Plus-minus ‘n spanfoto van Saterdag se Beeldparty, hoewel onvolledig. Foto: Tobie Wiese. .
Vra Beeldmense wat hul koerant in sy te kort lewensloop van 50 jaar onderskei het. Die meeste sal sonder aarseling antwoord: sy magiese raakvat-manier om ‘n groot storie hard te slaan.
Legendaries is hierdie reputasie vir skouers oopmaak, wel; al uitskieter-eienskap is dit egter nie.
Saterdag by Welgemeend in Kaapstad het kollegas soos Barnard Beukman, laaste redakteur, Michelle van Breda, Jan-Jan Joubert en Arlene Prinsloo met passie ook ‘n hele rits ander eienskappe opgenoem – van sy klem op kwaliteit en sy altyd vernuwende politieke denke tot ‘n sekere hardekwasheid. Hy het hom deur niemand laat rondstamp nie.
Een dimensie het by Welgemeend sterk na vore gekom: sy kreatiwiteit. Opvallend vir haar was die stories oor hoe kreatief en mal letterlik almal in die redaksie gedink het oor hoe om hulle koerant te bemark – en almal dit gedoen het, van verslaggewers tot die redakteur. So het Elmari Rautench agterna opgemerk.
Elmari het presies die gedagte uitgespreek wat stilletjies ook by my opgekom het terwyl ons gasheer, Ton Vosloo, derde redakteur, aan die woord was.
Hy het op die tema voortborduur na aanleiding van ‘n foto van hom met ‘n bottel sjerrie voor die mond wat saam met dosyne ander ou foto’s aan ’n ”wasgoedlyn” was waarvoor Anet – altyd een vir verrassings – gesorg het. Dit is in 1980 geneem toe Beeld die feit gevier het dat hy Die Transvaler in die sirkulasie-wedloop verbygesteek het.
Die bottel mampoer.
Van een bottel na ‘n ander. Ton het daarop na ‘n bottel in sy hand verwys. Dit is iets kosbaar, het hy verklaar: ’n bottel mampoer van 1982. Dit is deur David Moolman namens die redaksie aan hom geskenk toe dit bekend geraak het dat hy Beeld moes verlaat om na Naspers in die Kaap te gaan. Beeld het toe al vier die Perskor-dagblaaie in Transvaal begrawe, of liewer, ”hulle het hulself met syferfontein in n mynskag verondeluk”.
Spotprenttekienaar Orin Scott het die etiket gemaak. Ton se gesiggie is daarop, Beeld se logo en die leuse: “Mampoer in sy moer”. Onderaan in n kringetjie is geskryf: “Baai-Baai Beeld – Hello Moonshine”.
Ton het die aanwesiges genooi om die bottel oop te maak en n slukkie te neem. Niemand was dapper genoeg nie.
David Moolman het Ton onthou. Hy was redaksielid (aanvanklik assistent-nuusredakteur) maar het gou die koerant se reklamemens geword. Hy het bv strokies met byderwetse slagspreuke laat druk en dit op motors se agternommerplaat laat plak. Dit het Beeld as nuwe koerant bewegend geadverteer.
Barnard, Ton en Tim – die drie redakteurs op die party. Foto: Tobie Wiese.
‘n Ander veteraan, Theuns Kruger, wat teenwoordig sou wees, maar toe uiteindelik nie kon kom nie, het in die eerste somervakansie aan die Natalse kus in 1974 in ‘n helikopter gevlieg en ballonne met slagspreuke afgegooi op die strande om Transvalers nie van die nuwe koerant te laat vergeet nie.
Theuns het ook die gevaarlike ding gedoen om met toue teen die Ponti-toring-gebou tot bo te klouter en n groot banier vas te aak met die woorde “Beeld soggens”. Sy hoop was dat TV in 1976 die banier sou oppik as hulle Ellispark daarnaby asfneem tydens n rugbytoets. Dit was hoe Beeld se span reklame bedryf het.
‘n Groot “oorstootdrie” was toe hyself op die gedagte kom van wat bekend geword het as die Minipot. Dit was ‘n kort blokkiesraaisel met vyf dae se vrae en en dan moes die lesers dit instuur, dws uit koerante knip. Beeld het yslike sakke vol inskrywings gekry, want elke week se wenner van R10 000 is Maandae aangekondig.
Die’ wedstryd het vlamgevat en verkope het reusagtig gespring. Hy het Vrydagaande met vol sakke inskrywings huis toe gery en Saterdae het sy dogter, Nissa, en haar Hoërskool Lindenmaats in sy studeerkamer die wenners uit die derduisende inskrywings uitgesoek.
Dit het Wimpie de Klerk en Die Transvaler omtrent vyf weke gevat om te besef hier is iets aan die gang by Beeld en toe begin hulle n soortgelyke spel. Dit het beteken die bestuurder, Eric Wiese, moes by hoofkantoor meer kontant vra. Dit het te erg geword, want die twee persgroepe het nou elke week duisende rande in die spel geplaas. Hulle het toe tot n vergelyk gekom en die spel gestop.
Maar die ware boodskap was: Beeld se sirkulasie het met meer as 30 000 in paar weke gegroei en Die Transvaler s’n nie. Na’ die spel het Beeld sy verkope-styging behou en die eerste Afrikaanse dagblad geword om 100 000 verkope oor ‘n sesmaande-gemiddelde te handhaaf.
Daardie jare kan nou onthou en gevier word as die goue jare van Afrikaanse dagblaie se groei en vestiging by die leserspubliek, het Ton verklaar. Daar was algemene instemming.
- Tim du Plessis, een van Ton se opvolgers as redakteur, het later ‘n paar van die vernuftige slagspreuke genoem: “Breek weg, lees Beeld”, “Lees liewer Beeld”, “Beeld is oral” en “Beeld – die koerant vir die nuwe geslag”.
