswaarlik uit die lekker ruim woonstel wat hy en Marie bewoon. Hy bly bedrywig met die twee groot “emme” in sy lewe: motors en musiek. Het pas ‘n omvattende skedule opgestel van al die veteraanmotors wat by die nuwe Franschhoek-motormuseum uitgestal gaan word. En bevoorregte vriende wat ‘n bakenverjaardag vier, kry van hom ‘n uitsonderlike geskenk: ‘n bandjie met die topmusiek van sy of haar geboortejaar. Ek het ene. Dis ‘n kleinood.
Ek wou by Fred meer te wete kom oor die motors en die musiek van 1957, en ry toe oor vir ‘n teetjie, wonderlike gebak uit Malmesbury se Dorpskombuis (probeer dit!) en ‘n verfrissende gesprek.
Fred se keuses rakende sy twee groot liefdes volg later.Eers iets meer oor die Man – en die hoofletter M is geen tikfout nie, hoor!
Fred was ‘n Flinkdinker (Edwill van Aarde,onthou?). Hy is ook die outeur van ‘n omvangryke en wonderlike motorboek, A Century of Cars (1997) – waar ek voorin elkeen van die 22 motors in my eie lewe aangeteken het – “lest I shall not forget”. Hy het nog twee ander boeke geskryf: Motors en hul Makers (1975) en Ford: Gister, Vandag en More (1978). Ek gaan dit egter nie eens waag om ‘n kort CV op te stel nie. ‘n Kort CV sal onvermydelik ‘n lange word!
Fred het in my lewe gekom toe ek circa 1972/73 vir Die Volksblad gaan redaksielede werf het in Johannesburg. Fred was toe interne ouditeur by Phil Morkel. Ek onthou voor in sy motor het ‘n Gesangeboekie gele – dit het my nogal beindruk (Later het ek agtergekom hy kan sing ook, die kerel!).
Nietemin, Fred het Volksblad toe gekom. Van 1974 af was hy motorredakteur. Later was hy lid van die hoofredaksie. Hy kon ‘n hoogs leesbare rubriek vinniger uit ‘n tikmasjien tower as die meeste ander joernaliste. Oor enige onderwerp onder die son. Hy was in Engels ons meester.
Soos ek hom leer ken het, het Fred se wye spektrum talente (hy kon ook afval kook soos min ander) ‘n al hoe dieper indruk op my gemaak het. Hy was ‘n merkwaardige kollega. Nou, na 70, sukkel die liggaam maar bly hy een van die groot geeste wat ek ken.
Fred kom van die ou Oos-Transvaal. Hy is in nou se idioom dus ‘n Mpumalang-gees. Toe hy in matriek op Lydenburg was, was sy klasmaats uitskieters soos Andre P. Brink, Adrio Konig en Ken Owen. Fred was een van die slimmes in ‘n slim klas.
Hy het verslaaf geraak aan motors en alles wat met motors te make het nadat sy ouers hom vir sy vyfde verjaardag in 1939 ‘n stel van 12 Tootsietoy-modelkarretjies present gegee het. Binne ‘n jaar of so kon hy sy gunstelinge bekwaam teken, o.m. die Bulldog Mack-vragmotor en die Graham Blue Streak van 1932.
Sy obsessie met motors het in sy latere lewe nie ge-eindig met skryf en lees daaroor nie (sy eerste artikel, terloops, was vir Die Huisgenoot – oor Rolls Royce). Hy het ‘n ekspert oor veteraanmotors geword en self, benewens, die deftige swart Packard met witwalwiele hierbo, ‘n 1958-Lancia en ‘n 1935-Adler Diplomat gerestoureer. As motorredakteur het hy groot hoogtes bereik. Hy was o.m. lid van die internasionale “jurie” wat die Internasionale Motor van die Jaar in 1999 moes aanwys.
Ag, ek kan nog baie oor Fred vertel – van toeka tot vandag. Hy is waarlik ‘n man vir alle seisoene.
Kom ons volstaan egter met sy aanbevelinge vir my 1975-lys.
Motors: Spontaan, die ’57-model Chev Bel Air – wat ‘n sierlike kar. Later kry ek van hom ‘n boodskap:
Daardie Chev is darem te mak vir “See you later, alligator” en “All shook up”. Die sensasie van ’57 was die Chrysler-produkte met hul stertvinne, soos die Plymouth wat ek hierby aanheg. Toe jy nog redakteur was, was daar twee sulkes in Bloemfontein. Die een het aan Philip Kridiotis se skoonseun behoort en die ander een aan Hennie van der Walt, die bourekenaar. Dink jy nie dis ‘n beter keuse nie?
Musiek: Wat Fred se groot treffers van ’57 betref, hier’s hulle:
Elvis Presley: All shook up
Elvis Presley: Jailhouse rock
Bill Haley: See you later, alligator (Rock around the clock was 1955 se grote)
Billy Vaughn: Sail along, silvery moon.
Bing Crosby en Grace Kelly: True love
Harry Belafonte: Banana Boat Song
Pat Boone: Love letters in the sand.
Debbie Reynolds: Tammy
Europese treffers was:
Georges Guetary: Caballero
Edith Piaf: Hymne de l’amour
Carlo Buti: Bella ragazza
‘n Mens kan saamstem of jy kan verskil. Ek gaan dit waag om die Groot Fred oor sy motorkeuse aan te vat. Nee, Fred. die Bel Air bly bo. Die Chrysler-vinne is wel groter, maar styl, boeta, styl, die had die Bel Air soos min.
Ek het ‘n foto van myself by ‘n rooie – ‘n afslaankap nogal – in ‘n motormuseum in Amish-kontrei in Philadelphia. Og, begeerte, begeerte ….
HvD
May 4, 2007 | Hennie van Deventer se Blog
Die sprankelendste stuk skryfwerk in die Berg-en-Dal-gedenkboek waaroor ek in ‘n vorige aflewering begeesterd geraak het, handel oor ‘n hospitaal-insident voor ‘n operasie op Ansie Rall (op die foto saam met haar man, Willie) van Bloemfontein.
Ek stel Ansie graag self aan die woord:
“Op ‘n dag moes ek vir ‘n rugoperasie gaan by Rosepark-hospitaal. Sewe-uur die oggend het ek my operasieklere gekry: die bekende groen papierjurk met die oop kant agter, en ‘n groen eh.. (wat sal ek dit noem?). Dit voel mos altyd te min. Daarmee saam die “kannie-wharrie”-inspuiting. Toe “wharrie” ek nie meer nie.
“Om 07:45 was die ewe-bekende trollie wat my na die teater sou neem, daar. Die verpleegsters vra dat ek asseblief na die deur van ons kamer sal kom om op die trollie te klim, aangesien daar nie tussen ons vier beddens ook nog plek vir die trollie was nie. So gese so gedaan. Ek was mos nog nie geopereer nie, en flink klim ek uit die bed en stap na die plus-minus een-meter hoe trollie.
“Eers die een knie op, en toe die res. Maar, weens die swaartekrag van die aarde, flerts die “blessit” jurk oop net toe ek gebukkend bo-op die trollie staan. En op daardie blootstellende oomblik, kom die getroue siekebesoeker Jan Slabbert by die deur in vir ‘n voor-operasiegebed. Siestog. Ek het nie meer “gewharrie” nie, maar vir die arme predikant op sy nugtermaag was dit te erg Sy woorde het eers teruggekom toe ek, op my rug en betaamlik onder die wit laken toegedek, hom in die oe kon kyk: “Ag, ou Ansie, wat maak hulle met jou?” En toe gryp die giggelende verpleegsters my onder die predikant se oe uit – sonder die gebed – al giggelende in die gang af tot by die teater.
“Seker die dat dit my byna vyf jaar geneem het om heeltemal te herstel – van die operasie bedoel ek. Oor die “res” kon ek nie meer “wharrie” nie…”
Ek sou graag wou sien hoe Fred Mouton daardie toneeltjie teken! Die besadigde Jan Slabbert se gesig was seker ‘n prentjie op sy eie. Daardie woorde: “Ag ou Ansie, wat maak hulle met jou?” is so eg-Jan Slabbert dat ek hom dit eintlik kan hoor uiter as ek Ansie se stuk lees.
Op die oomblik is Ansie weer onder mediese sorg. Sy kry chemoterapie. Ook ds. Jan is glad nie wel nie waar hy en Ciela op Plettenbergbaai afgetree het.
Vir die “dramatis personae” van bogenoemde verkwiklike storie: beterskap. Ansie, ek hoop jy herstel so mooi (en so vinnig) dat jy nog oor hierdie nuwe mediese ervaring ewe vonkelend gaan verslag doen.
Ja, in daardie gedenkboek is heelwat humor. Een storie wat ongelukkig onvertel gebly het, en wat nogal ‘n bepaalde verband met Ansie se verhaal het, is van die keer toe die kerkraad besluit het om ‘n kombi vir jeugwerk en dies meer aan te skaf.
Dit was. as ek reg onthou, laat in die tagtigs. Die kombi waarop besluit is, was ‘n tweedehandse een, en het behoort aan my buurman, dr. Wim Brummer, ‘n ginekoloog.
Een kerkraadslid, ‘n versigtige kerel, stel toe voor dat iemand wat karre ken gekry word om die kombi deur te kyk – ook hoe die onderstel lyk.
Kap ‘n wyse ouderling toe terug: “Nee wat, dis ‘n ginekoloog se kar. Ek is nie bekommerd oor die onderstel nie…!”
Groete
HvD
